De staatssteun die België geeft aan fossiele brandstoffen is "economisch inefficiënt", verlengt de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen, helpt niet om de energiearmoede aan te pakken en brengt de Belgische klimaatdoelstellingen niet dichterbij. Dat zegt de Europese Commissie. Die raadt België aan om te snoeien in die staatssteun.
Europese Commissie wil dat België snoeit in "economisch inefficiënte" fossiele subsidies
Als de federale regering de fossiele subsidies zou afbouwen, zou dat zowel de vergroening van het transport en de gebouwen een duw in de rug kunnen geven als de budgettaire positie van het land kunnen verbeteren. Dat zegt de Commissie vandaag in haar jaarlijkse sociaaleconomische aanbevelingen aan België.
Het gaat dan om een resem maatregelen die de federale overheid neemt om fossiele brandstoffen (of producten die er sterk van afhangen) goedkoper te maken. Denk bijvoorbeeld aan verlaagde tarieven voor gas, elektriciteit of stookolie, maar ook tankkaarten, bedrijfswagens en BTW-vrijstellingen voor vliegtuigtickets.
Die maatregelen kosten de staat geld omdat ze ingeschreven zijn in de begroting of omdat de overheid inkomsten misloopt door die producten lager te belasten. Slechts 3 lidstaten in de Europese Unie zijn op dat vlak nog genereuzer.
Volgens de meest recente cijfers gaf de federale overheid in 2021 alleen al aan directe subsidies 12 miljard euro uit, of 2,4 procent van het bruto binnenlands product. Tel je daar ook nog indirecte vormen van steun bij, dan loopt de rekening op tot 15,5 miljard euro.
"Inefficiënt"
De Europese Commissie betreurt dat er geen plannen zijn om de subsidies voor 2030 uit te faseren.
De steun is volgens haar economisch inefficiënt. Die is niet gericht genoeg om energiearmoede aan te pakken of om de concurrentiekracht van de industrie te verbeteren. De steun bestendigt ook de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en draagt niet bij tot de klimaatverbintenissen van België. Zo belemmeren de subsidies de energierenovatie van gebouwen.
De graduele afbouw van de subsidies, onder meer door accijnzen te verschuiven van elektriciteit naar fossiele brandstoffen, zou volgens de Commissie niet enkel de klimaattransitie helpen, maar ook de staatskas. Eind vorige maand riep de energiewaakhond CREG nog op tot zo'n zogenaamde tax shift om het gebruik van warmtepompen rendabeler te maken.
"Het gaat om een aanzienlijk bedrag. Als je ziet wat er moet gebeuren om de openbare financiën in België te consolideren, dan zou dit echt helpen om de problemen op te lossen", zo oordeelt de Commissie.
