De belangrijkste spelers in de wereldeconomie - kijk naar Europa, China, Japan - reageren verontwaardigd op Trumps nieuwe invoertarieven. Overal weerklinkt de oproep aan de VS om te onderhandelen. Forse tegenmaatregelen zijn hun stok achter de deur.
Verontwaardiging van Europa tot China over Trumps tarieven: economische grootmachten twijfelen tussen dialoog of tegenzet
Europese Unie: klaar om te onderhandelen (maar ook om te reageren)
Voor producten uit de Europese Unie zullen Amerikaanse importtarieven van 20 procent gelden. Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen zegt Trumps keuze "ten zeerste te betreuren". Ze ziet het als een "grote klap" voor de wereldeconomie. "De gevolgen zullen rampzalig zijn voor miljoenen mensen over de hele wereld. Dit is het tegengestelde van wat we willen bereiken", klinkt het.
Ze wijst erop dat de EU "van meet af aan bereid was om te onderhandelen" met Washington over de trans-Atlantische handel. En volgens haar is het daar ook nog niet te laat voor.
We bereiden ons nu voor op verdere tegenmaatregelen om onze belangen en onze bedrijven te beschermen als de onderhandelingen mislukken
Ursula von der Leyen, Europees Commissievoorzitter
"Maar tegelijkertijd zijn we ook klaar om te reageren", voegt Von der Leyen toe. "We zijn al bezig met het afronden van het eerste pakket tegenmaatregelen als reactie op de tarieven op staal. En we bereiden ons nu voor op verdere tegenmaatregelen om onze belangen en onze bedrijven te beschermen als de onderhandelingen mislukken."
De EU kondigde eerder al aan hoe de Europese reactie er ongeveer zou uitzien. Het gaat om eigen invoertarieven op een hele reeks Amerikaanse producten. Zoals het er nu uitziet, zullen die op 13 april ingaan, tenzij onderhandelingen een uitweg bieden natuurlijk.
Wat zou de EU zoal kunnen doen?
Europa staat al klaar met gerichte tegenmaatregelen, zoals in het verleden ook al is gebeurd. Zo zal het proberen goederen te treffen in Republikeinse staten. "Maar er zijn ook meer grootschalige maatregelen mogelijk", weet professor Europese politiek Steven Van Hecke (KU Leuven).
"Zo is er sprake van om de allereerste keer het antidwanginstrument te gebruiken, kenners noemen dat de 'bazooka'. In dat geval zou de Amerikaanse markt voor heel specifieke domeinen worden afgesloten en zouden bepaalde afspraken worden opgeschort."
Het meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld: het opschorten van de intellectuele eigendomsrechten die wij moeten afstaan aan de Amerikanen. Daardoor zou iedereen in de EU bijvoorbeeld plots gratis Netflix kunnen streamen."
Een andere optie is om Amerikaanse bedrijven af te schermen van Europese overheidsopdrachten, weet Van Hecke. "En je zou heffingen kunnen invoeren op de Amerikaanse dienstensector, al maak je jezelf dan ook kwetsbaar, want bijvoorbeeld inzake clouddiensten hebben we niet veel alternatieven."
China: nood aan eerlijke dialoog
China kijkt tegen heffingen aan van 34 procent voor alle producten die het invoert in de VS, bovenop de bestaande tarieven van 20 procent. Peking roept Washington op om de heffingen "onmiddellijk in te trekken". Het land stelt dat de heffingen "de wereldwijde economische ontwikkeling in gevaar brengen".
Het Chinese ministerie van Handel roept ook op om geschillen met handelspartners "op een gepaste manier op te lossen met behulp van een eerlijke dialoog". Volgens Peking zijn de Amerikaanse invoertarieven "niet in overeenstemming met de internationale handelsregels en schaden ze de rechten en belangen van de betrokken partijen".
Dat gezegd zijnde, klinkt het dat China "tegenmaatregelen zal nemen om zijn eigen rechten en belangen te vrijwaren".
