Wat dreef Donald Trump tot bocht over importheffingen? Experts wijzen vooral naar paniek op obligatiemarkt

Een dag na de onverwachte beslissing van Donald Trump om de invoering van hogere importheffingen 90 dagen uit te stellen voor landen die met de VS willen onderhandelen, is het gissen naar de redenen achter de ommezwaai. Het team rond de president kadert het in een groot plan, maar experts houden de Amerikaanse staatsobligaties scherp in het oog.

De rente op dat staatspapier met een looptijd van tien jaar steeg op enkele dagen tijd van 3,9 naar 4,5 procent. De obligaties, die aanzien worden als een stabiele investering in tijden van crisis, verloren op korte tijd dus zelf aan geloofwaardigheid. En dat deed de alarmbellen afgaan.

De rente van het staatspapier is rechtstreeks gekoppeld aan de rente van langetermijnleningen, bijvoorbeeld die voor vastgoedinvesteringen. Trump, zelf grootgebracht in de wereld van het vastgoed, weet maar al te goed hoe pijnlijk plotse verhogingen van die rentes kunnen zijn.

"We moeten flexibel zijn", liet Trump weten kort na de bekendmaking. "Ik hield de obligatiemarkt in de gaten. Dat is een erg complexe markt. En ik had de indruk dat nogal wat mensen begonnen te panikeren door de importheffingen. They were getting a little yippee, een beetje bang."

Obligaties hebben een vaststaande rente. Als ze populairder worden, stijgt ook hun waarde en wordt het rendement dat beleggers daarop ontvangen kleiner, waardoor de rente daalt. Alleen kreeg het vertrouwen in de Amerikaanse economie door de invoering van de hoge importheffingen zo'n dreun dat investeerders hun 'Treasury bonds' van de hand deden en de rente steeg.

Economen maakten zich ook ongerust omdat de rentestijging van de obligaties zeer ongewoon is. Normaal gezien is het staatspapier wereldwijd een veilige haven in economisch woelige tijden. Zakt de waarde van aandelen, dan zoeken beleggers klassiek hun toevlucht in de obligaties. En dat leidt dan weer tot een daling van de Amerikaanse rente. Alleen gebeurde deze keer het tegenovergestelde.

Bij die stijging kwamen ook nog eens de bewegingen van hefboomfondsen, die investeren met geleend geld, maar tijdens de beurscrash verplicht waren om een deel van die leningen meteen terug te betalen. Dat doen ze door hun best verhandelde producten, de obligaties, te verkopen. 

Om te voorkomen dat dat de eerste vlokjes van een sneeuwbaleffect zouden zijn, waarbij de stijgende rente een massale verkoop van obligaties en aandelen in gang zou zetten, moest de koers van het staatspapier keren en het vertrouwen hersteld worden. En plots was daar dan de beslissing om een economisch staakt-het-vuren van 90 dagen af te kondigen voor heel wat landen.

Volgens ingewijden zou het de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent geweest zijn die dat in het oor van Trump wist te fluisteren. Ook bij andere Trump-getrouwen weerklonk er kritiek op het harde optreden van de regering. Jamie Dimon, baas van de Amerikaanse grootbank JP Morgan en aanhanger van de president, waarschuwde voor een financiële crisis en recessie bij stijgende rentes.

De pauze heeft nog niet de grote omwenteling teweeg gebracht, maar wel voor wat kalmte gezorgd. De rente op de Amerikaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar is met 0,2 procentpunten licht gezakt, wat betekent dat een verdere stijging voorlopig is vermeden.