Donald Trump ondertekent wapendeal met Saudi-Arabië ter waarde van 142 miljard dollar

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een wapendeal ter waarde van 142 miljard dollar (127,5 miljard euro, red.) gesloten met Saudi-Arabië. Dat laat het Witte Huis weten in een mededeling. Door de deal krijgt Saudi-Arabië toegang tot "ultramoderne oorlogsapparatuur en -diensten van een tiental Amerikaanse defensiebedrijven".

De Amerikanen waren een tijdlang gestopt met de levering van wapens aan de Saudi's - onder meer door de moord op journalist Jamal Khashoggi - maar vorig jaar werd die praktijk onder Joe Biden opnieuw opgestart. 

De wapendeal maakt deel uit van een strategisch, economisch samenwerkingsakkoord dat Trump met Saudi-Arabië heeft ondertekend. Dat doet hij tijdens een bezoek aan het land. Na het document te hebben ondertekend, hebben Trump en de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman een handtekening gezet onder verschillende bilaterale akkoorden.

Het gaat meer specifiek over verschillende 'memoranda', akkoorden die de lijn uitleggen over hoe de 2 landen in de toekomst willen samenwerken. De memoranda behandelen de onderwerpen energie, mijnbouw, de ruimte, ziektebestrijding en justitie.

Ook rond artificiële intelligentie is er een akkoord: het Saudische bedrijf DataVolt wil tot 5 miljard dollar investeren om AI-infrastructuur te bouwen in de VS. Op termijn zouden de investeringen zelfs oplopen tot 20 miljard dollar, waarmee onder meer datacentra en energie-infrastructuur zouden worden gebouwd.

Het totaal van de investeringen zou moeten uitkomen op 600 miljard dollar. Dat was een bedrag dat eerder al was aangekondigd, al had Trump aangegeven dat hij graag een "afgeronde 1.000 miljard dollar" aan investeringen zou zien. Dat zou naar eigen zeggen door het bezoek zijn gelukt.

Na de ondertekening van het samenwerkingsakkoord namen Trump en bin Salman nog het woord op het Saudi-US Investment Forum. Trump was alvast bijzonder positief over wat zijn bezoek al heeft opgeleverd.

"Met dit bezoek vieren we een goede band die al 80 jaar standhoudt", zegt Trump. "Vandaag hebben we deze band herbevestigd en stappen ondernemen om hem sterker te maken dan ooit tevoren." Volgens Trump leveren de Amerikanen dan ook "de beste wapens ter wereld".

Ook de Saudische kroonprins toonde zich enthousiast over het samenwerkingsverband met de Amerikanen. "De deal die we vandaag hebben ondertekend, is onderdeel van een grotere ambitie", klinkt het. "We hopen dat we kunnen blijven bouwen aan een betere relatie met president Trump."

De Amerikaanse president is ondertussen al enkele uren in het land. De Air Force One van de Amerikaanse president - die binnenkort mogelijk wordt vervangen door een geschonken toestel van Qatar - kreeg het laatste halfuur van de vlucht naar de hoofdstad Riyad een escorte van F-15's van de Saudische luchtmacht.

Op de luchthaven wachtte de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman Trump op. Bin Salman schudde de Amerikaanse president hartelijk de hand en heette hem welkom. "Ik geloof oprecht dat we elkaar graag mogen", zei de president al tegen de pers over zijn relatie met de kroonprins.

De president en kroonprins zijn nadien vertrokken naar een hotel in de stad, waar ze kort even poseerden voor de pers. Daar kregen ook minister van Defensie Pete Hegseth en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio een handdruk van de kroonprins. Trump en Bin Salman hielden er ook een privé-onderhoud, om mogelijke investeringen in elkaars economieën te bespreken. 

Achteraf vond een welkomstceremonie plaats aan het Koninklijk hof van Saudi-Arabië. Trump zal daar verschillende CEO's van grote bedrijven ontmoeten en nog meer bilaterale gesprekken houden. Ook Tesla-CEO Elon Musk is daarbij aanwezig.

"Zoals jullie weten, zijn de grootste ondernemers ter wereld hier vandaag aanwezig", zei Trump tegen de pers. "Zij zullen hier weggaan met heel wat geld." Volgens Trump zou zijn bezoek aan Saudi-Arabië dan ook meer dan 2 miljoen jobs in de Verenigde Staten kunnen opleveren.

