Zelfstandigen vinden de kritiek van de OESO kortzichtig dat hun sociale bijdragen hoger moeten worden nu hun wettelijk pensioen stijgt. Dat vertellen 4 ondernemers. Ze wijzen op de algemene belastingdruk voor zelfstandigen. De internationale economische organisatie OESO vindt de sociale bijdragen van zelfstandigen "onhoudbaar", nu hun wettelijk pensioen al jaren stijgt.
4 zelfstandigen over hun pensioen: "Met mijn pensioen kom ik op 1.700 euro, onder het minimumloon dus"
Tobias Santens
Gepubliceerd:
Waarover gaat dit?
De vorige federale regering trok de wettelijke pensioenen van zelfstandigen fors op.
Tegelijk stegen de sociale bijdragen die zelfstandigen betalen niet mee.
De OESO waarschuwt daarom voor de betaalbaarheid van de pensioenen.
4 zelfstandigen reageren op de discussie.
"Mijn wettelijk pensioen zal uiteindelijk samen 1.700 euro bedragen, op mijn 67e. Onder het minimumloon, dus", zegt Tibald Rasschaert. Hij is medeoprichter en bestuurder bij Strategica, dat mensen helpt met hun financiële planning. Hij leidt er een team van 48 medewerkers.
"Daar komt bij dat ons werktempo vaak anders is dan bij bedienden. Toch moeten we tot ons 67e wachten om die opgebouwde rechten te kunnen gebruiken. Dat systeem is dus zeer weinig flexibel."
"Daarom maak ik gebruik van alle middelen die we hebben als zelfstandigen, zoals het vrij aanvullend pensioen voor zelfstandigen en het IPT ." Dat zijn belastingvoordelen die voor zelfstandigen bestaan, om aanvullend pensioen op te bouwen bovenop hun wettelijk pensioen.
Zelfstandige word je niet voor je pensioen. Dat is bij sommige ambtenaren misschien wel anders
Tibald Rasschaert, medeoprichter van Strategica
"Ik begrijp dat de OESO kritiek heeft op de sociale bijdragen, en dat die niet gelijk mee evolueren met het wettelijk pensioen van zelfstandigen, dat inderdaad verhoogt. Maar dan roep ik hen op om ook te kijken naar de hoge personenbelasting die zelfstandigen betalen."
"Kijk maar welke kunstgrepen zelfstandigen uithalen om die personenbelasting en bedrijfsbelasting te vermijden, door bijvoorbeeld hun inkomsten in hun vennootschap te houden en zichzelf dat in beperkte mate uit te keren", zegt de bedrijfsleider. "Vooraleer de sociale bijdragen opgetrokken worden, moet men eens kijken naar de belastingdruk op zelfstandigen in z’n geheel."
"En de pensioenen van zelfstandigen moet men eerst gelijktrekken met dat van bedienden vooraleer men die sociale bijdragen optrekt", vindt de financieel expert. "Nu, zelfstandige word je niet voor je pensioen. Dat is bij sommige ambtenaren misschien wel anders."
"Als die sociale bijdragen nog stijgen, wordt het nog moeilijker voor jonge ondernemers om te starten." Dat zegt de 28-jarige Fatima-Zohra Ait El Maâti. Zij waagde in 2019 de sprong naar een zelfstandigenstatuut. "Als consultant in de kunstensector en communicatieadviseur", vertelt ze.
"Maar in overleg met mijn boekhouder bleek dat toen financieel niet levensvatbaar. Door de coronacrisis stortte de hele kunstensector in. Daarom heb ik nu een afweging gemaakt. Ik werk nu 4/5e als consultant in een gelijkaardige functie en werk 1 dag in de week als zelfstandige in bijberoep, aan mijn webshop tayri, met interieurdecoratie."
Wat als ik later niet meer in staat ben om die job als zelfstandige te doen? Daar was ik wel mee bezig, zeker als vrouw
Fatima-Zohra Ait El Maâti, consultant en zelfstandige in bijberoep
"Het pensioen heeft zeker meegespeeld bij die afweging. Wat als ik later niet meer in staat zou zijn om die job als zelfstandige te doen, zou ik dan genoeg buffer hebben? Daar was ik wel mee bezig, zeker als vrouw. Kinderen hebben als zelfstandigen heeft een groot effect op je loopbaan. Nu heb ik meer zekerheid", zegt Fatima-Zohra. "Ik betaal nog wel sociale bijdragen, maar minder. Het komt neer op een paar tientallen euro’s per maand."
"In de praktijk zien we dat de kloof tussen wat zelfstandigen verdienen en wat ze uiteindelijk aan pensioen overhouden nog veel groter is dan bij werknemers", zegt Yves Van Gelder. Hij startte 3 jaar geleden met een Alluvion, een vennootschap om particulieren te helpen bij hun vermogensplanning, waaronder hun pensioen. Daarvoor had hij meer dan 20 jaar ervaring in de financiële sector.
"Ten eerste is er veel onwetendheid bij zelfstandigen. Mijn cliënten rekenen nog te vaak op hun wettelijk pensioen, of houden te weinig rekening met belastingen die ze nog moeten afstaan bij pensionering", zegt Yves. "Ons fiscaal huis heeft dan ook veel kamers."
"Daarnaast is er rechtsonzekerheid. Kijk nu naar deze discussie over de sociale bijdragen. Als je die regels gaat veranderen tijdens het spel, is het veel moeilijker voor zelfstandigen om tijdens hun carrière al hun financiële strategie te bepalen", zegt hij.
Als je de regels verandert tijdens het spel, is het veel moeilijker voor zelfstandigen om hun financiële strategie te bepalen
Yves Van Gelder, vermogensbeheerder
Zelf maakt Yves gebruik van de verschillende belastingvoordelen waarmee zelfstandigen aanvullend pensioen kunnen opbouwen, de 2e pijler. "Dat gaat over het zogenoemde VAPZ en IPT. Uiteraard ga ik die fiscale technieken gebruiken als ze voorhanden zijn."
"Ik begrijp dat men dan oproept om de bijdragen te verhogen, zeker als het wettelijk pensioen stijgt", geeft de vermogensbeheerder toe. "Maar men mag dit niet geïsoleerd bekijken. Men moet de belastingdruk op zelfstandigen in z’n geheel bekijken."
Jo Van Hove (59) plaatst badkamers en doet andere renovatiewerken, momenteel in Leuven. Hij heeft een zware periode achter de rug, door een chronische ziekte die hij heeft. "In 2018 heb ik 2 jaar een uitkering gekregen daarvoor, maar ik wilde wel werken. Dat lukt nu halftijds." Voor het overige krijgt Jo een invaliditeitsuitkering. "Tegelijk betaal ik wel de volledige sociale bijdragen: zo’n 300 euro per maand."
"Ik heb altijd gehoord dat zelfstandigen minder pensioen kregen omdat ze ervan uitgingen dat wij vaker in het zwart werken. Maar dat idee klopt niet, alleszins niet bij mij. We komen dus uit een oneerlijke situatie. Nu die sociale bijdragen enorm optrekken, zou dus ook niet fair zijn", vindt Jo.
