Vechten tegen de windmolens of niet? 4 Vlamingen getuigen over hun ervaringen met torenhoge turbines in hun buurt

Rudi uit Oelegem heeft er al een jarenlange strijd opzitten tegen 3 windmolens op enkele honderden meters van zijn huis. Hij woont in een rustige, landelijke villawijk, met pal voor zijn huis een grote wei en daarachter een bos. Op een paar honderd meter naar links, ligt een site voor de productie van drinkwater. 

"Acht jaar geleden heeft die watermaatschappij een wei gekocht, met het plan om daar 3 windmolens te zetten", vertelt Rudi. "Daarover zijn wij toen niet bevraagd. En als er al bezorgdheden waren, gingen die eerder over de dieren dan over de buurtbewoners."

Rudi maakte zich zorgen en is destijds met de hulp van bemiddelde buurtbewoners een procedure gestart tegen de bouw van de windmolens. Volgens hem waren er in zijn wijk wel wat mensen die vreesden dat hun huis minder waard zou worden. "Dat heeft ons uiteindelijk 45.000 euro gekost, maar we hebben dat gewonnen: de bouw is afgeketst." 

De betrokken drinkwatermaatschappij heeft daarna een nieuwe aanvraag gedaan voor de windmolens. "Lang verhaal kort: nu staan ze er, windmolens van 150 meter hoog", zucht Rudi.

Of hij er veel last van heeft? "Er is wel degelijk slagschaduw tot voor mijn deur, maar enkel in het voor- en najaar, als de zon laag staat en er weinig bladeren aan de populieren hangen. Dan wordt het afwisselend licht en donker. Ik heb dat gefilmd. En zo worden er onder buren verschillende video's gedeeld."

"Eenmaal zat ik in de zithoek achteraan in de tuin, waar je een van de windmolens ziet staan. Daar hoorde ik ook het gezoef van de wieken. Dat is niet extreem luid, maar het is wel storend: geen natuurlijk geluid, zoals dat van een vogel of een kikker. Die geluidsoverlast hangt vooral af van de windrichting. Maar de windmolens staan ten noordwesten van mijn huis en daar komt de wind vaak vandaan."

Rudi vindt de plannen van minister Brouns dan ook "een goed idee" en "logisch". 

In de Overpeltse industriezone Nolimpark staan intussen al enkele jaren een paar windmolens. Ze liggen op zowat 400 meter van het huis van Edwin Witlox. "Of ik er last van heb? Zeker. Er is wat visuele hinder: ik zie ze vanuit mijn woning. Als ik naar tv kijk, draait er voortdurend iets in mijn ooghoek. Slagschaduw heb ik niet, maar daarvan heb ik ooit gezegd: als ik die zie, zaag ik de molen zelf om (grinnikt)."

Edwin vindt in de eerste plaats het geluid storend "Een constant 'woesj-woesj'-geluid noem ik dat lawaai van de wieken in de wind. Ik heb het eens gemeten en ik kwam uit op 58 à 60 decibel (te vergelijken met het geluid van een draaiende airco, red.). Dat is al best luid. En vooral die lage tonen zijn lastig, omdat die het verst reiken."

Volgens Edwin zijn de huidige windmolens er vrij snel gekomen. "De exploitanten trokken de buurt toen over de streep met de boodschap dat ze erin konden participeren. Dan vertrekken veel mensen van een andere gedachte, namelijk om er zelf wat winst uit te halen. We hadden geen idee van de mogelijke gevolgen."

Nu zijn er opnieuw plannen voor windmolens in Nolimpark. "Maar nu kennen we de gevolgen en de factoren die meespelen. Bovendien is het verhaal van die participatie achterwege gelaten, waardoor we alleen de lasten en niet de lusten zouden hebben. Vandaar dat we nu de strijd aangaan." (Update: de exploitanten bij Nolimpark noemen dat niet correct: "We kunnen dit weliswaar pas aanpakken en hierover een beslissing nemen wanneer we een vergunning hebben", klinkt het.) Samen met andere mensen uit de buurt heeft hij een actiegroep opgericht tegen de nieuwe windmolens. 

