Tom Waes veroordeeld tot alcoholslot, Lukas reed er een jaar mee rond: "Moest elke maand 500 keer blazen"

Hun verhaal klinkt gelijkaardig: net als Tom Waes stapte Lukas, een veertiger die werkzaam is in de graafsector, in de auto terwijl hij te veel gedronken had. Net als Waes veroorzaakte hij een ongeval. "Ik had wat gedronken op een bedrijfsfeest en ben tegen een middenberm gereden, een combinatie van vermoeidheid en alcohol. Mijn auto was perte totale, maar godzijdank waren er geen gewonden". 

De rechter gaf hem de keuze: een rijverbod of een alcoholslot. Lukas koos het laatste. "Ik ben veel op de baan. Van werven naar vergaderingen naar kantoor, ik heb mijn auto nodig. En mijn vrouw was ook opgelucht", lacht hij. En dus reed hij het afgelopen jaar, net als ongeveer 2.000 andere bestuurders in België, rond met een alcoholslot. 

Voor Lukas was het alcoholslot nodig om te beseffen dat rijden en drinken echt niet samengaan. "Daarvoor had ik al enkele keren moeten blazen, maar omdat ik telkens binnen een bepaalde limiet zat, was ik mijn rijbewijs slechts een paar uur kwijt. Werkt dat? Je bent even van de baan, je bent niet aan het rijden en vormt geen gevaar meer, maar dringt dat echt door? Bij mij niet. Wekelijks stapte ik zo wel eens in de auto. Ik was niet dronken, maar had wel te veel op."

"1, 2 glazen zijn rap geconsumeerd. Je denkt: dat is oke, maar eigenlijk is het dat niet. Met dat alcoholslot verandert je mindset. Je kan nog drinken, maar je drinkt anders. Het is niet dat het niet meer gaat, maar je kan dan gewoon niet meer met de auto rijden. Punt."

Het kostte hem wel wat tijd om tot dat besef te komen. Want, je moet er echt wel bij nadenken. Hij geeft een voorbeeld: "Stel: je komt thuis van je werk, je eet rap even met een glas wijn. Dan is het al gedaan, dan kan je je dochter niet meer naar de volleybal brengen of inkopen doen. Dus, je mindset verandert. Je kijkt: heb ik de wagen nodig vandaag? Of morgen, want als je een avond te diep in het glas kijkt, kan het nog altijd zijn dat de wagen niet start."

De grens voor het alcoholslot ligt op 0,2 promille. Niet 0, om te vermijden dat er te veel vals positieven zouden zijn. Bepaalde voedingswaren - denk aan appels of bananen - kunnen immers gisten, waardoor je positief zou kunnen blazen. 

Gemiddeld moest Lukas zo'n 500 keer blazen per maand. Iemand met een alcoholslot moet uiteraard blazen vóór de auto start, maar na 5 minuten rijden moet je nog eens blazen en na 30 minuten nog eens. Zo gaat dat door. Die herhaling is er om te voorkomen dat je iemand anders laat blazen en toch nog zelf dronken achter het stuur kruipt, of om te vermijden dat je in de auto zelf drinkt. "Je wordt er zeker aan herinnerd", lacht Lukas. 

Er is ook controle op, via het omkaderingsprogramma van Vias. "Bij mij zagen ze dat ik gemiddeld 500 keer moest blazen. Stel dat ik dan maar 20 of 30 keer geblazen had, gaan ze daar dieper op in. Hoe ga je naar je werk? Hoe doe je je job? Dus die controle is er wel. Al vraag ik me wel af of sommige mensen dan niet gewoon in een andere auto stappen."

Exacte cijfers over het aantal fraudegevallen zijn er in ons land niet . "Deelnemers blazen zelden positief in het alcoholslot. Het aantal fraudegevallen dat door de psychologen van het omkaderingsprogramma worden gemeld ligt zeer laag, maar er bestaan geen gegevens over het aantal deelnemers dat het alcoholslot omzeilt, door bijvoorbeeld een ander voertuig te gebruiken."

Schaamte voelde Lukas nooit. "Het enige enerverende was het piepend geluid bij de hertest. Als je op dat moment aan het bellen bent, is dat wel storend." Want, voor alle duidelijkheid: je auto zal niet plots stilvallen als je niet meteen een hertest doet. Wel wordt het geregistreerd om na te kunnen gaan of je veel testen negeert. 

"Ik had er eigenlijk echt geen probleem mee. Soms was ik met leveranciers gaan eten na een verkoop. Zij namen een glas wijn, ik een watertje. Je begint ook na te denken: is dat eigenlijk wel nodig? Je zet op den duur dat glas echt wel sneller aan de kant."

Hij beseft ook nu pas hoe alomtegenwoordig dat glas wijn of pintje bier is. "Als je ergens komt, kijk dan eens hoeveel alcohol er op tafel staat. Nu vraag ik me af: wie gaat er rijden? Wie is er bob?"

Sinds kort heeft hij zijn alcoholslot mogen verwijderen. De mindset is wel gebleven. "Als ik nu tegen de lamp zou lopen, zou dat grote gevolgen hebben. Ik heb nu ook nog een half jaar een rijbewijs met nultolerantie. Nee, ik drink echt niet meer."

Bovendien was het ook een kostelijke affaire. "Voor de huur van een alcoholslot moet je meer dan 2.500 euro rekenen. Het omkaderingsprogramma kost ook nog eens 1.100 euro. Dat heeft ook wel impact natuurlijk."

Hij heeft ook nog een boodschap voor wie wel met een glas teveel op achter het stuur kruipt. "Je speelt met mensenlevens. Als je geïntoxiceerd in een wagen stapt, creëer je een moordwapen. Het is zo snel gebeurd... Er komt altijd een punt dat het verkeerd loopt. Waarom moet het zolang duren eer er een besef is? Waarom moet het een mensenleven kosten? Bij mij is het gelukkig op tijd gebeurd, en is er niets gebeurd. Maar waarom wordt zo'n alcoholslot niet sneller ingebouwd? Het is echt geen overbodige luxe." 

En zo is het: Vias Institute rekende uit dat er jaarlijks een 100-tal verkeersdoden en meer dan 200 zwaargewonden zouden vermeden kunnen worden als niemand nog zou rijden met een alcoholgehalte boven 1,2 promille.