Zal de meerwaardebelasting de 'gewone' pensioenspaarder nu treffen of niet?

Het woord 'pensioensparen' valt op die plek in het regeerakkoord niet. Wel is sprake van "een algemene solidariteitsbijdrage van 10 procent op de toekomstige gerealiseerde meerwaarde van financiële activa". 

Zoals bekend zal die belasting geheven worden op winsten op die financiële activa boven de 10.000 euro per persoon per jaar.

Die redenering leek Vooruit-voorzitter Conner Rousseau in De Ochtend op Radio 1 te volgen. Dat zit zo: wie vandaag maximaal 1.050 euro per jaar opzijzet voor zijn pensioen, krijgt daarop een belastingvermindering van 30 procent. Wie tussen de 1.050 en de 1.350 euro spaart, heeft recht op een belastingvermindering van 25 procent. 

Op je 60e verjaardag heft de overheid wel een zogenoemde 'anticipatieve' belasting van 8 procent op je bijeengespaarde pensioenkapitaal en het bijhorende rendement (ook als je dat bedrag pas later ontvangt). 

Volgens Rousseau zou de meerwaardebelasting niet op dat bedrag gelden, want dat zou dubbelop zijn met die belasting van 8 procent. De meerwaardebelasting zou nadien wel de kop op kunnen steken: namelijk als je na je 60e nog winsten boekt op dat gespaarde kapitaal.

"Stel dat je van je 60e tot je 65e nog verder spaart: er komt vanzelf nog wat winst op of je stort nog wat bij. Dan pas krijg je een meerwaarde op dat potje. Dan is de vraag dus: komt er in die laatste 5 jaar meer dan 10.000 euro bij?"

Dat is het verwijt dat Vooruit van CD&V en de MR krijgt: dat ze zo de 'gewone' pensioenspaarder zouden treffen. Rousseau zelf beweert van niet. "Dat gaat over bijna niemand. Je moet eens vragen wie er op zijn 60e een potje met een waarde van honderdduizenden euro's heeft. Als iemand daar toch onder zou vallen, moet je jezelf afvragen of dat wel een kleine spaarder is. De gewone spaarder blijft dus vrijgesteld."

Hallo, professor fiscaal recht Michel Maus (VUB)? "Ik durf te betwijfelen dat er veel mensen zijn die jaarlijks een winst van 10.000 euro zullen boeken met hun pensioenspaarpot. De meeste mensen (pensioen)sparen niet meer dan het maximumbedrag van 1.350 euro per jaar waarvoor een belastingvermindering geldt. Dan bouw je geen supergrote kapitalen op. De mensen die dat wel doen, zullen geen grote groep vormen."

Ook Mark Delanote, professor fiscaal recht aan de UGent, denkt dat die groep niet zo groot zal zijn. "Ik denk dat het aantal pensioenspaarproducten dat na je 60e nog meer dan 10.000 euro oplevert eerder gering zal zijn."

"Nu, alles hangt af van hoe lang je al aan pensioensparen doet, hoeveel je jaarlijks gespaard hebt en of je tijdens die periode grote winsten hebt gerealiseerd. Stel nu dat je dan vanaf je 60e ook nog eens hoge meerwaardes boekt op dat bijeengespaarde kapitaal, zou je wel boven de 10.000 euro meerwaarde kunnen stijgen."

Delanote is daarover wat verwonderd, geeft hij toe. "Vooruit gaat ervan uit dat pensioensparen een financieel actief is. Terwijl je theoretisch ook zou kunnen zeggen dat je met pensioensparen - dat toch net fiscaal wordt aangemoedigd als 'derde pensioenpijler'  - extra pensioenkapitaal opbouwt. Het zou dus logisch zijn dat dat onder de pensioenfiscaliteit valt en blijft vallen." 

"Je zou ook kunnen verwachten dat die belasting van 8 procent op je 60e 'bevrijdend' is. Ik zou dus denken dat dat kapitaal losstaat van een eventuele meerwaardebelasting. Je kunt toch niet zeggen dat dat opgebouwde kapitaal na je 60e plots geen extra pensioen meer is?"

Opvallend is dat Rousseau die deur vanochtend ook duidelijk open liet. "Als je wilt dat we een uitzondering en vrijstelling geven aan alles wat pensioensparen is, is dat oké voor mij." Delanote concludeert: "Ik denk dat hier een oplossing ligt voor deze hele discussie."