Edwin wil benadrukken dat hij niets tegen hernieuwbare energie heeft. "Maar je moet echt plaatsen zoeken waar je volop kunt produceren zonder dat je mensen hindert."

Op dit moment is afstand van bewoning nog geen variabele in de procedure voor de aanvraag van zo'n molen en dat vindt hij vreemd. "Als er 3 zeldzame kikkers in de buurt zitten van een turbine, staat zo'n procedure al snel on hold, maar als er mensen wonen, maakt het niet uit?"

Dat de minister nu nieuwe regels wil instellen, is dus toch al iets, vindt hij. "Dat zou de hinder van bijvoorbeeld slagschaduw moeten beperken en bedrijven moeten verplichten om beter na te denken over hun aanvragen."

"De windmolens die wij zien? Nee, die storen helemaal niet", lacht Katelijn D'heer uit Zele, die alpacaboerderij Absauwen Alpaca's uitbaat. "Wij zien de windmolens vanuit onze keuken. Voor ons zijn ze wel handig: wij kunnen aan de windmolens zien vanwaar de wind komt. Als het dan gaat regenen of onweren, weten wij op welke wei we de alpaca's best zetten."

De windmolens waar zij op kijkt, zijn een dikke 100 meter hoog en staan in de buurt van de E17, zowat 600 meter achter haar weilanden. "Ze staan er al meer dan 10 jaar, een hele lijn aan turbines."

Mooi meegenomen is dat haar 2 zonen elektromechanica studeren en een fascinatie hebben voor de techniek van zulke turbines. "Zij zijn altijd erg geïnteresseerd geweest in hoe zo'n windmolen werkt. Mijn oudste zoon studeert bijna af en kent intussen alles van hernieuwbare energie. En mijn jongste heeft als 8-jarige eens bovenop zo'n windmolen mogen staan. Hij heeft dat nadien helemaal nagetekend, vanbinnen en vanbuiten. Dat was indrukwekkend hoor."

De windmolens op de achtergrond zijn zo op verschillende manieren een deel van het gezin geworden. Ertegen protesteren, is ze dus niet van plan, want last heeft Katelijn er niet van. "Bovendien kan je je soms afvragen: is last echt last? Ach, je kunt op alles kritiek hebben. Wij vinden het best plezant."

Een eindje achter de tuin van Nathalie Troubleyn uit Melsele is een hele rij windturbines te zien, die een paar honderd meter verderop de E34 flankeren. "Het bosje van mijn tante vormt in de zomer wat een buffer, maar in de winter zien we ze allemaal staan. Ook vanop de eerste verdieping kan je ze hier zien."

Van een van de windmolens hebben zij en haar gezin op zomeravonden heel wat last. "Dan valt er slagschaduw binnen. Ik ga dan lopen, want ik vind dat vreselijk. Alsof er iemand voortdurend het licht aan en uit doet."

Groot was de verontwaardiging bij Nathalie en enkele andere buurtbewoners toen begin dit jaar bleek dat er plannen waren voor een nieuwe, veel hogere windmolen, die bovendien dichter bij de bebouwing zou liggen. "Dan zouden we nog veel meer slagschaduw hebben gehad."

De buurt startte een petitie en diende bezwaar in, maar hoefde uiteindelijk niet naar de rechter te stappen. "De windmolen zou in een landingsroute van de luchthaven van Deurne hebben gelegen, dus die kwam er uiteindelijk niet. Gelukkig maar."

Het hoeft geen betoog dat Nathalie wel enthousiast is over de extra regels die Brouns aan windmolens wil opleggen. "Maar we maken ons niet alleen zorgen over de afstand, ook over de milieuvriendelijkheid van die windmolens. Zo verliezen de wieken van windmolens blijkbaar jaarlijks plastic, door erosie. Wij vragen ons af: komt dat dan ook in onze omgeving en voeding terecht? Dat hoeft er niet bij te komen in een regio die al vervuild is door 3M."