Belgisch Klimaatcentrum wordt ondergebracht onder KMI (maar blijft wel bestaan)

Het Klimaatcentrum werd eind november 2022 voorgesteld in Ukkel, waar het zijn intrek zou nemen in dezelfde gebouwen als het KMI.

Het was iets nieuws voor ons land, en de boodschap was duidelijk: in tijden van een steeds tastbaarder wordende klimaatverandering het epicentrum worden van klimaatonderzoek in België, de (vaak versnipperde) kennis in ons land bundelen en advies geven aan de verschillende spelers in onze maatschappij. Het gaat dan om de bedrijven, de NMBS, de havens, het Crisiscentrum enz. 

"We willen een goede database worden om de kennis te verbinden met de afnemers", vertelde wetenschappelijk directeur Valerie Trouet ons toen. 

Trouet had voor de functie speciaal haar job in de Verenigde Staten opgegeven, maar is intussen alweer weg. Vorige herfst kondigde ze haar vertrek aan. Ze zei gefrustreerd te zijn te zijn dat de aanpak van de klimaatverandering zo traag gaat . Ook operationeel directeur Ella Jamsin vertrok, maar vervangers kwamen er niet. Geruststellend klonk dat niet.

De toenmalige minister van Wetenschapsbeleid Thomas Dermine (PS), de drijvende kracht achter het centrum, was er daarna niet meer bij onder de nieuwe federale regering, die bovendien aankondigde het mes te zullen zetten in wetenschapsbeleid. 

Minister Vanessa Matz was intussen bezig aan een overlegronde met verschillende wetenschappelijke instellingen. Nu blijkt dus dat het Klimaatcentrum helemaal onder de vleugels komt van het KMI, waar het weliswaar zal blijven bestaan als aparte entiteit. De verschuiving zal zorgen voor "sterker klimaatonderzoek en wetenschappelijke samenwerking", luidt het. 

"Het Klimaatcentrum blijft autonoom werken en kan binnen het KMI zijn ding blijven doen", zegt Bart Tierens, woordvoerder van Matz, aan de telefoon. "Het kan de banden met het KMI versterken." De ondersteunende diensten (personeelsbeleid, budget, overheidsopdrachten, logistiek) zullen worden gebundeld, wat zorgt voor kostenbesparing zonder impact op de werkgelegenheid, klinkt het. 

De vraag is evenwel of er geen sterk uithangbord nodig is voor het Klimaatcentrum, dat geen nieuwe directeur inlijft om Valerie Trouet te vervangen. Ze was het gezicht van de organisatie en verscheen vaak in de media. 

"Een wetenschappelijk directeur zoals Valerie is essentieel om onze boodschap uit te dragen aan de stakeholders", vertelde woordvoerder Sébastien Coulaud ons onlangs nog. We vernemen dat er binnen het KMI nog een vacature open wordt gesteld voor een manager met wetenschappelijke affiniteit. Los van de 2 directeurs die vertrokken zijn, wordt niemand ontslagen. De ploeg telt 7 mensen.  

"Als ploeg zijn we blij dat er eindelijk duidelijkheid is", reageert klimatoloog Rozemien De Troch, die voor het Klimaatcentrum werkt, bij VRT NWS. "Het is belangrijk dat we autonoom kunnen voortwerken en de missie van het klimaatcentrum kunnen voortzetten." Dat zal de komende weken en maanden blijken, maar volgens de minister zou het in ieder geval geen probleem zijn.  

Pieter Boussemaere, auteur en docent klimaat en wereldgeschiedenis, stipt aan dat het centrum vooral bedoeld was om onderzoek te coördineren: "Ik vond het in die zin een beetje een gemiste kans. Het had meer kunnen meehelpen om mensen en gemeentes mee te krijgen (in het klimaatverhaal, red.). Ik heb geen idee of dit nu een groot verschil gaat maken." 

Oppositiepartij Groen vindt dat het Klimaatcentrum zijn onafhankelijkheid verliest, zegt partijvoorzitter Bart Dhondt aan Belga. "Deze 'inkanteling' is niets meer dan de zoveelste bezuiniging op klimaatbeleid, en dus op onze toekomst. (...) Het negeren van de wetenschap over klimaatverandering zal onze gezinnen, samenleving en toekomstige generaties duur komen te staan."