Meer dan een tiende van de mensen met een enkelband houdt zich niet aan de voorwaarden. Dat blijkt uit cijfers die VRT NWS opvroeg. Het gaat dan vooral over mensen die zich buiten de opgelegde bewegingszone begeven en van wie het alarm afgaat. In 5 procent van de gevallen wordt de enkelband zelfs helemaal doorgeknipt.
5 procent knipt enkelband door: "Sommigen krijgen 3 of 4 keer opnieuw een enkelband, dat is problematisch"
Een enkelband is een alternatief op de gevangenisstraf, maar kan ook opgelegd worden aan verdachten tijdens een lopend onderzoek. Een 21-jarige verdachte in het dossier rond misbruikbeelden in woonzorgcentra mocht gisteren bijvoorbeeld de gevangenis verlaten met een enkelband.
Maar wie een enkelband heeft, houdt zich niet altijd aan de voorwaarden. Dat blijkt ook op het Clemenceau-proces rond drugsdealers, dat deze week plaatsvindt in Brussel. 2 van de beklaagden waren in afwachting van hun proces thuis gezet met een enkelband, maar knipten die door, en zijn sindsdien voortvluchtig.
Een enkelband moet doorknipbaar zijn, voor het geval van een medische urgentie bij een ongeval
Jef Verlinden, directeur Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht
En die 2 zijn niet alleen, zo blijkt. Uit cijfers van vorig jaar is op te maken dat 245 enkelbanddragers de enkelband hebben doorgeknipt, dat is bijna 4,7 procent van de totale groep. Het percentage enkelbanddragers dat de voorwaarden schendt en geseind wordt - maar dus niet per se de enkelband doorknipt - schommelt jaarlijks tussen de 10 en 15 procent.
De mensen die hun voorwaarden schenden worden dan geseind. Het Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht (VCET) deed dat vorig jaar 722 keer, ongeveer 2 keer per dag. De dienst draait 24 uur per dag, 7 op 7.
Sommigen krijgen na doorknippen, 3 of 4 keer opnieuw een enkelband (...) Dat is problematisch
Jef Verlinden, directeur Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht
Als er geen contact komt, dan neemt het VCET eerst telefonisch contact op met de enkelbanddrager. In sommige gevallen blijkt dan de batterij leeg. Als er geen contact komt, verwittigt het VCET de politie en magistraat van wacht. Soms vindt de politie de verdachten toch thuis of in de buurt, soms blijven ze voortvluchtig. Precieze cijfers daarover zijn er niet.
"Een enkelband is doorknipbaar", zegt Jef Verlinden, directeur van het VCET. "Die moet zelfs doorknipbaar zijn, door de medische urgentie die in sommige gevallen speelt, als de persoon een ongeval heeft bijvoorbeeld. Men krijgt elektronisch toezicht opgelegd met de voorwaarde om zich daar aan te houden. Als men dat niet doet, dan gaan wij over tot een seining."
Het doorknippen van een enkelband moet echt strafbaar worden, wij zijn vragende partij
Jef Verlinden, directeur Vlaams Centrum Elektronisch Toezicht
Het is aan de opdrachtgever, een rechter of onderzoeksrechter, om te beslissen wat er gebeurt met iemand die zijn voorwaarden schond, onderstreept Verlinden.
"Mogelijk moet die enkelbanddrager dan toch opnieuw naar de gevangenis. Maar in andere gevallen kan het zijn dat de opdrachtgever beslist om opnieuw een enkelband te geven", aldus Verlinden. "Dat het doorknippen van een enkelband bestraft wordt met een nieuwe enkelband, vinden we problematisch. Sommige mensen krijgen tot 3, 4 keer opnieuw een enkelband vanuit onze dienst." Philippe Van Linthout, voorzitter van de vereniging van onderzoeksrechters, laat weten dat onderzoeksrechters enkelbanddragers die hun band beschadigen standaard opnieuw naar de gevangenis zullen sturen. Dat neemt evenwel niet weg dat een raadkamer later nog kan beslissen de verdachte alsnog opnieuw een enkelband te geven.
Toekomst voor de enkelband?
Het doorknippen van een enkelband is als dusdanig niet strafbaar, maar de nieuwe federale regering heeft wel de intentie om de "ontvluchting middels doorknippen van een enkelband" strafbaar te gaan stellen. "Daar zijn we blij mee, wij zijn vragende partij", zegt Verlinden.
Ook vanuit het kabinet van Vlaams minister van Justitie Zuhal Demir (N-VA) wordt die intentie van de federale regering gezien als een stap in de goeie richting.
Demir kwam recent nog met het voorstel om heel wat extra enkelbanden te voorzien, als een tijdelijke hulp voor de overbevolking in de gevangenissen. Directeur Jef Verlinden ziet die extra enkelbanden graag komen, mits er financiering vanuit het federale niveau volgt, een boodschap die ook de vakbonden eerder al gaven.
