Israëlische leger ontslaat reservisten die kritiek uitten op hernieuwd offensief in Gazastrook

Het hernieuwde offensief in de Gazastrook wordt niet door iedereen in het Israëlische leger gedragen. 970 reservisten van de luchtmacht schreven een opvallende brief aan de legerleiding, schrijft de Israëlische krant Haaretz . Ongeveer 10 procent van hen zou nog actief zijn in het leger, voor de rest gaat het om voornamelijk oudere, gepensioneerde reservisten. Toch staan er een aantal grote namen bij, onder wie piloten en een oud-commandant van de luchtmacht.

Het Israëlische leger heeft nu gecommuniceerd dat alle nog actieve reservisten zullen worden ontslagen. Volgens het leger is het ondenkbaar dat een reservist een shift zou komen doen bij de luchtmacht, maar daarna wantrouwen uit over de taak die hij of zij moet uitvoeren. Bovendien mogen reservisten niet protesteren over politieke zaken onder de naam van het leger, klinkt het.

De ondertekenaars roepen in hun brief niet op om niet meer in dienst te treden, maar komen wel met een opvallende boodschap. Volgens hen heeft het nieuwe offensief niets met de veiligheid van Israël te maken, maar dient het enkel politieke belangen, wat als een sneer naar premier Benjamin Netanyahu kan worden geïnterpreteerd.

Ze schrijven ook dat de gijzelaars die nog in de Gazastrook vastzitten, alleen via een akkoord met Hamas teruggehaald kunnen worden. Ze roepen de bevolking ook op om de straat op te gaan om de druk op de regering op te voeren om opnieuw met Hamas te onderhandelen.

Het Israëlische leger telt meer dan 400.000 reservisten. Alle Israëli's jonger dan 40 jaar die in het leger hebben gediend, komen in aanmerking voor reservedienst. Tenzij ze om bepaalde redenen zijn vrijgesteld.

Hoewel het dus maar om een klein percentage van het totale aantal reservisten gaat, is de top van de luchtmacht niet blij met de brief. Ze heeft meerdere ondertekenaars onder druk gezet om zich terug te trekken, schrijft Haaretz. Onder druk van ontslag zouden 25 van dat ook gedaan hebben. Aan de andere kant sloten 8 nieuwe reservisten er zich bij aan.

Volgens Tomer Bar, de bevelhebber van de luchtmacht, zijn degenen die zeggen dat het nieuwe offensief enkel politieke belangen dient en de terugkeer van de gijzelaars ondermijnt, niet in staat om hun missies in reservedienst uit te voeren. Een dergelijke brief tekenen in oorlogstijd, noemt hij "onwettig".

Bar zegt dat hij ervan overtuigd is dat de Israëlische luchtaanvallen geen gijzelaars raken en militaire druk op Hamas hun vrijlating zal bevorderen. Tegelijk geeft hij toe dat het zinvol zou zijn om in de nabije toekomst een staakt-het-vuren te tekenen en een akkoord over de gijzelaars te sluiten.

Ook de Israëlische premier is bijzonder kritisch voor de ondertekenaars van de brief en schaart zich achter de beslissing om hen te ontslaan. Hij zegt dat het een randgroep van extremisten gaat, die de Israëlische samenleving van binnenuit wil verzwakken. Tegelijk vindt hij verklaringen die het Israëlische leger verzwakken en de vijanden van Israël versterken "onvergeeflijk".

Omdat het om een klein aantal reservisten gaat en ze hun collega's niet oproepen om niet meer in dienst te gaan, zal de brief weinig effect hebben op het vervolg van de oorlog, denkt correspondent Ralph Dekkers. Maar "het is wel een opmerkelijke brief, zeker in deze tijd waarin de splitsing in de samenleving toch toeneemt, over tal van zaken, maar ook de oorlog in Gaza en het lot van de gijzelaars".

Het Israëlische leger hernam op 18 maart zijn offensief in de Gazastrook, na een wapenstilstand van ongeveer 2 maanden. Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is militaire druk de enige manier om Hamas te dwingen de ongeveer 60 overgebleven gijzelaars, dood of levend, vrij te laten. Sinds de hervatting van de oorlog zijn al meer dan 1.000 Palestijnen gedood. Sinds de start van de oorlog begin oktober 2023 zijn al meer dan 50.000 Palestijnen gedood.

Ook Israëlische medici kropen in de pen. In een brief eisen zo'n 360 medici, de helft van hen dokters, een "grondig, betrouwbaar en onpartijdig onderzoek" naar de moord op 15 Palestijnse ambulanciers op 23 maart. Israëlische troepen namen toen een konvooi van ambulances en brandweerwagens onder vuur in Rafah.

De medici noemen de aanval "in strijd met de menselijke moraal". "Het doden van reddings- en medisch personeel is een flagrante schending van het internationaal oorlogsrecht", klinkt het. "Het is ondenkbaar dat een dergelijk ernstige gebeurtenis onopgemerkt zou blijven." De ondertekenaars eisen dat het onderzoek tot "praktische conclusies en verantwoording" leidt.

Het Israëlische leger heeft toegegeven dat het de ambulanciers beschoten heeft. In een eerste verklaring zei het leger dat het konvooi beschoten was omdat het er "verdacht" uitzag, de zwaailichten van de ambulances niet aan stonden en de slachtoffers niet herkenbaar waren als hulpverleners.

Later moest het die verklaring intrekken, onder meer nadat de Amerikaanse krant The New York Times beelden had gepubliceerd van de mobiele telefoon van een van de gedode hulpverleners. Op die beelden is te zien dat de ambulance- en reddingsmedewerkers op het moment van hun interventie duidelijk herkenbaar zijn. De zwaailichten van de voertuigen branden en ook de herkenningstekens van hulporganisaties zijn aanwezig.

De aanval lokte heel wat internationale verontwaardiging uit. "Dit roept nieuwe zorgen op over het plegen van oorlogsmisdaden door het Israëlische leger", reageerde Volker Türk, Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, tijdens een zitting van de VN-Veiligheidsraad.