3 natuur- en milieuverenigingen tekenen beroep aan tegen vergunning voor Truiense vestiging van schokdemperproducent Tenneco

De Limburgse Milieukoepel, Climaxi en Natuurpunt Oost-Brabant vinden de maatregelen voor Tenneco onvoldoende. "We maken ons ernstig zorgen als we zien hoe de Melsterbeek eraan toe is", vertelt Ronald Jacobs van Natuurpunt. "Het bedrijf beweert nu wel dat het geen PFOS meer gebruikt sinds 2012. Toch zien we nog zware piekbelastingen in het (geloosde) water en de bodem van de beek. Waar komt die vervuiling dan vandaan?" 

Op 2 november kreeg Tenneco nog een vergunning van de provincie Limburg om haar activiteiten te wijzigen. Die laat onder meer toe om de fosfateerinstallatie aan te passen, afvalwater extra te zuiveren en een labolijn bij te plaatsen.

"Maar er wordt nergens duidelijk gecommuniceerd over PFOS-uitstoot in de lucht. Het bedrijf heeft ook nooit aanstalten gemaakt om dit in kaart te brengen. Op dit moment vinden we dat er moet ingegrepen worden in het productieproces tot die duidelijkheid er is", aldus Katrin Van den Troost van Climaxi. De milieuverenigingen zijn daarom blij dat de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) bijkomend onderzoek heeft gevraagd.  

Een ander recent onderzoek van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) baart de natuurverenigingen zorgen. "Daarin lezen we letterlijk dat er geen vervuilende PFOS-bedrijven langs de beek liggen. Dat klopt volgens ons toch niet. Men vindt dan wel zwaar verontreinigende gronden, maar zegt dat die vervuiling perceelgebonden is", aldus Jacobs van Natuurpunt. "Jarenlang vragen we al wat gesprekken tussen de VMM en de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij OVAM opleveren. Dat is nog altijd niet duidelijk." 

Het meest verontrustend vinden de verenigingen het antwoord van ex-Vlaams minister voor Omgeving Zuhal Demir (N-VA) op parlementaire vragen in september van vorig jaar. "Samengevat wordt daar gezegd dat we ons zorgen mogen maken, maar dat het niet dramatisch is", vertelt Jacobs. "Ze baseert zich daarvoor op meetresultaten uit Herk-de-Stad. Vlak na de aangelegde waterzuiveringsinstallatie in Runkelen, veel dichter bij het bedrijf, liggen de PFOS-waarden in de bodem 25 keer hoger." 

Jacobs vraagt zich luidop af waar de politiek mee bezig is. "Waarom bespreek je stalen die genomen worden aan de monding van de beek, maar laat je stalen met veel hogere vervuiling links liggen? Die stalen komen dan nog eens van vlak na de zuiveringsinstallatie. Uit onderzoek blijkt dat vissen uit deze beek er ernstiger aan toe zijn dan die in de buurt van 3M in Zwijndrecht. Is het dan minder erg omdat wij een landelijke gemeente zijn?" 

Het begrip "zuivering" moet ook met een korrel zout genomen worden volgens de man van Natuurpunt. "De zuivering van PFOS uit het water is technisch onmogelijk. Het blijft gewoon geloosd worden." 

De natuur- en milieuverenigingen willen Tenneco niet viseren. "Er moet grondig onderzocht worden of zij de bron van de vervuiling zijn. Ons lijkt dat logisch, aangezien zij jarenlang PFOS-houdend water geloosd hebben. Als we waterstalen vergelijken van voor en na het zuiveringsstation in Rukkelen, zien we grote verschillen en piekbelastingen."

Het verontrust de natuur- en milieuverenigingen ook dat al er jarenlang geen urinestalen meer genomen zijn bij het personeel. "Zo blijf je blind voor zaken zoals chroomvergiftiging. Nog een reden om ons zorgen te maken", aldus Jacobs. 2 weken geleden liet Tenneco aan VRT NWS weten dat milieudeskundigen momenteel geen aanleiding zien om zulke testen uit te laten voeren.  

Naast werknemers willen de verenigingen ook de burgers informeren. Daarom organiseren ze een infoavond op 30 januari in CC De Bogaard in Sint-Truiden. "We willen een duidelijk beeld krijgen op de PFOS-situatie. Boeren besproeien hun akkers met water uit de Melsterbeek en dieren drinken ervan. De burger wordt niet geïnformeerd over de gevolgen voor wie dat water gebruikt. Daarom hebben we de Nederlandse expert professor emeritus Jacob De Boer uitgenodigd." 

Met het beroep tegen de vergunning willen de verenigingen extra maatregelen afdwingen. "Alle inspanningen zijn positief, maar er zijn er meer nodig voor er verder geloosd kan worden", klinkt het. "Momenteel mag het bedrijf nog altijd water lozen met waarden boven de rapporteringsgrens. De huidige investeringen zijn dus ook ondermaats. Bovendien kan een aangepaste vergunning ook vragen om andere historische vervuiling in kaart te brengen en aan te pakken."