Jim Ratcliffe, de topman van Ineos, zegt het keer op keer: "De uitstoot van de nieuwe ethaankraker in Antwerpen is vergelijkbaar met enkele barbecues." De uitspraak lijkt wel heel verregaand. De vergelijking met een barbecue loopt toch een beetje mank.
Stoot ethaankraker van Ineos echt maar evenveel uit als een barbecue?
Bram Vandendriessche
Gepubliceerd:
In het kort
De vergelijking gaat enkel over de stikstofuitstoot en neemt de andere uitstoot niet in rekening.
De ethaankraker Project One van Ineos stoot 167 ton stikstof uit per jaar. Dat is meer dan enkele barbecues.
Het is niet mogelijk om de milieu-impact op de omliggende natuurgebieden te onderscheiden van andere omgevingsfactoren.
De ethaankraker Project One die in de haven van Antwerpen zal gebouwd worden door Ineos zou 4 miljard euro kosten. Volgens Ineos de grootste investering in de Europese chemie in de afgelopen 25 jaar. De kraker zou voor 300 langetermijnjobs en 150 contractorjobs op de site zorgen. Daarenboven schat Ineos nog eens 5 jobs bij andere ondernemingen te creëren per werknemer op de site.
Een ethaankraker deelt ethaangas op in onder meer waterstof en ethyleen. Dat ethyleen is dan een bouwsteen voor kunststoffen gebruikt in auto-onderdelen, pvc-buizen, wieken van windmolens, textiel en voedselverpakkingen.
Project One stoot volgens het milieu-effectenrapport verschillende stoffen uit die mogelijk een probleem zouden kunnen vormen: CO₂, fijnstof en andere chemische gassen. De uitspraak van Ratcliffe slaat alleen op stikstof en bespreekt dus maar één mogelijk milieu-effect.
In een interview met De Tijd in 2023 zegt Jim Ratcliffe dat de uitstoot van Project One "vergelijkbaar is met twee uur met een tractor rijden per jaar, een honderdste van een koe per jaar, of drie barbecues per jaar." Hij verwijst hiervoor naar de 167 ton stikstofoxiden en de 0,12 kg stikstof per hectare die per jaar worden uitgestoten volgens het milieu-effectenrapport.
Het is vergelijkbaar met twee uur met een tractor rijden per jaar, een honderdste van een koe per jaar, of drie barbecues per jaar.
Jim Ratcliffe, CEO Ineos
Begin juni maakte Jim Ratcliffe opnieuw die vergelijking in een interview met VRT NWS waarin hij het had over "het equivalent van één barbecue in een veld in Nederland".
Maar wat stoot een barbecue uit aan stikstof?
Een studie uit 2018 schat ongeveer 3 gram per kilo verbrande kolen, terwijl een andere studie uit 2022 geen stijging van stikstof vond, veroorzaakt door een barbecue. Het is onduidelijk. Bovendien is er natuurlijk geen enkele barbecue die een heel jaar staat te branden.
Alleen, Ineos gebruikt voor zijn vergelijking een cijfer dat verwijst naar "neerslag per hectare". Een barbecue kan misschien wel 3 gram stikstof uitstoten, maar wat merk je daarvan op de grond rond de barbecue? En wat zou het effect zijn op een volledige hectare rond de barbecue? Daar is nauwelijks informatie over.
Uit het milieu-effectenrapport blijkt dat de bijdrage op de stikstofneerslag van Project One beperkt is
In het milieu-effectenrapport staat te lezen dat in 2018 de gemiddelde stikstofneerslag in Vlaanderen ca. 24 kg per hectare per jaar bedraagt. De maximale bijdrage van Project One naar beschermde natuurgebieden zou daar slechts 0,8% van zijn. Het bedrijf zelf schat de hoogste neerslagwaarde in een nabijgelegen natuurgebied op 0,12 kg stikstof per hectare per jaar.
Het milieu-effectenrapport zegt ook dat natuurlijke schommelingen in de aanwezigheid van stikstof en de foutenmarge in de metingen het eigenlijk onmogelijk maken om de specifieke impact van de kraker op de stikstofneerslag in nabijgelegen natuurgebieden te meten.
Dat neemt niet weg dat het zeer aannemelijk is dat de stikstofuitstoot van een permanent draaiende ethaankraker wel degelijk hoger zal liggen dan de uitstoot van een barbecue die occasioneel gebruikt wordt. We legden onze afwegingen voor aan Ineos maar het bedrijf wou geen commentaar geven.
Begin 2025 kreeg Ineos na een juridische strijd wel degelijk een milieuvergunning voor Project One. Daarbij werd uiteraard niet alleen naar stikstof gekeken maar ook naar andere milieu-effecten.
Conclusie
In absolute cijfers stoot de ethaankraker 167 ton stikstof uit per jaar zegt het milieu-effectenrapport. Dat is meer dan een barbecue die maar drie gram stikstof zou uitstoten per kilo houtskool en per keer dat hij gebruikt wordt. Een ethaankraker die vrijwel permanent draait, stoot hoe dan ook meer uit dan een barbecue die maar af en toe wordt gebruikt. We beschouwen de vergelijking daarom als onjuist.
Wel is het zo dat de stikstofneerslag per hectare van de kraker en van één of enkele barbecues moeilijk precies te meten is. Ook het milieu-effectenrapport zegt dat de stikstofneerslag in de nabije natuurgebieden eigenlijk niet kan afgezonderd worden van andere omgevingsfactoren.
Er is over de verschillende milieu-effecten van de ethaankraker een milieueffectenrapport gemaakt. De Vlaamse overheid heeft op basis van dat rapport geoordeeld dat Ineos een vergunning mocht krijgen voor de ethaankraker.
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS
Zoek je meer verhalen van VRT NWS CHECK over factchecking, desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Deze factcheck werd geschreven op basis van de informatie die beschikbaar is op het tijdstip van publicatie. Wil je weten hoe we te werk gaan bij het factchecken? Dat lees je in dit artikel.
Heb je vragen of opmerkingen of wil je weten wie er in ons team zit? Dat lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van enkele andere Vlaamse en Nederlandse redacties.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be.
VRT NWS is erkend lid van het International Fact-Checking Network (IFCN) en van het European Fact-Checking Standards Network (EFCSN ).
Regionaal nieuws uit Antwerpen
Gepubliceerd:
