Gentse politierechter stuurt alle beklaagden vandaag naar huis uit protest, ook andere parketten voeren acties tegen pensioenhervorming

Het rommelt al weken tussen de magistratuur en de politiek. De aanleiding? De hervorming van de pensioenplannen, waardoor magistraten vrezen dat ze zwaar zullen moeten inboeten. 

Uit protest daartegen heeft een Gentse politierechter vanmorgen alle beklaagden van bijvoorbeeld snelheidsovertredingen of ongevallen weer naar huis gestuurd. Ze mogen terugkomen op... 28 april 2026 (!). Het gaat om een 15-tal dossiers. "Vooral kleinere zaken, zoals keuringen en een paar snelheidsovertredingen. Er zijn bij die dossiers geen mensen betrokken die persoonlijk leed of schade berokkend hebben."

De zaken die al eens uitgesteld waren, worden wel behandeld. "En de dossiers die nu uitgesteld zijn, zullen ook behandeld worden. Het gaat niet om straffeloosheid." Mogelijk kunnen advocaten van deze actie wel gebruik maken om - volgend jaar dan - te pleiten dat de redelijke termijn overschreden is. 

"Het is een symbolische actie. Hij klaagt de werkomstandigheden aan", zegt Catthoor. "Dat gaat dan over de werkdruk, de infrastructuur, het personeelstekort, de veiligheid en de pensioenplannen. Die zijn de druppel geweest. Binnen de huidige middelen kan justitie niet meer geven aan de maatschappij wat er nodig is."

Het is volgens Catthoor een signaal van een individuele rechter. "Maar ik val niet uit de lucht, er wordt bekeken welke acties er nog ondernomen kunnen worden. Alle begrip voor de beklaagden, hun advocaten en hun slachtoffers. Dat is helemaal geen leuke situatie, maar we hopen toch op begrip."

Machtsmisbruik wil hij het niet noemen. "Integendeel. Dit is een noodkreet, zo kan het niet verder. We vragen om ons te helpen, om ons betere middelen te geven."

Ook het parket van Luik heeft beslist om systematische hoorzittingen uit te stellen. De zittingen van de raadkamer en zedenzaken gaan wel gewoon door. Maar de hoorzittingen van de strafrechtbank, de jeugdrechtbank, de ondernemingskamer en de politierechtbank in Luik lopen al sinds maandag vertraging op. Magistraten behouden wel de vrijheid om zaken toch op de agenda te zetten als ze vinden dat die prioritair zijn.

Het Luikse parket klaagt ook over onder meer de verouderde infrastructuur, onderfinanciering en te hoge werkdruk. "De situatie is rampzalig en het gebrek aan personeel brengt ons in een positie waarin het voor ons steeds moeilijker wordt", aldus een bron bij het parket van Luik.

Het parket van Luxemburg sloot zich vandaag ook aan bij de protesten. Na overleg met de rechtbank van eerste aanleg, de ondernemingsrechtbank en de politierechtbank werd besloten om zittingen voor niet-dringende zaken uit te stellen. Dringende of gevoelige zaken, zoals zedenzaken of zaken van mishandeling van minderjarigen, worden wél behandeld, aldus het parket. 

En ook het federaal parket voert mee actie. Zo heeft dat parket beslist om geen parlementaire vragen meer te beantwoorden, geen advies meer te geven of aan werkgroepen deel te nemen, en in bepaalde zaken uitstel te vragen tot na het gerechtelijk zomerverlof. Het parket benadrukt wel dat terreurzaken, assisenzaken, zedenzaken hierop een uitzondering vormen, net als dossiers waarin iemand aangehouden is of zittingen waarop vonnissen of arresten worden uitgesproken. 

"We willen niet meer voor voldongen feiten geplaatst worden, we willen een gedetailleerd overzicht van alle maatregelen die de regering van plan is te nemen met een impact op onze pensioenen, net als een becijferde impactanalyse", klinkt het. Daarnaast wil het parket tijd om die impactanalyse zelf te analyseren, en vervolgens te overleggen met de ministers van Justitie en Pensioenen (Annelies Verlinden en Jan Jambon). "In afwachting daarvan vragen wij dat alle maatregelen met betrekking tot de pensioenhervorming on hold worden gezet." 

De parketten van Limburg en Hasselt bekijken dan weer of ze acties gaan ondernemen. "Het ongenoegen over de maatregelen moet worden gezien in een bredere context: de decennialange verwaarlozing van justitie in België."

De acties komen er amper een dag na die van het Brusselse parket. Ook dat parket zal niet meer deelnemen aan de zittingen van de strafuitvoeringsrechtbank, zal geen adviezen meer geven en zal de prioriteiten voor financiële en economische criminaliteit anders leggen. Door het personeelstekort én door de onvrede over de plannen van de overheid. 

"Gezien het vermeende tekort aan publieke middelen zal het parket van Brussel zich in de eerste plaats concentreren op zaken van corruptie bij de overheid, verduistering van publieke middelen, het nemen van belangen en subsidiefraude in economische en financiële aangelegenheden", klinkt het. 

Eerder hadden de parketten ook al laten weten dat ze voortaan ook weigeren om nog in te gaan op de vraag van de minister van Justitie om mensen die een korte celstraf gekregen hebben, niet naar de gevangenis te sturen. Dat betekent dat 4.000 veroordeelden zich moeten aanmelden bij de gevangenis, al loopt het in de praktijk lang niet zo'n vaart. 

Verschillende jonge magistraten hebben ook een open brief geschreven waarin ze hun ongenoegen uiten. "Hoelang laten we justitie nog verder afbrokkelen, voor we reageren en haar de middelen geven om sterk en doeltreffend te zijn?"

Minister van Justitie Annelies Verlinden (CD&V) reageert voorlopig niet op de acties. Ze wil volop inzetten op overleg, laat haar kabinet weten. 

Om 17 uur zitten de magistraten ook samen met minister van Pensioenen Jan Jambon (N-VA). Ze hopen daarbij duidelijkheid te krijgen over de cijfers (en dus de effectieve impact op hun pensioenen).