Trump heeft ook al een kort telefoongesprek gehad met Edan Alexander, de Amerikaanse gijzelaar die gisteren is vrijgelaten door de Palestijnse groepering Hamas. Alexander had daarbij de Speciaal Gezant voor het Midden-Oosten Steve Witkoff aan zijn zijde. "De wereld is geïnspireerd door zijn moed en standvastigheid. Zijn terugkeer biedt hoop aan zo veel mensen" schreef Witkoff in een bericht op X. 

Trump heeft voor zijn landing al laten weten dat hij een "wereldschokkende aankondiging" zal doen tijdens zijn trip in het Midden-Oosten. Dat zou kunnen verwijzen naar de grote economische deals die hij met Saudi-Arabië, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten wil sluiten.

De president kan de investeringen van de Golfstaten dan ook goed gebruiken. De importtaksen die hij al maanden bejubelt, lijken toch niet het effect te hebben waar hij op had gehoopt. Dat Trump de taksen voor Chinese producten opnieuw naar beneden haalt, lijkt dat te bevestigen.

De Amerikaanse economie is in het eerste kwartaal van 2025 ook met 0,3 procent gekrompen: dat was sinds 2022 niet meer gebeurd. Met de nieuwe deals kan Trump thuis de boodschap verkondigen dat het 'America First'-beleid wel degelijk zijn vruchten afwerpt. 

De Amerikaanse president zal niet alleen handelsakkoorden sluiten, maar ook de politieke kwesties in de regio bespreken.

Volgens verschillende Arabische en Israëlische media zou Trump in Saudi-Arabië ook de president van de Palestijnse Autoriteit Mahmoud Abbas, de Libanese president Joseph Aoun en de nieuwe leider van Syrië Ahmed al-Sharaa ontmoeten. 

De Verenigde Staten hopen nog steeds op een normalisering van de relaties tussen Saudi-Arabië en Israël. Ook dat zou Trump de volgende dagen willen bespreken. De gesprekken daarvoor waren veelbelovend, tot de terreuraanval van Hamas op 7 oktober 2023. Trump liet eerder weten dat een normalisering "zeer snel zou gebeuren" en dat Saudi-Arabië niet langer een erkenning van een Palestijnse staat zou vragen om dat te bereiken, maar het land heeft zelf al laten weten dat dat laatste niet klopt. 

Ook tijdens zijn speech op het Saudi-US Investment Forum gaf Trump aan dat hij op een betere toekomst voor het Midden-Oosten hoopt. Zo staat in zijn speech dat hij Libanon wil helpen om een betere economie en betere relaties met zijn buurlanden op te bouwen. "De Saudi's kunnen zich op termijn ook aansluiten bij de Abraham-akkoorden", gaf de president nog aan.

Ook in Syrië hoopt hij dat "de nieuwe regering de situatie in het land kan stabiliseren". Daarom zal hij vragen om alle sancties tegen Syrië op te heffen.

Dat de Amerikaanse president tijdens zijn trip niet richting Tel Aviv trekt, is toch enigszins opvallend. Analisten geloven dat er een kink in de kabel zit tussen de Amerikaanse en Israëlische relaties. Het is dan ook ongebruikelijk dat Trump wel Abbas zal ontmoeten en niet bij de Israëlische premier Benjamin Netanyahu op gesprek gaat.

Trump verkocht zichzelf tijdens zijn campagne als "de meest pro-Israël president die ooit in het Witte Huis zal zitten". De eerste buitenlandse leider die op bezoek mocht komen in het Witte Huis, was dan ook Netanyahu. Trump lijkt de Israëlische premier de laatste tijd echter steeds minder te betrekken in zijn beslissingen.

Dat zagen we onder meer bij de deal die Trump sloot met de Jemenitische Houthi-rebellen, waarbij verdere aanvallen op Israël niet werden uitgesloten. Ook de onderhandelingen met de Israëlische aartsrivaal Iran zijn een doorn in het Israëlische oog.

Israël zou dan ook meer hebben aangestuurd op militaire opties tegen Iran, onder meer in gesprekken tussen Netanyahu en de voormalige Nationaal Veiligheidsadviseur Mike Waltz. Dat was niet naar de zin van Trump, die een oorlog met Iran wil vermijden. Het zou dan ook de reden zijn dat Trump Waltz uit het Witte Huis zette en hem de nieuwe Amerikaanse ambassadeur voor de Verenigde Naties maakte.