NAVO-baas Rutte pleit net als Trump voor norm van 5 procent, maar niet al dat geld moet naar defensie gaan 

Rutte heeft daarover een voorstel op papier gezet, vertellen bronnen aan het Britse persagentschap Reuters. Nu moeten NAVO-landen 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp) aan defensie besteden. Het bbp is de totale waarde van de economie van een land.

De Verenigde Staten pleiten al langer voor een substantiële verhoging, ook onder de voorgangers van Donald Trump. Na de Russische invasie in Oekraïne zijn ook de meeste Europese lidstaten het erover eens dat die 2 procent niet meer volstaat. Maar over hoeveel er dan wel geïnvesteerd moet worden, lopen de meningen uiteen. Veel landen hebben het nu al moeilijk om die 2 procent te halen, waaronder België.

Rutte nam eerder al 3 tot 3,5 procent in de mond. "Ten noorden van 3 procent", verwoordde hij het. Maar de Amerikaanse president Donald Trump zet hoger in. Hij mikt op 5 procent. Een openingsbod om ergens tussenin te landen, zeggen sommige analisten. Met zijn nieuwste voorstel lijkt Rutte Trump nu tegemoet te willen komen. Met een handigheidje, weliswaar.    

Want Rutte zou volgens Reuters voorstellen dat de lidstaten 3,5 procent van het bbp aan pure defensie-uitgaven besteden. Maar de overige 1,5 procent zou mogen gaan naar uitgaven waar defensie van mee profiteert. Dat kan gaan om investeringen in cyberveiligheid of het herstellen van wegen en bruggen die ook voor het verplaatsen van troepen van belang zijn.

Eind juni zou de knoop moeten worden doorgehakt op de NAVO-top in Den Haag. Het is de bedoeling dat president Trump daarvoor naar Nederland afzakt, maar dat is nog niet zeker. Mogelijk stuurt hij zijn vicepresident als zou blijken dat de voorgestelde verhoging niet genoeg is voor hem.

Een forse verhoging van de NAVO-norm - of het nu 3,5 of 5 procent is - zal hoe dan ook een moeilijke klus worden voor België. Financieel lijkt dat onhaalbaar.

Een recente maatregel van de Europese Commissie biedt wel wat soelaas voor de Europese NAVO-landen. Zij mogen de komende 4 jaar bepaalde defensie-uitgaven buiten de begrotingsdoelstellingen houden (waardoor ze geen invloed hebben op het begrotingstekort), met een maximum van 1,5 procent van het bbp. Iets meer dan de helft van de 27 lidstaten, waaronder België, hebben al aangegeven dat ze van deze regeling willen gebruikmaken.