De Slovaakse premier Robert Fico heeft verrassend voor neutraliteit gepleit en het lidmaatschap van zijn land bij de NAVO in twijfel getrokken. Dat zegt hij in een bericht op Facebook, enkele dagen voor de start van de NAVO-top in Den Haag.
Slovaakse premier Fico trekt NAVO-lidmaatschap van zijn land in twijfel
De Amerikaanse president Donald Trump en NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte willen dat de NAVO-landen zich engageren om minstens 5 procent van hun bruto binnenlands product (bbp) aan defensie te besteden. Die nieuwe richtlijn zal op 24 en 25 juni op de NAVO-top in Den Haag besproken worden. Vandaag ligt de norm binnen het bondgenootschap op 2 procent.
Die verhoging veroorzaakte in ons land al heel wat discussie, maar ook de Slovaakse premier Fico vindt het "absurd" om zoveel uit te geven. Hij zegt dat zijn land daar de middelen niet voor heeft.
Zo schrijft hij in een Facebookbericht dat neutraliteit goed zou zijn voor Slovakije. Hij geeft daarbij aan dat hij de kwestie wil voorleggen aan de bevolking, zonder details over de manier waarop dat zou kunnen gebeuren.
Voor Fico is er een "eenvoudige keuze": ofwel betaalt het land voor het lidmaatschap - volgens hem ruim 7 miljard euro - op voorwaarde dat de middelen gebruikt mogen worden voor zowel militaire als civiele doeleinden, ofwel "verlaten we de NAVO".
Verder vergeleek de premier de NAVO met "een golfclub" en beschuldigde hij de westerse leiders ervan "oorlogszuchtig" te zijn.
President en coalitie niet akkoord
Slovakije kwam in 2004 bij de NAVO en besteedt 2 procent van het bbp aan defensie, zoals verwacht wordt. Fico was eerder al kritisch, maar had het NAVO-lidmaatschap tot nu toe nooit openlijk in twijfel getrokken.
Andere Slovaakse politici, onder wie de coalitiepartners van Fico en de Slovaakse president Peter Pellegrini, volgen het voorstel van de premier niet. Zo stelt Pellegrini dat Slovakije tijdens de NAVO-top verenigd zal blijven met zijn bondgenoten en dat uit de NAVO stappen net nog meer geld zou kosten.
In Slovakije heeft de president voornamelijk een ceremoniële rol, terwijl de grootste macht bij premier Fico en de regering ligt. Toch heeft Fico zelf niet de bevoegdheid om Slovakije uit de alliantie terug te trekken. Daarvoor zouden bijvoorbeeld een referendum en een beslissing van het parlement nodig zijn.
Fico kwam in oktober 2023 aan de macht en onderhoudt nauwe banden met de Russische president Vladimir Poetin. Hij staat onder meer kritisch tegenover militaire hulp aan buurland Oekraïne en hekelt de EU-sancties tegen Rusland.
