Minister Vandenbroucke over donorschandaal: "Dit is maar het topje van de ijsberg"

Vandaag zijn in ons land 23 gevallen bekend waarbij in het recente verleden de regels rond spermadonatie overschreden zijn. Dat wil zeggen dat meer dan 6 vrouwen bevrucht zijn met sperma van dezelfde donor, de zogenoemde 6-vrouwenregel . Die geldt sinds 2007 in ons land. 

Dat dat cijfer nog veel hoger ligt, is zeker. "Het huidige aantal is vastgesteld op basis van een kleine steekproef", zegt Vandenbroucke in De Ochtend op Radio 1.

"Maar dat is eigenlijk een topje van de ijsberg. Dat zijn gevallen waarbij men melding heeft gekregen. Ik heb aan het agentschap gevraagd om alles uit te pluizen op basis van alle mogelijke meldingen die ze hebben gekregen."

"Dat zal nog een veel groter getal opleveren", denkt de minister. "En dan nog, men zal het niet allemaal weten."

Pas sinds vorig jaar bestaat er via een centraal register een systeem om de regels uit 2007 nauwgezet te controleren.

Vandenbroucke gaat ervan uit dat het overschrijden van de 6-vrouwenregel binnen één fertiliteitscentrum "zeldzaam" is geweest – daarvan zijn nu 3 gevallen bekend. Voor 2 fertiliteitscentra is daarover melding gemaakt bij het parket door het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen  (FAGG). 

Voor overschrijdingen over fertiliteitscentra heen in ons land en in het buitenland is de laatste jaren nooit controle of handhaving geweest. Tot 2024 moesten de centra een man op zijn woord geloven dat hij enkel bij hen doneerde. Er bestaat geen registratie van donoren op Europees niveau. 

Het is dus niet zeker of Belgische donorkinderen en hun ouders ooit te weten zullen komen hoeveel halfbroers- of zussen ze hebben. "Ik ga mijn uiterste best doen om dat register ook naar het verleden toe verder uit te rollen. Maar dat is niet zo gemakkelijk en gaat tijd vragen", zegt Vandenbroucke. 

Hij wil een procedure uitwerken waarbij ouders en kinderen de info kunnen opvragen als ze dat wensen. Van de 23 gevallen van overschrijdingen die nu bekend zijn, weet Vandenbroucke niet of de betrokkenen op de hoogte gebracht zijn.

Wat betreft meldingen van medische kwesties, zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van het kankerverwekkend gen in het sperma van een Deense donor, is volgens de minister op dit moment wel alles bekend. Dat is ook verlopen zoals het hoort, zegt hij: "De betrokkenen zijn daar anderhalf jaar geleden van op de hoogte gebracht. En ik heb geen aanwijzingen dat er met andere medische kwesties in het verleden iets fout is gelopen", klinkt het.