Het plan van Israël om privébedrijven uit de VS in te schakelen om humanitaire hulp aan Gaza te leveren (en niet VN-organisaties en ngo's) kan eind mei starten. Daarmee zou een einde komen aan de Israëlische blokkade van hulpgoederen, maar er is ook kritiek. Volgens de VN-organisatie voor humanitaire hulp kan het een manier zijn om inwoners van Gaza te dwingen zich te verplaatsen.
Ondanks kritiek en controverse: plan Israël om privébedrijven uit VS voedselhulp aan Gaza te laten leveren, kan eind mei starten
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Al sinds 2 maart houdt Israël de grenzen van de Gazastrook gesloten voor de honderden vrachtwagens met broodnodige voedselhulp voor de honderdduizenden Gazanen die op het randje staan van een catastrofale hongersnood. Israël komt nu met een plan om een einde te maken aan die blokkade.
De Israëlische overheid wil dat de Gaza Humanitarian Foundation een nieuwe manier vindt om humanitaire hulp naar Gaza te transporteren. Dat is een stichting die met de goedkeuring van de regering van Donald Trump is opgericht. Meer zelfs, Israël wil dat de organisatie al eind mei start met de levering van voedselhulp, nog voor ze volledig klaar is met de voorbereidingen.
"Er is geen tijd om te wachten op ideale omstandigheden", zegt Jake Wood, uitvoerend directeur van de stichting, in een verklaring. "We hebben de verantwoordelijkheid om te handelen."
In de wachtrijen aan de gemeenschapskeukens in Gaza kunnen de gemoederen soms hoog oplopen (Het Journaal, 25 april 2025)
De Israëlische overheid ziet de Gaza Humanitarian Foundation als een nieuwe manier om Hamas verder onder druk te zetten. Zo zou de terreurgroep zijn grip op voedsel en brandstof verliezen, die eigenlijk bedoeld is voor de Gazanen.
De stichting plant de oprichting van 4 "Veilige Distributiezones" (SDS) die elk tot 300.000 mensen kunnen bedienen, met de bedoeling om uiteindelijk tot 2 miljoen mensen te kunnen bereiken. De distributie zal plaatsvinden via gepantserde voertuigen en de beveiliging van deze sites zal worden geleid door particuliere Amerikaanse beveiligingsbedrijven, zonder directe betrokkenheid van het Israëlische leger (IDF).
Veel kritiek
Het plan mag dan wel een nobel initiatief lijken, vanuit de Verenigde Naties en humanitaire organisaties komt veel kritiek op het Israëlische voorstel. "Het systeem zou de onafhankelijkheid en neutraliteit van de humanitaire hulp in gevaar brengen", zeggen critici. Volgens hen moet hulp toegankelijk blijven voor iedereen, ongeacht wie ze zijn. Er mag ook geen politieke manipulatie zijn van hulp.
Net daar knelt het schoentje. Verschillende hulporganisaties hebben al hun bezorgdheden geuit over de toegankelijkheid van die hulp voor alle Gazanen. Daarom willen de Verenigde Naties ook niet samenwerken met de stichting, zeggen ze in een verklaring die eerder deze maand werd gepubliceerd. De VN vreest dat er door de beperkte distributiezones te veel mensen geen toegang zullen hebben tot voedselhulp en andere basisbehoeften.
De VN-organisatie voor de coördinatie van humanitaire zaken stelt zelfs dat het Israëlische plan Gazanen kan dwingen om zich te verplaatsen van het noorden van Gaza naar het zuiden, waar de distributiepunten hoogstwaarschijnlijk zullen komen. "Gazanen die ver van de distributiepunten wonen, kunnen daardoor blootgesteld worden aan plunderaars en dieven", waarschuwen medewerkers aan de Amerikaanse krant The New York Times.
"Humanitaire hulp gebruiken als middel om mensen te dwingen zich te verplaatsen — bijvoorbeeld van het noorden naar het zuiden — dwingt hen tot een onmogelijke keuze: verhuizen of sterven", aldus James Elder van UNICEF. "Het lijkt erop dat het plan bedoeld is om de controle over levensreddende hulp te versterken, en zo als pressiemiddel te fungeren."
"Laat ons binnen"
De Gaza Humanitarian Foundation weerlegt in een verklaring die argumenten. De organisatie zegt dat ze "zich in de laatste fase bevindt waarin het grote hoeveelheden aan voedselhulp klaarmaakt als aanvulling op de bestaande inspanningen van humanitaire organisaties in Gaza". Ze claimt dat ze in de eerste 90 dagen meer dan 300 miljoen maaltijden kan bereiden "waardoor het één van de grootste voedselhulpoperaties is van de recente geschiedenis", aldus de verklaring.
De Verenigde Naties hopen dat Israël beslist om de grenzen van Gaza ook opnieuw open te stellen voor de verschillende VN-organisaties. De VN zegt dat zij al een groot bereik heeft onder de lokale bevolking en dat VN-organisaties zorgvuldig nagaan wie ze helpen, met wie ze samenwerken, en hoe de hulp wordt gebruikt.
Volgens de noodhulpcoördinator van de VN Tom Fletcher voldoet het Amerikaanse hulpinitiatief bij lange niet aan de voorwaarden van het humanitaire recht. "Daarom moeten we blijven bij het bestaande plan, dat erop neerkomt: laat ons binnen. Wij kunnen ervoor zorgen dat de hulp niet in de buurt komt van Hamas", zegt Fletcher.
Volgens het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid heeft het conflict nu al aan ruim 45.000 Palestijnen het leven gekost. Het aantal kinderen dat gedood werd, wordt op minstens 14.500 geschat. Deze aantallen stijgen iedere dag. 31 procent van de kinderen onder de twee jaar, of 1 op de 3 kinderen, lijdt aan acute ondervoeding in het noorden van Gaza.
"Voor de kinderen in Gaza, die al worstelen met geweld, ontbering en kou, brengt dit nieuwe jaar opnieuw meer dood en lijden", aldus Catherine Russell, algemeen directeur van UNICEF.
