Eindelijk een tweede ronde: krijgt Roemenië een radicaal-rechtse president?

Eindelijk is daar de tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Die had eigenlijk eind vorig jaar al moeten plaatsvinden, maar door de annulering van het resultaat van de eerste ronde door het Grondwettelijk Hof moest het hele verkiezingsproces van voren af aan opnieuw gedaan worden.

Je zou dit dus eigenlijk al de derde ronde kunnen noemen. Vijf maanden later dan gepland zullen de Roemenen vanavond of ten laatste morgenvoormiddag hun nieuwe president kennen. Dat wordt ofwel een radicaal-rechtse ofwel een centrumpoliticus.

George Simion (38) won op 4 mei de heruitgave van de eerste ronde met net geen 41 procent van de stemmen. Hij is de kopman van de radicaal-rechtse Alliantie voor de Unie van de Roemenen (AUR). Simion ontkent zelf dat hij pro-Russisch is, maar hij wil wel de wapenleveringen aan Oekraïne stopzetten.

De man profileert zich vooral als de 'Trump van Oost-Europa' en voerde campagne onder de slogans 'Make Romania Great Again' en 'Make Europe Great Again', een verwijzing naar de Trump-slogan 'Make America Great Again'. 

Simion vindt dat zijn partij "bijna perfect ideologisch is afgestemd" op de Republikeinse Partij in de VS en beschouwt zichzelf als een natuurlijke bondgenoot van de MAGA-beweging. Hij wil zijn land en Europa hervormen, naar eigen zeggen zoals Trump dat in de VS doet.

Simion is ook een voorvechter van traditionele gezinswaarden en verzet zich tegen het huwelijk voor mensen van hetzelfde geslacht.

Zijn tegenstander in de tweede ronde is Nicușor Dan (55), onafhankelijk centrumkandidaat en sinds 2020 burgemeester van Boekarest. Hij haalde net geen 21 procent in de eerste ronde.

Dan richtte ooit mee de liberale partij USR op, maar doet nu dus als onafhankelijke kandidaat mee aan de verkiezingen. De partijleiding van USR steunde hem wel tijdens de eerste ronde, hoewel USR een eigen kandidaat had.

Dan heeft een verleden als burgeractivist, neemt pro-Europese standpunten in en strijdt tegen de corruptie in zijn land.

Nicușor Dan vindt ook dat Roemenië goed moet blijven samenwerken met de EU en de NAVO, wat volgens hem essentieel is voor de veiligheid, economische ontwikkeling en democratie in zijn land.

Sommigen vrezen dat Simion zijn land een andere koers wil laten varen, maar ook hij benadrukt dat Roemenië onder zijn presidentschap niet zal afwijken van zijn Europese en Atlantische koers. "Ons lidmaatschap van de EU en ons strategisch partnerschap met de VS zijn stevige maatstaven voor stabiliteit en veiligheid. We zullen die niet betwisten, maar net versterken."

Of Simion het in de tweede ronde even overtuigend zal halen, zal later vandaag of morgen moeten blijken. Sommige waarnemers verwachten dat hij weinig nieuwe stemmen zal halen en Dan het daardoor zal halen. Aan de andere kant blijkt Simion heel erg populair te zijn bij Roemenen in het buitenland. Mogelijk geeft hun stem de doorslag.

Als Simion het zou halen, dan komt mogelijk ook Calin Georgescu weer op het voorplan. Hij won de (aller)eerste ronde van de presidentsverkiezingen, maar werd na de annulatie van de uitslag ook nog eens uitgesloten van verdere deelname aan de verkiezingen.

Georgescu en Simion zijn geen partijgenoten. Georgescu behoorde eerder wel tot AUR, maar nam ontslag na een geschil. Simion heeft hem nu een belangrijke functie beloofd, mocht hijzelf president worden.

Misschien benoemt Simion hem wel tot premier. De huidige premier Marcel Ciolacu, van de sociaal-democratische partij PSD, kondigde op 5 mei zijn ontslag aan.

De PSD won in december nog de parlementsverkiezingen. Voor de presidentsverkiezingen schoof de partij samen met haar coalitiepartner een gezamenlijke kandidaat naar voren, maar die overleefde de eerste ronde niet. Ciolacu koos daarna eieren voor zijn geld: hij stapt naar eigen zeggen liever zelf op dan dat de toekomstige president hem vervangt.