Het stond in de sterren geschreven dat een expeditie met de Titan-onderzeeër van OceanGate ooit fataal zou aflopen. Dat blijkt uit getuigenissen van ex-medewerkers van het bedrijf in een nieuwe Netflix-documentaire over het ongeval met de onderzeeër in 2023. Tijdens een duik naar het wrak van de Titanic implodeerde die, alle 5 inzittenden kwamen om.
"Ik wist dat we hier op een dag zouden zitten": docu toont hoe oud-medewerkers voorspelden dat duik met Titan naar Titanic fataal zou aflopen
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
De implosie van de Titan-onderzeeër
Juni 2023: de hele wereld is in de ban van een verdwenen onderzeeër van het Amerikaanse bedrijf OceanGate. Bedrijfsleider Stockton Rush was - niet voor de eerste keer - met toeristen naar het wrak van de Titanic gedoken. Anderhalf uur na vertrek valt alle communicatie met de Titan-onderzeeër weg.
Een grootschalige zoekactie wordt op poten gezet om de 5 mensen aan boord te vinden en te redden. De hele wereld kijkt mee. Amerikaanse tv-zenders tonen zelfs een aftelklok, want de tijd dringt: aan boord van de onderzeeër is in het beste geval zuurstof voor 4 dagen.
Op dag 4 van de zoektocht gebeurt waar iedereen voor gevreesd had. Een kapotte onderzeeër wordt bovengehaald. Het vaartuig is geïmplodeerd, niemand aan boord heeft de implosie overleefd.
Het verhaal van de verdwijning en de zoektocht naar de Titan leest als een filmplot, maar regisseur Mark Monroe focust in de Netflix-documentaire ('Titan: the OceanGate disaster') op de jaren die voorafgaan aan het ongeluk.
Het onderzoek van de Amerikaanse kustwacht naar wat precies is gebeurd, loopt nog, maar al tijdens de zoektocht naar de Titan komen berichten naar buiten dat een ex-medewerker had gewaarschuwd dat het op een dag grondig zou mislopen met de Titan.
Ik heb alles verteld aan de autoriteiten, maar niemand heeft ingegrepen
Klokkenluider David Lochridge, voormalig medewerker van OceanGate
Die medewerker, David Lochridge, komt uitgebreid aan het woord in de Netflix-docu. "Ik heb alles verteld aan de autoriteiten, maar niemand heeft ingegrepen", aldus Lochridge die in 2018 aan de alarmbel trok bij de Occupational Safety and Health Administration van de Amerikaanse overheid.
Hij was in januari van dat jaar ontslagen bij OceanGate nadat hij een kritisch veiligheidsrapport had opgesteld waarin hij waarschuwde dat duiken naar de Titanic met de Titan levensgevaarlijk zou zijn.
Lochridge had zelf al meerdere testduiken uitgevoerd als piloot van de Titan-onderzeeër. Een van die expedities liep bijna fataal af toen CEO Stockton Rush besloot om zelf het roer - in dit geval een PlayStationcontroller - in handen te nemen.
"Rush wilde zijn zoals Jeff Bezos of Elon Musk: een 'big dick swinger'"
De nieuwe documentaire schetst een beeld van een gepassioneerde man die alle veiligheidsvoorschriften aan de kant schuift om zijn ultieme droom te bereiken. Ex-medewerkers omschrijven hem als een "geniale, maar arrogante man". We zien ook hoe hij schijnbaar met veel gemak de media weet te bespelen en te misleiden.
"In de beginjaren was OceanGate vooral bezig met de wetenschappelijke aspecten van het duiken, maar in 2015 is dat beginnen te kantelen", vertelt ervaren duiker en expeditieleider Rob McCallum. Het kantelmoment: Stockton Rush kondigde aan dat OceanGate toeristische expedities naar het wrak van de Titanic zou leiden.
"Rush deed dingen anders", vertelt Bonnie Carl, HR-verantwoordelijke van OceanGate, die enkele dagen na het ontslag van Lochridge zelf opstapt. "Hij wilde zijn zoals Jeff Bezos of Elon Musk", geeft ze een inkijk in het hoofd van de CEO. "Hij noemde hen 'big dick swingers' en dat wilde hij ook zijn."
Titan
De Titanic spreekt tot de verbeelding en daar is ook een speciale onderzeeër voor nodig, vindt Rush: de Titan. Die nieuwe onderzeeër zal niet gemaakt worden uit staal en aluminium - want dat is te duur - maar uit koolstofvezel (carbon).
Dat materiaal is goedkoper en lichter. Het wordt bijvoorbeeld ook gebruikt bij racefietsen. Een technologisch huzarenstukje als hij dat klaar krijgt, bevestigen experts. De ontwikkeling van de Titan begint in 2013, drie jaar later trekt OceanGate ook vliegtuigbouwer Boeing mee aan boord.
