De belangrijkste ministers van de federale regering komen vanavond samen om zich opnieuw te buigen over de meerwaardebelasting en de afschaffing van de Senaat. Premier Bart De Wever (N-VA) schakelt een versnelling hoger, want ten laatste tegen de nationale feestdag moet er over verschillende grote dossiers een akkoord zijn. Over de NAVO-norm lijkt de discussie voorlopig beslecht.
De Wever schakelt versnelling hoger in zoektocht naar akkoord over meerwaardebelasting en afschaffing Senaat
Cisse Michiels
Gepubliceerd:
Op 21 juli begint traditiegetrouw de vakantieperiode voor de parlementsleden en ministers. Van uitbollen is geen sprake: de komende 6 weken worden een belangrijke test voor de Arizona-coalitie. Over verschillende hoofdpijndossiers die al lang sluimeren moeten nu knopen doorgehakt worden.
Iedereen kijkt naar premier De Wever om de partijen op één lijn te krijgen. "Het tempo van de regering en de hervormingen moet omhoog", liet minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) dit weekend verstaan in Het Nieuwsblad. "Laat ons elke dag samenzitten."
Zijn oproep krijgt gehoor. De Wever roept zijn belangrijkste ministers vanavond samen en ook later deze week komt het kernkabinet extra bijeen.
Meerwaardebelasting opnieuw op tafel
Op de agenda staat onder andere de meerwaardebelasting. Sinds dag één van de regering zorgt dat dossier voor spanning.
De belasting werd tijdens de laatste uren van de onderhandelingen opgenomen in het regeerakkoord. Dat de taks op meerwaarden uit aandelen er komt staat vast, maar de formulering laat ruimte voor discussie. En die loopt al geruime tijd.
Wat is de meerwaardebelasting?
De meerwaardebelasting, ook wel "solidariteitsbijdrage" genoemd, is een taks van 10 procent. Die betaal je op alle winsten uit financiële activa zoals aandelen. Ook cryptomunten vallen onder de belasting.
Dit stond daarover in het regeerakkoord:
Om kleine beleggers niet extra te belasten geldt de belasting pas vanaf 10.000 euro meerwaarde.
Voor mensen met een zogenoemd aanmerkelijk belang, dat is het geval wanneer je meer dan 20 procent van de aandelen van een bedrijf bezit, gelden er andere regels. In de praktijk gaat het vaak over mensen met een eigen bedrijf. In dat geval loopt de vrijstelling op de meerwaardetaks tot 1 miljoen euro.
De Wever besliste daarom om de afgelopen weken met de verschillende partijen apart te spreken en naar hun standpunt te luisteren. Vanavond bespreken de ministers het dossier opnieuw gezamenlijk. De coalitiepartners verwachten dat De Wever op basis van de aparte gesprekken met een nieuw voorstel komt.
Hakken in het zand
Dat het bereiken van een akkoord niet eenvoudig wordt, bleek nog maar eens uit de weekendinterviews. Vooruit-voorzitter Conner Rousseau en zijn collega van MR Georges-Louis Bouchez zetten hun standpunten nog eens kracht bij. Van de regeringspartijen ligt hun visie het verst uit elkaar.
Rousseau liet in De Standaard verstaan dat een vrijstelling voor mensen die hun aandelen 10 jaar bijhouden volgens hem "het hele idee van de belasting ondergraaft". Dat stond nochtans in het eerste wetsontwerp van minister van Financiën Jan Jambon (N-VA) in februari. Ook CD&V was het daarmee niet eens.
Georges-Louis Bouchez (MR) is dan weer als de dood dat ook de kleine belegger of zelfstandige die zijn zaak verkoopt onderhevig is aan de belasting. Er kan ook geen sprake van zijn dat op pensioensparen of groepsverzekeringen een meerwaardebelasting komt, waarschuwt de liberaal in De Morgen.
Volgens CD&V was dat een voorstel van Vooruit. Maar Rousseau garandeerde dat "de gewone pensioenspaarder wordt beschermd en vrijgesteld".
Tijd dringt
Centrumpartijen CD&V en Les Engagés hopen vooral dat de discussies de taks niet uithollen. Het gevaar dat de belasting te complex wordt en uiteindelijk minder opbrengt dan gedacht – jaarlijks 500 miljoen euro – loert om de hoek.
Op vraag van Vooruit is de beslissing over de meerwaardebelasting gekoppeld aan de beperking van de werkloosheidsuitkering. Die kan de regering dus pas doorvoeren als er ook een compromis is over de meerwaardebelasting.
Daarom dringt de tijd. Als de regering zoals gepland vanaf 1 januari 2026 een deel van de werkloosheidsuitkeringen al wil schrappen, moet die maatregel best zo snel mogelijk doorgevoerd worden.
Snel akkoord over Senaat?
Nog op de agenda vanavond: de afschaffing van de Senaat. Dat onderwerp is veel minder ideologisch geladen, en dus minder gevoelig. Maar de discussie daarover binnen de regering sleept ondertussen ook al een tijd aan.
Geen enkele partij twijfelt over de afschaffing, maar CD&V en Les Engagés lieten eerder al verstaan zich zorgen te maken over de praktische implicaties. De Senaat heeft bijvoorbeeld een belangrijke overlegfunctie voor de deelstaten en is nog steeds betrokken bij sommige politieke benoemingen. De vraag is welke instelling die functies dan zal opnemen.
Toch lijkt de kans groot dat er over de Senaat snel een beslissing valt. Maar een akkoord binnen de regering is nog maar de eerste stap. Voor een afschaffing is een tweederdemeerderheid nodig in het parlement. Die heeft de coalitie niet en dus volgen er onderhandelingen met oppositiepartijen om zich mee achter het voorstel te scharen.
Geen ontkomen aan hogere NAVO-norm
De samenkomst vanavond volgt na een weekend waarin regeringspartijen Rousseau (Vooruit) en Bouchez (MR) in navolging van CD&V-voorzitter Sammy Mahdi duidelijk maakten dat het optrekken van de NAVO-norm tot 5 procent onrealistisch is. "Dat is belachelijk", liet Rousseau optekenen. Bouchez noemt de extra uitgaven voor defensie "stupide".
De forse uitspraken geven een vertekend beeld. Op verschillende kabinetten is te horen dat er over de NAVO-norm geen discussie meer is in de coalitie. De ministers beseffen dat de norm binnen de NAVO niet meer ter discussie staat. Ons land kan daar als kleine speler niets meer aan veranderen.
De Wever trekt naar de top in Den Haag met de opdracht om te pleiten voor maximale flexibiliteit. Zowel over de timing van de vereiste extra uitgaven als welke van die uitgaven er precies voor de nieuwe norm mogen meetellen.
Eens de beslissing over de norm definitief is, volgt wel een nieuw debat over hoe ons land die dan in de praktijk zal omzetten. Al lijkt de kans groot dat dat vooral een zaak van de volgende regering wordt. Of dat hoopt de huidige coalitie alleszins. Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) zelf liet verstaan dat hij op een NAVO-bijeenkomst al heeft aangegeven dat deze legislatuur nog meer dan 2 procent van het bbp – de huidige norm – uitgeven aan defensie niet aan de orde is. Al ligt ook daar ons lot ook op dat vlak vooral in handen van de grote NAVO-spelers.
