De hervormingen van de regering-De Wever kunnen op brede steun rekenen. Dat blijkt uit De Stemming, het jaarlijks opinieonderzoek van VRT NWS, De Standaard en RTBF. In Vlaanderen is de steun groter dan in Brussel en Wallonië, maar ook daar staat een meerderheid achter de beperking van de werkloosheidsuitkering. Veel Belgen vinden wel dat de lasten van de hervormingen oneerlijk verdeeld zijn.
Brede steun voor regering-De Wever: meerderheid Vlamingen en Walen staat achter beperking werkloosheidsuitkering
In het kort:
De hervormingen van de regering-De Wever kunnen op brede steun rekenen in Vlaanderen. In Brussel en Wallonië is de steun minder uitgesproken, maar staat nog steeds een meerderheid van de mensen bijvoorbeeld achter de beperking van de werkloosheidsuitkering.
Premier De Wever krijgt in Vlaanderen gemiddeld een score van 6,1 op 10 voor zijn geschiktheid als premier, terwijl hij in Wallonië en Brussel respectievelijk 4,5 en 4,8 scoort.
Ondanks brede steun voor specifieke hervormingen vindt 40 procent van de Vlamingen en de helft van de Walen dat de regering de financiële lasten niet eerlijk verdeelt.
De afgelopen maanden klonk luid protest tegen de hervormingen van de federale regering. Vakbondsacties zorgden voor meer dan 20 dagen hinder op het spoor en magistraten maakten duidelijk dat ze het niet eens zijn met de pensioenhervorming.
Toch is er onder de bevolking brede steun voor de hervormingen die regering wil doorvoeren.
Bijna 1 jaar na de verkiezingen peilt De Stemming naar de politieke voorkeuren en maatschappelijke bezorgdheden van de Belgen.
De Stemming is een jaarlijks onderzoek in opdracht van VRT NWS, De Standaard en RTBF, uitgevoerd door de Universiteit Antwerpen en de Université Libre de Bruxelles. De bevraging werd afgenomen in maart 2025.
De volledige gedetailleerde resultaten en informatie over de methode kan je hier vinden.
Vooral de Vlamingen kunnen zich vinden in de maatregelen die in de bevraging werden voorgelegd. Drie vierde van hen staat achter het aanpassen van de ambtenarenpensioenen. Meer dan 70 procent steunt de beslissing dat je maximaal 2 jaar een werkloosheidsuitkering mag krijgen.
Ook de bevraagde maatregelen die deel uitmaken van wat de regering "het strengste migratiebeleid ooit" noemt, kunnen op veel goedkeuring rekenen.
"De steun voor de maatregelen is overweldigend in Vlaanderen", zegt Stefaan Walgrave. Hij is politicoloog aan de Universiteit Antwerpen en voerde het onderzoek.
De steun is meest uitgesproken bij kiezers van de N-VA. Van de regeringspartijen is het electoraat van Vooruit het minst enthousiast, maar ook bij de socialisten kunnen de grote socio-economische hervormingen rekenen op een meerderheid.
"Als je de resultaten per partij opsplitst, zie je dat er ook bij de kiezers van Vlaams Belang en Open VLD veel steun is. Dat is toch wel straf. Bij de linkse oppositiepartijen ligt dat anders, maar ook bijvoorbeeld een meerderheid van de Groenkiezers is voor de pensioenhervorming."
Brussel en Wallonië
Ook in Wallonië en Brussel kunnen de maatregelen op steun rekenen. Al liggen de percentages er wel lager dan in Vlaanderen. Vooral op het vlak van socio-economische hervormingen is de kloof duidelijk.
Minder dan de helft van de Walen kan zich vinden in het nieuwe pensioensysteem dat de regering gaat invoeren. Daarbij krijg je minder pensioen als je vroeger stopt dan de wettelijke pensioendatum en krijg je een hoger bedrag als je langer blijft werken.
In Franstalig België loopt de steun voor de maatregelen veel meer gelijk met de politieke verhoudingen: kiezers van regeringspartijen Les Engagés en MR zijn duidelijk voor de maatregelen, het kiespubliek van de PS, PTB en Ecolo is ertegen.
Paradox
Wanneer er niet gepeild wordt naar concrete maatregelen, maar wel naar de mening over de plannen van de regering in het algemeen, is de balans negatiever. Een meerderheid (53 procent) van de Walen is ontevreden met het regeerakkoord, slechts 22 procent steunt het expliciet.
Bij die algemene vraag zijn ook de Vlamingen minder positief. 38 procent is een uitgesproken voorstander, ongeveer een derde van de Vlamingen is tegen de maatregelen gekant. Een kwart geeft aan neutraal te staan tegenover de plannen.
