In vergelijking met vorig jaar is de tevredenheid over de democratie fors toegenomen. Dat blijkt uit De Stemming, het jaarlijks opinieonderzoek van VRT NWS, De Standaard en RTBF. 40 procent van de Vlamingen geeft nu aan (heel) tevreden te zijn over de werking van de democratie in ons land.
Tevredenheid over democratie in Vlaanderen fors toegenomen na aantreden regering-De Wever
Al 5 jaar peilt De Stemming naar de tevredenheid over de democratie. Nooit eerder was het aantal mensen in Vlaanderen dat aangeeft (heel) tevreden te zijn met de manier waarop de democratie in België werkt, zo groot.
Bijna 1 jaar naar de verkiezingen peilt De Stemming naar de politieke voorkeuren en maatschappelijke bezorgdheden van de Belgen.
De Stemming is een jaarlijks onderzoek in opdracht van VRT NWS, De Standaard en RTBF, uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen en de Université Libre de Bruxelles. De bevraging werd afgenomen in maart 2025.
De volledige gedetailleerde resultaten en informatie over de methode kan je hier vinden.
Met 24 procent bereikte die tevredenheid vorig jaar een dieptepunt. De bevraging werd toen afgenomen in januari, tijdens de laatste maanden van de regering-De Croo, een half jaar voor de verkiezingen.
Net na het aantreden van de nieuwe regering-De Wever, toen werd de bevraging afgenomen, gaf 40 procent van de Vlamingen aan (heel) tevreden te zijn over de democratie. Bijna een verdubbeling. Voor het eerst is het aantal Vlamingen dat tevreden is groter dan de groep die dat niet is.
"Die cijfers hebben me echt verwonderd", zegt politicoloog Stefaan Walgrave (Universiteit Antwerpen), die het onderzoek voerde. "Na jaren van gelijkaardige tevredenheid zien we nu voor de eerste keer echt verandering."
Hoe komt dat?
De bevraging peilde niet naar de reden achter die toegenomen tevredenheid. Maar volgens Walgrave is er weinig twijfel. "Ik denk dat we er redelijk gerust op mogen zijn dat die sprong te verklaren is door het aantreden van de regering-De Wever. Dat is het belangrijkste politieke feit tussen De Stemming vorig jaar en dit jaar."
Gedetailleerde cijfers leren dat de stijging voor een groot deel te verklaren is door een stijging van de tevredenheid bij het kiespubliek van de regeringspartijen. Bij N-VA-kiezers is het percentage meer dan verdubbeld, al blijft het lager dan bij de meeste andere partijen.
Ook bij Vooruit- en CD&V-kiezers steeg de tevredenheid over de werking van de democratie in ons land.
Zijn de mensen dan gewoon tevreden wanneer hun eigen partij aan de macht is? De werkelijkheid is complexer. Ook bij de kiezers van alle oppositie-partijen is de tevredenheid toegenomen. Kiezers van Groen en Open VLD zijn zelfs tevredener over democratie dan die van de N-VA en Vooruit.
"Dat het ook bij de oppositie toeneemt, is merkwaardig. Groen stond van de eerste minuut na de verkiezingen langs de kant. Toch zeggen ook die kiezers: onze democratie werkt, want De Wever heeft de verkiezingen gewonnen en die is nu aan de macht", denkt Walgrave.
Volkswil
"Als de volkswil zich vertaalt in een regering dan zie je dus een algemene stijging van de tevredenheid", analyseert hij.
"Met de N-VA en Vooruit zijn de psychologische winnaars van de verkiezingen mee aan de macht. In Franstalig België geldt met MR en Les Engagés hetzelfde. De grootste partij van Vlaanderen zit bovendien in de regering en levert de premier. Niet een kleine partij, zoals in de vorige regering. De leider van de nieuwe regering is ook de populairste politicus van Vlaanderen."
Bij kiezers van extreme partijen blijft de tevredenheid over de democratie in België laag. Bij het Vlaams Belang is maar 8 procent (heel) tevreden. Twee derde van hun kiezers geeft aan (heel) ontevreden te zijn over de werking van de democratie. Bij de PVDA is 1 op 5 kiezers (heel) tevreden over de democratie.
Minder tevreden in andere regio's
In Wallonië en Brussel speelt de dynamiek die Walgrave beschrijft niet.
De tevredenheid over de democratie ligt er lager en is niet veranderd ten opzichte van het verleden. 26 procent van de Walen is (heel) tevreden, in Brussel is dat 33 procent.
De tevredenheid van de Brusselaars neemt niet verder af, hoewel ze al bijna een jaar moeten wachten op een nieuwe regering.
In Vlaanderen lijkt er over het algemeen meer tevredenheid over de politiek. Ook over bijvoorbeeld hun lokaal bestuur of het beleid van de Europese Unie zijn Vlamingen tevredener dan Walen en Brusselaars.