De straf van Erik en Lyle Menendez, veroordeeld voor de moord op hun ouders in 1989, is omgezet van levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating naar 50 jaar tot levenslang. Daardoor kunnen ze vroeger vrijkomen. Sinds de Netflix-reeks 'Monsters' laait de discussie over de zaak hoog op. Erik en Lyle Menendez verontschuldigden zich tijdens de zitting voor hun "onbegrijpelijke" daden.
Erik en Lyle Menendez, bekend van Netflix-reeks 'Monsters', kunnen vervroegd vrijkomen: "35 jaar is genoeg"
Sinds de populaire Netflix-serie 'Monsters' uit 2024 laait de discussie over de schuld of onschuld van broers Erik en Lyle Menendez fel op. Toenmalig openbaar aanklager van Los Angeles County George Gascón diende in oktober vorig jaar een verzoekschrift in om hun strafmaat te herzien. Maar sinds december 2024 is Nathan Hochman de nieuwe openbare aanklager in de rechtbank van Los Angeles County. Hij verzette zich tegen een herziening van de straf en vroeg de rechtbank om het verzoek voor een mildere straf in te trekken. Tevergeefs.
In een hoorzitting heeft rechter Michael Jesic de straf van Erik en Lyle Menendez nu omgezet van levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating naar 50 jaar tot levenslang. Daardoor komen ze nu wel in aanmerking voor vervroegde vrijlating.
De zaak-Menendez
In 1989 werd het welgestelde echtpaar Jose en Kitty Menendez vermoord in hun landhuis in Beverly Hills, Californië. Jose werd 5 keer beschoten, Kitty 9. Zonen Erik (18) en Lyle (21) belden in paniek de hulpdiensten toen ze thuiskwamen. Jose was een invloedrijk Hollywood-manager. In eerste instantie werd gedacht aan een overval of een klus van de maffia. Tot de broers de aandacht begonnen te trekken met hun extravagante aankopen en braspartijen.
In 1993 volgde een eerste proces, waarin de broers de moorden toegaven, maar zeiden dat die volgden na jarenlang emotioneel, fysiek en seksueel misbruik door hun vader. Hun vader had ermee gedreigd hen te vermoorden als ze niet zwegen, aldus de verdediging. De aanklagers zeiden dan weer dat ze uit waren op het miljoenenfortuin en het landgoed van hun ouders.
De jury kwam niet tot een unaniem oordeel en in 1995 werd het proces overgedaan. In 1996 werden Erik en Lyle Menendez veroordeeld voor moord met voorbedachte rade. Ze kregen levenslang, zonder kans op vervroegde vrijlating.
Met de uitspraak van de rechter kwam een einde aan een hoorzitting die een hele dag duurde en waarin verschillende familieleden, een gepensioneerd mederechter en een voormalige medegevangene kwamen getuigen in het voordeel van Erik en Lyle Menendez.
"Wij, van beide kanten van de familie, geloven allemaal dat 35 jaar genoeg is", zei nicht Anamaria Baralt. "Ze worden universeel vergeven door onze familie." Een andere nicht, Tamara Goodell, vertelde hoe ze onlangs haar 13-jarige zoon mee naar de gevangenis had genomen om Erik en Lyle te ontmoeten. "Ze zouden veel goeds bijdragen aan de wereld als ze vrijgelaten zouden worden."
Opleidingen en hulpprogramma's voor gevangenen
In de hoorzitting lag veel nadruk op wat Erik (nu 54) en Lyle Menendez (nu 57) de voorbije decennia in de gevangenis gedaan hebben. De getuigen beschreven gedetailleerd de opleidingen die ze gevolgd hebben en de programma's die ze hebben opgezet om het leven van gevangenen te verbeteren, waaronder een zorgproject voor ouderen en zieken.
Voormalig rechter Jonathan Colby, die zichzelf streng noemde en zei dat hij nog nooit namens een gevangene had getuigd, had de broers leren kennen tijdens verschillende gevangenisbezoeken. Hij vertelde dat hij onder de indruk was van de hulpprogramma's.
