De Vlaamse regering geeft onder voorwaarden een vergunning aan Tenneco in Sint-Truiden. Daardoor kan de schokdemperfabrikant zijn fabriek en waterzuiveringsinstallatie aanpassen. In november gaf de Limburgse deputatie Tenneco ook al een vergunning, maar een aantal natuurverenigingen ging in beroep.
Vlaamse regering wijst beroep af tegen nieuwe vergunning voor schokdemperfabriek Tenneco in Sint-Truiden
Yente Van der Sande
Gepubliceerd:
Op 2 november 2024 kreeg Tenneco nog een vergunning van de provincie Limburg om zijn activiteiten te wijzigen. Die vergunning laat het bedrijf onder meer toe om de fosfateerinstallatie aan te passen, afvalwater extra te zuiveren en een labolijn bij te plaatsen.
Een aantal natuurverenigingen - waaronder de Limburgse Milieukoepel, Natuur & Landschap, Natuurpunt Oost-Brabant en Climaxi vzw gingen in beroep tegen die vergunning. Zij maken zich zorgen over de uitstoot van schadelijke stoffen, zowel in de lucht als in de waterlopen, het gaat dan onder meer om PFAS.
Wat zijn PFAS en PFOS?
PFAS (poly- en perfluoralkylstoffen) zijn chemische stoffen die niet of nauwelijks natuurlijk afbreekbaar zijn, sommige schadelijker dan andere. Ze blijven dus in het milieu en in ons lichaam aanwezig. Het zijn synthetische stoffen die in de chemische industrie worden geproduceerd en dus niet van nature aanwezig zijn in ons milieu.
Vaak worden de stoffen gebruikt voor het waterdicht maken van producten zoals regenjassen, of als vet- of vuilafstotende laag, bijvoorbeeld bij pannen.
Vooral PFOS, één soort van PFAS, is bekend bij het grote publiek sinds het 3M-schandaal in Zwijndrecht, maar eigenlijk is PFAS is een hele "familie" van chemische stoffen. Lees er meer over in dit artikel.
Het besluit van de Limburgse deputatie over een nieuwe vergunning houdt volgens de verenigingen die beroep aantekenden, geen rekening met de reeds bestaande historische vervuiling van de Melsterbeek. Tenneco loosde jarenlang afvalwater met PFAS in de Melsterbeek.
Met het beroep tegen de vergunning wilden de verenigingen extra maatregelen afdwingen. Maar de Vlaamse regering volgt de Limburgse deputatie en concludeert dat met de opgelegde voorwaarden de hinder beperkt blijft en de aanvraag voldoet aan de regelgeving.
"Minister Brouns (Vlaams minister van Omgeving voor CD&V) heeft zich voor deze vergunningsbeslissing gebaseerd op de positieve adviezen van zijn administratie en experten. Mits inachtneming van een aantal bijzondere voorwaarden kunnen de activiteiten worden voortgezet met voldoende garanties voor de omwonenden en het leefmilieu", klinkt het bij woordvoerder Tom Demeyer.
Welke voorwaarden?
Tenneco moet zich dus aan een aantal voorwaarden houden als het bedrijf zijn plannen wil doorvoeren. Zo moet er een onderzoek komen, uitgevoerd door een erkende MER-deskundige, om de uitstoot van PFAS te minimaliseren. In dat onderzoek moet er aandacht zijn voor alle PFAS-bevattende producten die het bedrijf in de laatste 3 jaar heeft gebruikt. En er moet ook een inschatting worden gemaakt van de risico's die er zijn in verband met luchtverontreiniging.
Voorts moet het bedrijf zich houden aan de lozingsnormen en moet het maandelijks de PFAS in het afvalwater monitoren. Alle mogelijk voorkomende PFAS-verbindingen moeten worden gemeten.
"Omgedraaide wereld"
De natuurverenigingen vinden de maatregelen voor Tenneco onvoldoende. "Men gaat bekijken hoe men de gevolgen van de uitstoot van PFAS kan onderdrukken. Dat is al tegenstrijdig, want het bedrijf geeft zelf aan dat het geen PFAS meer gebruikt", zegt Ronald Jacobs van Natuurpunt Oost-Brabant, een van de verenigingen die beroep aantekenden. In een reactie laat Tenneco weten dat die uitspraak niet klopt, het bedrijf stoot geen PFOS meer uit.
"Men gaat nu dus de komende 2 jaar gevaarlijke stoffen lozen, om daarna te onderzoeken wat het effect daarvan is", gaat Jacobs verder. "Dat is wraakroepend. Het is zoals in de geneesmiddelenindustrie. Daar moeten nieuwe producten ook eerst getest worden, om de effecten op de mens te achterhalen. Dit is de omgekeerde wereld. In heel het dossier is trouwens geen letter te lezen over gevolgen voor de gezondheid van arbeiders en omwonenden. Dat is extra verontrustend."
Tenneco reageert
In een geschreven reactie laat Tenneco weten veel waarde te hechten aan gezondheid en welzijn van de medewerkers en buurtbewoners, en daarom proactief gehandeld te hebben. "We zijn meer dan 10 jaar geleden gestopt met het uitstoten van PFOS. In 2021 zijn we vrijwillig gestart met het onderzoek naar en de beperking van PFAS en PFOS in en rond onze site. We zullen ook proactief blijven handelen."
Het bedrijf lijst vervolgens de genomen acties op. In 2021 startte het een bodemonderzoek onder toezicht van OVAM en werd de buurt via brieven en vergaderingen ingelicht over preventieve maatregelen. In 2024 werd een gedetailleerd bodemonderzoek ingediend bij Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschapij (OVAM). Dat rapport bevatte acties en herziene preventieve maatregelen. Dit najaar moet een bodemsaneringsplan voorgelegd worden aan OVAM.
Tenneco zegt ook fel geïnvesteerd te hebben in waterzuivering zodat de concentraties PFAS in het afvalwater onder de strengste Vlaamse limieten liggen. "Momenteel onderzoeken we nog de PFAS-emissies in de lucht. Dat onderzoek moet uitgevoerd worden door een erkende expert en zal afgerond zijn tegen 21 mei 2026. Als blijkt dat we onze systemen moeten upgraden, zijn we bereid dat te doen."
"We stellen alles in het werk om de historische lozing van PFAS/PFOS te verminderen", klinkt het. "We blijven toegewijd om de technologische vooruitgang op te volgen en maatregelen te nemen die genoodzaakt zijn om de buurt die we ons thuis noemen te beschermen."
Beroep bij de Raad van State
De natuurverenigingen kunnen nog naar de Raad van State stappen. Jacobs laat weten dat Natuurpunt dat zeker overweegt. "Er zal zeker overleg plaatsvinden. We gaan het besluit van de Vlaamse Overheid grondig bekijken en dan nemen we een beslissing."
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
