Komen Menendez-broers uit Netflix-reeks 'Monsters' dan toch vroeger vrij? Openbaar aanklager vraagt mildere straf

In de nacht van 20 augustus 1989 werd het welgestelde echtpaar Jose en Mary Louise 'Kitty' Menendez vermoord in hun landhuis in Beverly Hills, Californië, terwijl ze televisie zaten te kijken. Jose kreeg van dichtbij 5 kogels in het achterhoofd, Kitty werd 9 keer beschoten, waaronder in haar gezicht. Hun zonen, Lyle (21) en Erik (18), belden in paniek de nooddienst 911 toen ze thuiskwamen en de lichamen van hun ouders aantroffen.

Jose Menendez was een bekend figuur, hij had een hoge functie in de entertainmentindustrie in Hollywood. Door de brutale omstandigheden van de moorden dachten de speurders in eerste instantie aan een overval of een klus van de maffia. Tot Lyle en Erik kort nadien de aandacht begonnen te trekken met extravagante aankopen en braspartijen.

De vriendin van de psycholoog van de broers stapte naar de politie met een stiekem gemaakte geluidsopname: aan de psycholoog hadden ze toegegeven dat zij hun ouders vermoord hadden. De broers werden aangeklaagd op verdenking van moord met voorbedachte rade. Volgens de aanklagers hadden ze het gemunt op het landgoed en de miljoenen dollars van hun ouders en zouden ze de moorden minutieus voorbereid hebben.

In 1993 kwam het tot een sterk gemediatiseerd proces. Lyle en Erik gaven de moorden toe, maar zegden dat die volgden nadat ze jarenlang het slachtoffer waren geweest van emotioneel, fysiek en seksueel misbruik door hun vader. Er was steeds meer agressie in het huishouden en de broers vreesden voor hun leven, omdat het misbruik dreigde uit te komen. Op het proces waren er verschillende getuigenissen van familieleden, bewijzen waren er niet.

Het proces werd een mistrial omdat de jury er niet in slaagde om een unaniem oordeel te bereiken. In 1995 werd het proces nog eens overgedaan. Daar volgde de jury de argumentatie van het Openbaar Ministerie. Lyle en Erik werden veroordeeld voor moord met voorbedachte rade en kregen levenslang, zonder de kans om voorwaardelijk vrij te komen.

De zaak-Menendez dook in de loop der jaren met de regelmaat van de klok op in de media. Door nieuwe getuigenissen, vermeende bewijzen, verzoekschriften van de broers bij het gerecht om de zaak te herzien. Maar ook door allerlei films, series en documentaires.

Sinds kort is er de Netflix-reeks: 'Monsters: The Lyle and Erik Menendez Story' , van dezelfde makers van de reeks over seriemoordenaar Jeffrey Dahmer. Sindsdien woedt opnieuw het debat over de vermeende schuld van Lyle en Erik, intussen 56 en 53, en over wat zij zeggen dat de aanleiding voor de moord was.

Dat debat wordt niet alleen onder de vele Netflix-kijkers gevoerd, maar ook binnen het Amerikaanse gerecht. George Gascón, de openbare aanklager van Los Angeles County, liet gisteren weten dat een herziening van de celstraf van de broers Menendez aangewezen is.

"Ik geloof dat de broers Menendez te maken hadden met een hoge mate van disfunctioneren binnen hun gezin en met mishandeling", zei Gascón. "Er bestaat geen excuus voor moord, maar ik geloof dat ze hun schuld aan de maatschappij betaald hebben."

Hij vraagt dat de straf wordt herzien van levenslang zonder kans op voorwaardelijke vrijlating naar 50 jaar tot levenslang. Dan kunnen de broers in aanmerking komen voor voorwaardelijke vrijlating. Omdat ze op het moment van de feiten jonger dan 26 jaar waren, zou dat volgens Gascón al onmiddellijk kunnen.

Gascón komt met zijn aanbeveling nadat er - opnieuw - aanwijzingen zijn opgedoken die in overeenstemming lijken te zijn met de verhalen van Lyle en Erik Menendez. Een daarvan is een brief die Erik Menendez in 1988 aan een familielid schreef waarin het vermeende misbruik door zijn vader wordt beschreven.

Een andere aanwijzing is de getuigenis van Roy Rosello, een lid van de populaire Puerto Ricaanse boysband Menudo. Rosello zegt dat Jose Menendez hem in de jaren 80 drogeerde en verkrachtte. Hij deed die uitspraken in de docuserie 'Menendez + Menudo: Boys Betrayed' uit 2023. Zijn beschuldigingen maakten ook deel uit van het verzoek dat Lyle en Erik Menendez vorig jaar indienden om hun zaak te herzien.

Lyle en Erik Menendez zouden vooraf niet op de hoogte geweest zijn van de aanbeveling van Gascón. Op zijn persconferentie was wel Mark Geragos aanwezig, een van de advocaten van de broers. Hij zegt dat er al een reïntegratieplan opgesteld is voor als ze zouden worden vrijgelaten, om hen te helpen weer aan de vrijheid te wennen.

Op de persconferentie waren ook enkele familieleden van de broers aanwezig. Zij vragen al jaren dat de broers in aanmerking zouden komen voor voorwaardelijke vrijlating. In deze tijden, waarin de wereld zich meer bewust is van de impact van seksueel misbruik, zouden Lyle en Erik nooit veroordeeld zijn voor moord met voorbedachte rade, zonder kans op voorwaardelijke vrijlating, zeggen ze.

"Deze moedige en noodzakelijke beslissing betekent dat Lyle en Erik eindelijk kunnen beginnen met genezen van hun trauma uit het verleden", zegt Anamaria Baralt, een nicht van Jose Menendez.

Al zijn niet alle familieleden het daarmee eens. De advocaat van de broer van Kitty Menendez diende al een verzoekschrift in om de huidige straf te handhaven.

George Gascón heeft een verzoekschrift met een aanbeveling voor een herziening ingediend bij de rechtbank. Dat verzoekschrift bevat alle argumenten en bewijsmateriaal die pleiten voor een lagere straf.

Nu moet een hoorzitting volgen, vermoedelijk in de eerstkomende 30 tot 45 dagen. Daar zal een rechter alle argumenten in overweging nemen. Het staat nog lang niet vast dat de rechter de aanbeveling van Gascón zal volgen. Gascón gaf zelf aan dat verschillende medewerkers van zijn kantoor het niet met hem eens zijn en in de rechtbank mogelijk tegen hem kunnen pleiten.

Als de rechter de aanbeveling volgt, moet de commissie voor vervroegde vrijlating ook nog onderzoeken of de broers na meer dan 30 jaar in de gevangenis kunnen vrijkomen. Geeft de commissie groen licht, dan kan de gouverneur van de staat Californië, alsnog afwijzen.

Intussen stellen sommigen zich vragen bij de timing van openbaar aanklager George Gascón. Hij maakte zijn aanbeveling bekend op 12 dagen van de verkiezingen in de Verenigde Staten. In de VS worden vertegenwoordigers van het Openbaar Ministerie verkozen.

Gascóns en zijn uitdager Nathan Hochman liggen in de peilingen dicht bij elkaar. Hochman had het al over een "wanhopige politieke zet", maar Gascón heeft al ontkend dat zijn aankondiging het gevolg is van politieke overwegingen.