Koolstofvezel is een aaneenschakeling van ontelbare vezeldraadjes. Wanneer die aan druk worden blootgesteld, springen die draden kapot, leren we in de docu. De experts van Boeing hebben van bij het begin twijfels of die draden de druk op 4.000 meter diepte (de diepte waarop de Titanic ligt) ooit zullen kunnen weerstaan, maar stellen een plan op waarvan zij denken dat het misschien zou kunnen werken.
Boeing waarschuwt via mail: "Levensgevaarlijk"
Tijdens de ontwikkeling wordt de Titan meermaals getest. Waar Boeing voor vreest, gebeurt ook. Meerdere draden knappen wanneer de onderzeeër wordt blootgesteld aan hoge druk. Wanneer er te veel draden springen, implodeert het hele toestel.
Op 30 maart 2018 richt Boeing een mail aan Stockton Rush: "Wij denken dat je een hoog risico loopt op een ernstige mislukking op of vóórdat je 4.000 meter bereikt." Rush denkt echter niet aan opgeven en zet door, want ten laatste in 2019 - een jaar later dan in zijn originele plan - wil hij naar de Titanic duiken.
Boeing trekt zich terug, maar het plan is opgesteld en de CEO beslist om de onderzeeër dan maar zelf te bouwen. "Het was Stockton zelf die de meeste beslissingen heeft genomen omtrent het ontwerp", bevestigt hoofdingenieur Tony Nissen.
'Geslaagde' testen, maar onheilspellende data
Tot ieders verbazing - behalve die van de CEO zelf - slaagt OceanGate erin een onderzeeër te bouwen uit koolstofvezel die een tocht tot 4.000 meter diepte en terug aflegt, zonder te imploderen. De CEO is zo zeker van zijn stuk dat hij zelf meerdere soloduiken onderneemt. Hoofdingenieur Nissen vindt dat onverantwoord en dringt aan op onbemande testen.
De onderzeeër wordt uitgerust met akoestische sensoren die detecteren wanneer er vezeldraden knappen. Op die manier zou de crew - boven en onder water - moeten kunnen volgen hoe erg de onderzeeër wordt toegetakeld en zou een duik volgens Stockton kunnen worden afgebroken voor het noodlot toeslaat.
Experts wijzen er echter op dat het onmogelijk is te voorspellen wanneer de onderzeeër precies zou imploderen. Na een 'geslaagde test' in 2019 stelt OceanGate vast dat er een barst was ontstaan in de onderzeeër. Het hele ding moet opnieuw gebouwd worden.
Ook de Titanic-expedities moeten opnieuw uitgesteld worden en Rush zoekt een zondebok. Deze keer is het de kop van hoofdingenieur Tony Nissen die rolt. Ook Nissen was te kritisch geworden en geeft in de docu zelfs toe dat hij zelf nooit had durven in te stappen in de Titan.
Waarom werd er niet ingegrepen?
Piloot David Lochridge had toch aan de alarmbel getrokken bij de Amerikaanse overheid? Waarom werd dan niet ingegrepen? "Omdat nog 11 oudere zaken in de wachtrij stonden", verklaart Paul McDevitt, onderzoeker bij de Occupational Safety and Health Administration van de Amerikaanse overheid.
OceanGate had inmiddels ook de tegenaanval ingezet op Lochridge en die laatste trok zijn melding uiteindelijk opnieuw in. "Het geld en de vechtlust was op", licht hij in de Netflix-docu toe.
Dus kan Stockton Rush zijn ambitieuze, levensgevaarlijk plan gewoon doorduwen. Oorspronkelijk zou de Titan nog gekeurd worden door onafhankelijke veiligheidsexperten, maar ook dat vindt de CEO uiteindelijk niet meer nodig.
Wanneer in juli 2020 na een mislukte test met een schaalmodel beslist wordt dat dat model zal gebruikt worden voor de definitieve versie van de Titan stappen opnieuw heel wat medewerkers op. Maar Rush blijft doorzetten.
Het noodlot slaat toe
In juli 2021 slaagt OceanGate er voor de eerste keer in om naar de Titanic te duiken met toeristen. De zomers erna volgen nog meer geslaagde expedities, maar het is onduidelijk hoeveel keer de Titan uiteindelijk tot op 4.000 meter diepte is geraakt. Wat de ex-medewerkers wel weten: elke expeditie is er een te veel.
"Ik wist dat we hier op een dag zouden zitten", vertelt ingenieur Tony Nissen in de docu. "Toen ik in het nieuws hoorde 'onderzeeër verdwenen in Atlantische Oceaan', wist ik meteen dat het over OceanGate ging", aldus een van zijn assistenten van weleer. De ex-medewerkers van het bedrijf wisten allemaal dat het noodlot op een dag zou toeslaan. De vraag was alleen: wanneer?
Rush is zelf een van de slachtoffers van zijn ultieme droom, maar ook de Britse avonturier Hamish Harding (58), zakenman Shahzada Dawood (48) en zijn zoon Suleman (19), en de Fransman Paul-Hernri Nargeolet (77) - bijnaam Mr. Titanic - overleven de laatste tocht van de Titan niet.