"Dat geeft inderdaad een ander beeld dan wanneer je de concrete maatregelen voorlegt. Dat kan paradoxaal lijken, maar dat zien we vaker", zegt Walgrave. "Als je concreet naar een maatregel vraagt zijn mensen het eens, maar als je meer abstract vraagt of ze blij zijn met de regering, dan zeggen linkse electoraten 'nee' en rechtse electoraten zeggen 'ja'. Wanneer het over concrete maatregelen gaat, zie je dat er eigenlijk ook bij redelijk wat oppositiekiezers steun is."
Wat vindt de Belg van De Wever?
Niet alleen het beleid van zijn regering, maar ook premier De Wever zelf kan op steun rekenen in Vlaanderen.
Op een schaal van 0 (helemaal ongeschikt) tot 10 (helemaal geschikt) krijgt de premier in Vlaanderen gemiddeld 6,1. Bijna 40 procent van Vlamingen geeft De Wever 8 op 10 of meer.
In Wallonië en Brussel is het gemiddelde respectievelijk 4,5 en 4,8. De Wever polariseert duidelijk meer in Franstalig België. 1 op de 5 Walen geeft de premier 8 op 10 of meer, maar bijna precies evenveel geven De Wever 0 en vinden hem dus helemaal ongeschikt. In Vlaanderen is dat slechts 9 procent.
Het verbaast niet dat de eigen N-VA-achterban laaiend enthousiast is over het premierschap van hun voormalige voorzitter. Ook de kiezers van coalitiepartners CD&V en MR twijfelen niet over de geschiktheid van De Wever. Bij Vooruit ligt het cijfer een beetje lager, zelfs onder dat van oppositiepartij Open VLD.
Kiezers van PVDA-PTB en de Franstalige socialisten van de PS zijn uitgesproken negatief over de nieuwe premier.
Het electoraat van Groen en Vlaams Belang geeft De Wever gemiddeld meer dan 5 op 10. "Dat is toch wel een opvallende vaststelling. Zelfs kiezers van partijen die niet tot de regering behoren en die ideologisch ver van de N-VA staan, oordelen gemiddeld vrij positief over zijn geschiktheid als premier", zegt Walgrave.
Sterkste schouders dragen niet de zwaarste lasten
Ondanks de brede steun, vinden veel Belgen het beleid niet rechtvaardig. 40 procent van de Vlamingen geeft aan ontevreden te zijn met de manier waarop de regering-De Wever de financiële lasten heeft verdeeld over verschillende bevolkingsgroepen. In Wallonië is dat zelfs de helft.
Vooral zieken, werklozen, ouderen en asielzoekers zijn benadeeld, geven respondenten aan. Voor zieken en ouderen vinden ze dat het meest onrechtvaardig.
"Dat is duidelijk de achilleshiel van deze regering", aldus Walgrave. Vooral bij CD&V, Les Engagés en Vooruit stellen de kiezers zich daar ernstige vragen bij. Meer dan 80 procent van de mensen die in juni op de socialisten stemde, is niet tevreden over de verdeling van de lasten.
Vooruit stapte als enige uitgesproken linkse partij in de regering. "Van de 3 Vlaamse regeringspartijen zit Vooruit duidelijk het slechtst in zijn vel in de regering-De Wever. Hun kiezers zijn op alle vlakken het meest kritisch voor het beleid", legt Walgrave uit.
"De vraag is of de communicatie van Vooruit 'dat het zonder ons nog veel erger zou zijn' en dat ze net in regering zijn gestapt om het worstcasescenario te vermijden blijvend zal aanslaan bij de achterban."
Begrip voor protest maar weinig actiebereidheid
Het gevoel dat de lasten niet eerlijk verdeeld zijn, verklaart ook waarom er veel begrip is voor de sociale protestacties. In Vlaanderen is de groep die de protesten afkeurt even groot als die die er begrip voor heeft. In Franstalig België is er zelfs meer uitgesproken steun dan afkeer.
In Vlaanderen geeft 5 procent aan te willen deelnemen aan het protest. In Wallonië en Brussel ligt dat cijfer 3 keer hoger.
"Ik denk dat dit onderzoek slecht nieuws is voor de mensen die op straat komen", aldus Walgrave. "Veel mensen hebben wel begrip, maar het aandeel van hen dat bereid is om actie te ondernemen blijft toch klein. Bovendien leren we dat mensen begrip hebben, maar een meerderheid tegelijk de hervormingen steunt. De kans dat het protest nog echt momentum krijgt en aanslaat is relatief klein", concludeert hij.
