Zowat alle grote autobouwers hebben oude modellen met airbags die uitzonderlijk kunnen ontploffen. Maar zij zijn voorlopig niet van plan om bestuurders te vragen er niet meer mee te rijden, blijkt uit een rondvraag bij enkele merken. Donderdag riep Stellantis, de groep boven Citroën, zo’n 28.000 Belgen op om niet meer met hun wagen te rijden, na een dodelijke explosie van zo’n airbag in Frankrijk.
Tientallen doden en niet enkel bij Citroën: doen automerken genoeg tegen ontploffende airbags?
Tobias Santens
Gepubliceerd:
In het kort:
Stellantis, het moederbedrijf van Citroën, roept 28.000 Belgische eigenaars op om niet meer met hun wagen te rijden na een dodelijke airbagexplosie in Frankrijk.
Veel grote autobouwers hebben modellen met zulke airbags die uitzonderlijk kunnen ontploffen. In het verleden vielen er al tientallen doden door.
Andere merken zijn voorlopig niet van plan om bestuurders te vragen hun wagen te laten staan, maar stuurden in het verleden wel een brief om de airbag te laten vervangen.
Een nachtmerriedossier. Dat zijn de airbags van het Japanse bedrijf Takata al meer dan 10 jaar, en niet alleen voor Citroën. Recent staan de zenuwen opnieuw gespannen, na een nieuw sterfgeval op 11 juni in het Franse Reims.
Een vrouw van 37 overleed nadat de airbag van haar oude Citroën C3 ontplofte. Ze had zware verwondingen aan haar gezicht en kaak, door metalen deeltjes die door de auto vlogen.
Als een kogel
Het probleem met de airbags is een gaspatroon (een 'inflator') dat bij het verouderen kan ontploffen. Bij die explosie breekt de inflator in stukken, waardoor metalen deeltjes door de wagen vliegen. Het leidt tot zware verwondingen, waardoor hulpdiensten soms eerst denken aan een moord met een vuurwapen .
De Franse minister van Transport vroeg dinsdag dat eigenaars van C3’s en DS3’s van Stellantis niet meer met hun auto zouden rijden. Eerder verstuurde Stellantis, de groep boven o.a. Citroën, Peugeot, DS en Opel al oproepen om de airbags te vervangen. Maar een zogenoemde 'stop drive'-oproep voor sommige modellen van Citroën en DS gaat toch een stap verder.
Pas donderdag volgde ook Stellantis in België. Zij versturen nu een aangetekende brief aan bijna 30.000 eigenaars van Citroën en DS-modellen, met de boodschap dat ze onmiddellijk moeten stoppen met rijden.
Tientallen slachtoffers
Het 37-jarige slachtoffer in Reims is niet alleen. In november 2023 stierf nog een 51-jarige man in Zuid-Frankrijk na een gelijkaardige ontploffing van zo’n airbag in een Citroën C3.
Maar in de VS en in Franse overzeese gebieden vielen de laatste jaren al tientallen doden, en niet alleen met modellen van Citroën. In september 2024 waren er in totaal 28 doden door de airbags geteld in de Verenigde Staten, meldde de National Highway Traffic Safety Administration toen.
Het eerste slachtoffer zou teruggaan tot 2009. De familie van een vrouw uit Arizona ziet de airbag zelfs als de oorzaak van een dodelijk ongeval in november 2003 .
Andere merken terughoudend
Niet alleen modellen van Citroën en de luxedivisie DS Automobiles rijden rond met zulke airbags. De Franse regering publiceerde begin deze maand nog een lijst van terugroepacties die bestaan in de overzeese gebieden, vanwege de airbags. Daar is het vochtiger en warmer, wat het risico voor de airbags verhoogt. Zo goed als alle grote automerken worden in de lijst genoemd.
Hoe weet ik of mijn wagen een gevaarlijke airbag heeft?
Je controleert dat het beste op de website van het automerk waarmee je rijdt. Zoek specifiek naar een terugroepactie voor jouw model. Mogelijk heb je jouw VIN (Vehicle Identification Number of chassisnummer) nodig.
Voor heel wat modellen zijn er al jaren terugroepacties. Dat wil zeggen dat je opgeroepen wordt om je airbag te laten vervangen. Intussen mag je wel met je wagen blijven rijden. Normaal gezien heb je ook een brief ontvangen als je wagen bij de betrokken modellen is, al kan dat al een tijd geleden zijn.
