Het feit dat de 'nationalist' Bart De Wever (sommige Franstaligen zullen hem onverminderd een separatist noemen) een score van bijna 50 procent kreeg in Brussel en Wallonië, was misschien de grootste verrassing van De Stemming, het grootschalige onderzoek van VRT NWS, RTBF en De Standaard. In het journaal van de RTBF zei politiek journalist Thomas Gadisseux letterlijk: “Wie had dit een jaar geleden gedacht?”. Het lijkt alsof ook Franstalig België stilaan vrede neemt met de figuur van Bart De Wever.
Hoe Wallonië stilaan premier De Wever en zijn "aparte kostuums" omarmt
In het kort:
Bart De Wever krijgt verrassend hoge waardering in Wallonië en Brussel, met Maxime Prévot die hem nu een "legitieme premier" noemt omdat hij "extreemrechts tegenhield" en "zijn werk goed doet".
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot nuanceert zijn standpunt over defensie-uitgaven en pleit nu voor een verhoging naar "3 procent tegen 2035", wat dichter bij het standpunt van N-VA-minister Theo Francken komt.
De Vlaamse regering kampt met interne discussies over onder meer de 'frigobonnen', waarbij minister-president Mathias Diependaele (N-VA) de kritiek op de "open debatcultuur" verwerpt: "Ik ga ervan uit dat ik met negen volwassen mensen rond de tafel zit."
1. Belgen zitten in het politieke centrum
Vlak na de verkiezingen, had de toenmalige voorzitter van Les Engagés, Maxime Prévot nog zijn bedenkingen over de figuur van Bart De Wever: “Men mag zeker geen minachting hebben voor een groot deel van de bevolking en het land niet willen splitsen dat men zou moeten promoten.” Maxime Prévot is intussen minister van Buitenlandse Zaken in de regering-De Wever geworden. “Ik vond het tot een jaar geleden ook ondenkbaar dat hij premier zou worden. Het is alsof je een ongelovige aanstelt tot paus. Maar hij doet zijn werk goed.” De meeste Walen vinden hem intussen een legitieme premier, omdat hij de verkiezingen won én omdat hij extreemrechts tegenhield, zegt Prévot in De Zondag. “Als ik vragen krijg, is het vooral over zijn karakter. Of hij niet een tikje vreemd is, met die aparte kostuums die hij soms draagt.”
In De Zevende Dag zegt Sammy Mahdi, die tweetalig is opgevoed in het Brusselse, dat Vlamingen vaak een karikaturaal beeld van de Franstaligen hebben. “De Waal denkt niet zo anders dan de Vlaming. Peilingen gaven al lang aan dat er ook in Wallonië steun was voor de beperking van de werkloosheid in de tijd of voor een strenger asielbeleid.” De Stemming bevestigt dat Belgen eigenlijk 'centristisch' zijn. “Regionaal zien we geen grote links-rechtsverschillen", zegt politicoloog Jean-Benoît Pilet (ULB).
Inhoudelijk leggen Vlamingen, Brusselaars en Walen soms wel andere klemtonen. Vlamingen zijn bijvoorbeeld meer tevreden over de democratie dan Franstaligen, wat wellicht te maken heeft met de samenstelling van de federale regering. Walen zijn economisch dan weer een pak pessimistischer dan mensen uit andere regio's. Brusselaars hebben van de 3 gemeenschappen het meest het gevoel dat ze worden achtergesteld door de overheid.
En dat de Belgen centrumdenkers zijn, daarover verheugde CD&V-voorzitter Sammy Mahdi zich. Maar op dit moment stemmen ze nog niet allemaal op zijn partij, ook dat moest hij vaststellen.
2. Twee procent voor Defensie of meer?
Minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot stelt intussen zijn standpunt bij over de uitgaven voor Defensie. Nauwelijks 10 dagen geleden pleitte Prévot in De Ochtend op Radio 1 nog om het defensiebudget van ons land op 2 procent van het BBP te houden.
“In de huidige begrotingscontext van België lijkt zo een snelle ontwikkeling eerlijk gezegd moeilijk te realiseren”. In De Zondag nuanceert hij dat standpunt nu. “Ik zeg niet dat we het defensiebudget moeten optrekken naar 5 procent. Maar laten we eerlijk zijn: de 2 procent die we nu halen, is niet genoeg. Er zal nóg extra geld nodig zijn.”
Dat mag niet leiden tot een sociaal bloedbad, blijft Prévot herhalen. “De regering heeft afgesproken om naar 2,5 procent te gaan tegen 2034. Misschien moeten we dat bijstellen naar 3 procent tegen 2035? Op een horizon van 10 jaar dus. Dat lijkt mij een realistisch scenario.”
De minister van Buitenlandse Zaken schuift daar wat richting het standpunt van Theo Francken, de N-VA-minister van Defensie. Maar over het conflict in Gaza blijft er een kloof tussen de twee ministers. Francken heeft laten verstaan dat hij vindt dat de media daar te veel over praten.
“Ik deel zijn mening niet. Het conflict in Gaza kan op geen enkele manier gebanaliseerd worden.” Hij eindigt met de tegenstellingen tussen hen beiden vast te stellen. “Ook Theo Francken heeft recht op een mening, maar vanuit zijn positie zou hij beter wat voorzichtiger zijn. Enfin, Nu, wat telt voor mij, is dat de regering mijn visie volgt.”
3. De Vlaamse opendebatcultuur
De Vlaamse regering heeft volop last van de opendebatcultuur. De ministers kibbelen geregeld over de plannen voor de kinderopvang, de lengte van de wieken van windmolens, het onderwijsbeleid en de frigobonnen, waarvoor intussen al 4 keer meer wordt uitgegeven dan begroot is.
Melissa Depraetere, de Vlaamse minister van Klimaat (Vooruit), verdedigt zich in De Morgen. “Weet u wat ik straf vind? We geven terecht miljoenen uit aan renovatiepremies, zodat huiseigenaars hun energiefactuur kunnen verlagen. Maar steun voor mensen die een huis huren en een energiezuinige koelkast willen kopen, is er te veel aan? Er zijn geen honderd manieren om die mensen te helpen. En de kostprijs is zeer bescheiden in vergelijking met de renovatiepremies.”
Minister-president Mathias Diependaele (N-VA) springt haar bij in Het Laatste Nieuws: “Die frigobonnen zijn 0,03 procent van onze begroting!” Al laat de minister-president aanvoelen dat de frigobon niet zijn favoriete maatregel is. “Ik verdedig elke beslissing van deze regering. Ben ik het persoonlijk eens met elk onderdeel van het regeerakkoord? Tuurlijk niet. Dus ja, die frigobon... Je had ook andere keuzes kunnen maken, dat is waar.”
Het verwijt van de opendebatcultuur binnen zijn regering verwerpt Diependaele. “Ik ga ervan uit dat ik met 9 volwassen mensen rond de tafel zit die het allemaal goed voor hebben met de Vlamingen. Helaas worden kleine dingen uitvergroot. En dat wordt dan hét verhaal van de Vlaamse regering. Dat is onterecht.”
Diependaele zegt dat hij het vertikt om kleuterleider te spelen. Al beseft hij meteen dat hij net met die term zijn regering tot een kleuterklas definieert. “En ik vind ook niet dat we in een kleuterklas zitten voor alle duidelijkheid", voegt hij er heel snel aan toe. Waarvan akte.
