Nederlandse stichting stapt naar Belgische rechter tegen Meta: "Ze verzamelen data over gebruikers die daar niet van op de hoogte zijn"

Meta, het bedrijf achter Facebook en Instagram, verkoopt gepersonaliseerde advertenties en data van zijn gebruikers aan externe bedrijven. Daarvoor maakt Meta profielen op, die verrijkt zijn met heel wat data. In de eerste plaats gaat het dan om data die wij als gebruikers zelf aanleveren op bijvoorbeeld Instagram of Facebook, maar Meta kan ook op andere websites informatie over ons verzamelen. 

Dat gebeurt via een Facebook-pixel, een stukje code die de beheerders van een website vertelt wie hun website bezoekt, waar ze vandaan komen en naar welke site ze vervolgens surfen. En die informatie wordt ook gedeeld, "zelfs wanneer we op die websites niet zijn ingelogd met ons Facebookprofiel", zegt Magali Feys, de advocate die voor de Nederlandse stichting optreedt. Volgens de stichting verzamelt Meta zo heel wat informatie op een manier die niet rechtmatig is. 

Volgens Feys weten die externe bedrijven en websites vaak niet dat Meta op die manier informatie kan verzamelen. "Bedrijven worden daarin meegetrokken. Zij delen die data met Meta, gewild of ongewild. En eigenlijk zijn ze dan even schuldig aan de praktijken van Meta, terwijl ze dat absoluut niet weten of willen." 

De vordering van SOMI is zeker niet de eerste procedure (en waarschijnlijk ook niet de laatste) die tegen Meta wordt ingesteld. De boetes die de voorbije jaren aan de techgigant werden opgelegd zijn al bijna niet meer bij te houden. 2 jaar geleden al kreeg Meta een monsterboete van 1,2 miljard euro, net omdat het bedrijf zich niet zou houden aan de Europese privacyregels. Er lijkt in die tijd dus nog niet veel veranderd te zijn. 

Toch loont het volgens Feys om een collectieve vordering in te stellen tegen Meta. "Wij menen dat als gebruikers nu zouden optreden en zouden zeggen 'dit kan en moet anders', dat Meta dan wel zijn werkwijze moet aanpassen." Belgen die zich willen aansluiten bij de vordering moeten niet vrezen voor financiële risico's, zegt Feys. Dat risico ligt bij de stichting of organisatie die zo'n vordering instelt. 

"Wij menen dat de inbreuken bijzonder flagrant zijn. Het eerste verzoekschrift alleen al telt 120 pagina's aan voorbeelden en screenshots waarbij al die inbreuken worden opgelijst. We zijn ook niet de eerste die daarmee komen aandraven. Dus we menen dat de kans op slagen zeer reëel is, net omdat het zo flagrant is."

De Nederlandse stichting heeft zowel in Nederland als in België en Duitsland nog verschillende andere collectieve vorderingen lopen tegen TikTok, X of Meta. Zo stapte SOMI eind vorig jaar in België nog naar de rechter met een collectieve vordering, een zogenoemde class action, tegen TikTok, omdat het platform minderjarige gebruikers onvoldoende zou beschermen. 

Wanneer de zaak voor de rechtbank komt, is nog niet duidelijk. Feys verwacht dat er dit najaar nog een inleidingszitting wordt georganiseerd. Maar op de uitspraak van de zaak zal het wel nog even wachten zijn. Zo wordt in de andere zaak van SOMI in ons land tegen TikTok ten vroegste pas een uitspraak verwacht in 2027.