Het conclaaf, de vergadering van stemgerechtigde kardinalen, is de afgelopen dagen bijeengekomen om een opvolger te kiezen voor paus Franciscus. Dat wordt dan de 267e (erkende) paus uit de geschiedenis. Maar werken zij bij hun keuze met een profiel? Met een vacature? En welke namen zijn in de running?
Komt de nieuwe paus uit Azië of Afrika? Deze kardinalen worden getipt als opvolger van Franciscus
Peter Decroubele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Wie wordt de opvolger van Franciscus? Daarover beslist het conclaaf van stemgerechtigde kardinalen in de mythische Sixtijnse Kapel in het Vaticaan, om de nieuwe paus te kiezen.
Enkel de kardinalen van maximaal 80 jaar oud (op de sterfdag van Franciscus) zijn stemgerechtigd. Dat zijn er op dit moment 133.
Wie kan paus worden? In principe elke gedoopte man. Maar in de praktijk wordt het iemand van de kardinalen. Zij moeten onderling overeenkomen wie het zal worden. Omdat het een heel diverse groep is - ze komen van overal ter wereld - is de communicatie onderling niet evident. Sommigen kennen elkaar gewoonweg ook niet.
De kandidaten op een rijtje
Veel kardinalen worden als 'papabile' beschouwd, mooi vertaald 'pauswaardig'. Een voorzichtige greep uit het aanbod:
Pietro Parolin (70), onder Franciscus de nummer 2 van het Vaticaan, de Vaticaanse staatssecretaris. Een diplomaat pur sang, een onderhandelaar, een plaatsvervanger van de paus toen staatshoofden en regeringsleiders langskwamen. Hij was dus af en toe al eens "vervangend paus". Maar ja, een Italiaan, een Europeaan en dus uit de regio van de ontkerkelijking, niet ideaal. En volgens ingewijden is hij iets te zacht, iets te braaf, iets te diplomatisch. En te weinig bezig met écht kerkelijke zaken of dogma's.
Hij won de voorbije jaren wel veel aan aanzien in het Vaticaan en erbuiten en werd zelf een bekend gezicht.
Bekijk: Deze Pietro Parolin zou de grootste kanshebber zijn om paus te worden
Misschien wordt het Matteo Zuppi (69), ook een Italiaan, een geboren Romein zelfs. Zuppi werd aangesteld door het Vaticaan om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne, heeft veel aanzien in Italië, is daar de voorzitter van de bisschoppenconferentie (zelf is hij aartsbisschop van Bologna), heeft een groot netwerk en is zeer bekend bij de geloofsgemeenschap Sant'Egidio. Hij bekleedde daar verschillende functies. Zijn titelkerk als kardinaal is trouwens de Sant'Egido in Rome. Hij is eerder progressief van lijn. Weetje: Zuppi werd geboren op amper enkele honderden meters van het Sint-Pietersplein in Rome. Kan voor de verrassing zorgen.
Of Gerhard-Ludwig Müller (77): Vooraanstaand, Duits, theologisch sterk, maar in de loop der jaren wel aan de kant gezet door Franciscus wegens té tegendraads en té conservatief. De kans is daarom klein dat hij verkozen wordt. Ligt ook in de balans met die andere Duitse topkardinaal, Reinhard Marx, die ooit zijn ontslag aanbood aan de paus, maar toch is blijven zitten.
Nog genoemd: Peter Turkson (76), Ghanees, en daarom mogelijk de eerste zwarte paus. Maar wellicht is hij te conservatief en wordt hij daardoor niet genoeg gesteund door zijn collega's. Al is hij wel één van de weinige zwarte kardinalen die zich niet resoluut kanten tegen homoseksuele relaties, iets wat bij de meeste Afrikaanse kardinalen een absolute "no go" is. Weetje: was ooit bassist in een funkband.
Bekijk: Wordt deze Peter Turkson de eerste Afrikaanse paus?
Luis Tagle (67) dan, de Filipijnse gewezen aartsbisschop van Manilla. Velen noemen hem "Chito". Leidt een dicasterie, een ministerie in het Vaticaan. Briljante geest, relatief jong, kent het Vaticaan door en door, heeft aanzien en macht, is te zien op TikTok-filmpjes, komt uit het continent dat de meeste nieuwe gelovigen telt, was ooit de rijzende ster, al zette Franciscus hem de voorbije jaren iets meer aan de kant. Een centrumfiguur, die net als Franciscus voor de sociale issues gaat. Echt wel een grote kanshebber.
Bekijk: Deze Filipijn Tagle zou de eerste Aziatische paus kunnen worden
Een andere naam die genoemd wordt is de Hongaar Péter Erdő (72), al is die misschien ook te conservatief van lijn om de kiezende collega-kardinalen te overtuigen. En nog: kardinaal David uit de Filipijnen, de Myanmarees Bo, de Japanner Kikuchi of de Spanjaard Romeo. Of de Congolees BesungU. De Amerikaan Prevost. De Canadees Czerny. Of die andere klepper uit Afrika, de Guinees Sarah. Of de Canadees Ouellet, al is zijn momentum misschien wel voorbij.
Die namen komen naar boven omdat ze veel ervaring hebben in een internationale context en zo de 'Wereldkerk van Franciscus' zouden kunnen voortzetten. Maar wie zal het zeggen? Het conclaaf zal het uitwijzen.
De lijn van Franciscus
Paus Franciscus heeft zijn opvolging alleszins mee bepaald. Hij benoemde zowat 80 procent van de kardinalen die mogen stemmen. Logischerwijs heeft de paus mensen van zijn lijn en 'ideologie' tot kardinaal "gecreëerd" - zo noemen ze dat officieel in het Vaticaan - en dan lijkt het logisch dat een van volgelingen de nieuwe paus wordt.
Altijd interessant zijn de hoofden van de dicasterieën, zeg maar de ministeries van het Vaticaan. Dat zijn de kardinalen aan de knoppen, de mannen met macht.
Franciscus wilde een 'Wereldkerk' die leeft en bloeit op alle continenten. Hij ging in tegen de hegemonie van Europa in het Vaticaan. Daarom ook benoemde hij kardinalen in pakweg Papoea-Nieuw-Guinea, Iran (onze landgenoot Dominique Mathieu), Irak, Nieuw-Zeeland of Myanmar.
Dat heeft natuurlijk alles te maken met waar de Kerk zieltjes wint, met waar de gelovigen zijn. En dat is Zuid-Amerika, Afrika en vooral Azië. Het lijkt dan ook zeer goed mogelijk dat de volgende paus een Aziaat zal zijn.
Een Afrikaan zou ook kunnen, ware het niet dat zowat alle Afrikaanse kardinalen ultraconservatief zijn. En dat is net waar Franciscus in de aanstelling van 'zijn' kardinalen van afweek. Mogelijk is het nog te vroeg voor een zwarte paus.
Een Noord-Amerikaan? Moeilijk: er heerst veel interne verdeeldheid daar en er springt niet echt een figuur uit. Een Zuid-Amerikaan? Zou kunnen, zeker na een Argentijnse paus. Maar ook daar staat er niet echt iemand prominent te trappelen.
Een Europeaan? Moeilijk, in een regio waar het geloof enorm is afgenomen. Hoewel. Er zijn minstens 3 namen met ervaring die dan toch misschien kunnen verrassen. En Azië? Zoals al gezegd: zeer goed mogelijk.