Navraag bij Belgische overheidsdiensten leert dat er geen overzicht is van alle terugroepacties voor de airbags in België, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Verenigde Staten .
Op het Europees niveau bestaat het platform Safety Gate waar terugroepacties worden opgelijst. Je kan er opzoeken welke terugroepacties er zijn voor de Takata-airbags, maar die gaan niet specifiek over België.
Andere autobouwers gaan minder ver dan Stellantis. Nochtans kregen zij ook al te maken met dodelijke ongevallen door ontploffende Takata-airbags.
In september 2020 overleed een man in Arizona nadat de airbag in zijn BMW-wagen ontplofte. In de VS geldt een waarschuwing om niet te rijden met bepaalde oudere modellen van de BMW 3 Series, 5 Series en X5.
We hebben in het verleden alle klanten per brief al gewaarschuwd die zo’n Takata-airbag hebben
Jeroen Lissens, woordvoerder bij BMW in België
"Op dit moment zijn we niet van plan om klanten van deze oudere modellen te vragen om te stoppen met rijden. We hebben in het verleden alle klanten per brief al gewaarschuwd die zo’n Takata-airbag hebben, en sturen ook herinneringen", zegt woordvoerder Jeroen Lissens van BMW.
"We gaan tegelijk het gesprek aan met de overheidsdienst Mobiliteit. We willen dat auto’s bij de keuring niet alleen een opmerking krijgen als er zo’n terugroepactie is, maar dat ze effectief niet meer door de keuring gaan. Dan is de eigenaar verplicht om een update door te voeren", zegt Lissens.
Ook Volkswagen laat weten dat ze momenteel niet vragen dat eigenaars niet meer met hun wagen rijden. In het verleden deden ze wel al gewone terugroepacties , waarbij klanten de vraag kregen om hun airbag te vervangen.
Japanse bedrijf failliet
In juni 2022 viel ook nog een dode in de VS toen een airbag ontplofte in een Ford pick-up. Toen gold er al een 'do not drive'-waarschuwing voor het model. In België zou het gaan om nog "enkele uitzonderingen", zegt Julien Libioul van Ford.
"Sowieso worden deze airbags niet geïnstalleerd in nieuwe modellen", zegt Libioul. "Het gaat dus om zeer oude modellen die nog rondrijden met deze airbags, en die zouden allemaal vervangen moeten zijn. Al is het bij tweedehandswagens niet altijd eenvoudig om de nieuwe eigenaar te bereiken."
Het Japanse bedrijf Takata, dat in de jaren 90 trouwens al in opspraak kwam voor problemen met gordels, ging in 2017 failliet. Bij recente modellen zal je de Takata-airbag dus niet terugvinden.
Economische afweging
"Stellantis krijgt nu alle aandacht, maar doet eigenlijk wat het kan", zegt mobiliteitsspecialist bij VAB Gert Verhoeven. "Ik verneem ook dat de vervangmodules beschikbaar zijn voor deze airbags. De enige vraag zal zijn of hun garages ze nu snel geplaatst krijgen, want Citroën kampt ook nog met problemen rond hun PureTechmotor."
"Bij heel wat andere constructeurs zie je dat er een economische afweging wordt gemaakt. Het gaat om oude modellen, soms bijna 20 jaar oud, en dan is het vervangen van de airbags een relatief dure ingreep."
Dat klinkt cynisch, maar bij terugroepacties wordt een economische afweging gemaakt
"Hoe jonger de auto’s, hoe meer terugroepacties je ziet. Dat kan cynisch klinken, maar die afweging wordt wel gemaakt", zegt Verhoeven. "Sowieso is het risico op een explosie kleiner in gebieden die minder warm en minder vochtig zijn."
Goedkope toeleveranciers
Verhoeven ziet een structurele oorzaak voor het probleem met bedrijven als Takata. "Constructeurs rekenen meer en meer op goedkope toeleveranciers voor verplichte rijhulpsystemen."
"Europa vraagt van autoconstructeurs ook steeds meer van die systemen, zoals een 'lane assistant', een systeem om de bestuurder te helpen binnen de rijstrook te blijven. Dan grijpen die bedrijven sneller naar externe leveranciers. En in die markt bestaat bovendien veel concurrentie."
"Maar laat ons wel wezen: airbags hebben in verhouding nog steeds meer mensenlevens gered dan dat ze gekost hebben."