Anerae Brown, een voormalige medegevangene, getuigde dat de broers hem hielpen genezen en hem op weg zetten naar rehabilitatie. "Ik heb nu kinderen. Zonder Erik en Lyle zat ik daar misschien nog steeds stomme dingen te doen."
50 jaar tot levenslang
"Er bestaat geen twijfel dat ze al deze positieve dingen hebben gedaan", zei de openbare aanklager in zijn slotpleidooi. "Maar bij het vernietigen van een unaniem juryoordeel in zo'n brute moordzaak is het belangrijk om er zeker van te zijn dat ze daadwerkelijk gerehabiliteerd zijn". De openbare aanklager kwam ook terug op het feit dat ze nooit de volledige verantwoordelijkheid op zich genomen hebben.
Ik geloof echt dat ze de afgelopen 35 jaar genoeg hebben gedaan, dat ze die kans moeten krijgen
Rechter Michael Jesic
Rechter Michael Jesic oordeelde dat de broers volgens de richtlijnen in aanmerking kwamen voor een nieuwe straf. Hun levenslang zonder kans op vervroegde vrijlating werd omgezet naar 50 jaar tot levenslang. Zo kunnen ze vroeger vrijkomen, volgens de Californische wet op jeugddelinquentie. De broers pleegden hun misdaden voor hun 26e. Ze hebben nog altijd wel de goedkeuring nodig van de parole board, die over vervroegde vrijlating beslist.
De rechter noemde hun werk in de gevangenis "opmerkelijk", maar stelde dat hun straffen destijds wél gerechtvaardigd waren. "Ik zeg niet dat ze vrijgelaten moeten worden, het is niet aan mij om dat te beslissen", aldus Jesic. "Ik geloof echt dat ze de afgelopen 35 jaar genoeg hebben gedaan, dat ze die kans moeten krijgen."
Lyle Menendez: "Onbegrijpelijke daden"
Erik en Lyle Menendez volgden de zitting via een videoverbinding vanuit de gevangenis. Na de uitspraak kregen ze het woord, met getuigenissen die volgens Amerikaanse gerechtsmedia emotioneel waren.
Ik moest stoppen met egoïstisch en onvolwassen zijn om écht te begrijpen wat mijn ouders in die laatste momenten hebben meegemaakt
Erik Menendez
De broers verontschuldigden zich voor hun daden. "Ik moest stoppen met egoïstisch en onvolwassen zijn om écht te begrijpen wat mijn ouders in die laatste momenten hebben meegemaakt", vertelde Erik Menendez. Ze moeten "schok, verwarring en verraad" hebben gevoeld toen ze hun zonen met vuurwapens zagen opduiken en op hen schieten.
Lyle Menendez had het over de impact van zijn "onbegrijpelijke" daden op hun familie. "Ik heb tegen jullie gelogen en jullie in een wereld van publieke vernedering gedwongen", zei hij met een gebroken stem aan de familie. "Ze hadden met me gehuild. En na alles wat ik hen heb aangedaan, besloten ze toch om te vergeven."
En wat gebeurt er nu?
Erik en Lyle kunnen nu vervroegd vrijkomen, maar of en wanneer dat zal gebeuren, is onduidelijk. Gavin Newsom, de gouverneur van Californië, had onlangs een risico-analyse laten uitvoeren als onderdeel van een verzoek om gratie. De broers hadden dat eerder ingediend, los van deze hoorzitting.
In een risico-analyse wordt nagegaan of ze een risico voor de maatschappij vormen. Die analyse is al klaar, en volgens de openbare aanklager zou er "een matig risico op geweld" zijn. Het volledige rapport is echter nog niet bekendgemaakt.
Op 13 juni houdt de parole board, die beslist over vervroegde vrijlating, een hoorzitting over Erik en Lyle Menendez. Het is onduidelijk wat daar precies zal gebeuren. Mogelijk zijn er meerdere hoorzittingen nodig om over een vrijlating te beslissen.