Japan: alle opties op tafel
Japan krijgt Amerikaanse invoertarieven van 24 procent te slikken. Het land noemt de heffingen op zijn beurt "extreem betreurenswaardig". De Japanse premier Shigeru Ishiba wijst er fijntjes op dat Japan een van de landen is die het meest investeren in de VS. "Wij moeten overwegen wat het beste is voor de Japanse nationale belangen. We leggen alle opties op tafel voor de meest effectieve reactie."
We leggen alle opties op tafel voor de meest effectieve reactie
Japans premier Shigeru Ishiba
Volgens de Japanse minister van Handel en Industrie, Yoji Muto, is het tarievenbeleid van president Trump mogelijk in strijd met de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en het handelsverdrag tussen de twee landen.
Muto zegt Washington te hebben gevraagd om de importheffingen voor Japan op te schorten. Vóór Trumps aankondiging had hij een gesprek met zijn Amerikaanse ambtgenoot Howard Lutnick, klinkt het.
Canada: bestrijden met tegenmaatregelen
Canada blijft samen met Mexico voorlopig gespaard van nieuwe invoertarieven, maar beide landen kregen er al eerder op hun bord omdat ze volgens president Trump te weinig doen tegen de illegale immigratie en de fentanylsmokkel. Het gaat om invoertarieven van 25 procent op Canadese wagens, staal en aluminium.
"Vanaf vanavond zijn de tarieven op auto's van kracht en de Verenigde Staten hebben aangekondigd dat er extra tarieven komen in de zogenaamde strategische sectoren", zo waarschuwde de Canadese premier Mark Carney.
"Miljoenen Canadezen" gaan dit voelen, hekelde de premier nog. "We gaan deze tarieven bestrijden met tegenmaatregelen." Volgens hem "veranderen de Amerikaanse invoertarieven het internationale handelssysteem fundamenteel."
India: had gehoopt op respijt
India heeft nog niet gereageerd, hoewel het ook stevige invoertarieven van 26 procent te slikken heeft gekregen. Voor het land is dat een tegenvaller, omdat het gehoopt had enig respijt te krijgen van Trump en de zijnen.
De Indiase premier Narendra Modi en zijn regering hebben de voorbije maanden volop geprobeerd om Trump te paaien door bepaalde invoertarieven en taksen op Amerikaanse producten en bedrijven naar beneden bij te stellen. Het land had ook een nieuw pakket met te schrappen tarieven klaarzitten.
Verenigd Koninkrijk: enkel basistarief
Het Verenigd Koninkrijk krijgt geen wederzijdse tarieven opgelegd, enkel het basistarief van 10 procent. De Britse regering houdt vast aan haar terughoudende strategie. Ook de Britten zullen de economische gevolgen voelen, zegt premier Keir Starmer, maar de regering zal "het hoofd koel houden".
Volgens Starmer is het VK voorbereid. Hij wijst erop dat Trump in het belang van zijn land heeft gehandeld. "Dat is zijn mandaat. Ik zal vandaag met het mijne in het belang van het Verenigd Koninkrijk handelen."
De Britse regering zal nu in overleg met de bedrijfswereld een lijst opstellen van Amerikaanse producten waarop invoerheffingen zouden kunnen worden ingesteld. Die zouden wel pas van kracht worden als de VS en het VK er niet in slagen om tot een akkoord te komen. Want onderhandelen met de VS en een deal sluiten, geniet nog altijd de voorkeur van de Britse regering.
Rusland: blijft gespaard
Opvallend: op het lijstje met de 180 landen die Amerikaanse invoertarieven te slikken krijgen, is er geen spoor van Rusland. Volgens het Witte Huis valt dat te verklaren door de oorlog in Oekraïne, en de bijhorende sancties, die "de handel tussen beide landen bijna naar 0 heeft gebracht".
Ook landen als Wit-Rusland, Noord-Korea en Cuba zitten trouwens in datzelfde schuitje. Maar 100 procent consequent is die redenering niet, want extra invoertarieven zijn er wel voor andere landen die al Amerikaanse sancties tegen hen hebben lopen, zoals Iran en Syrië.
En Oekraïne? Dat krijgt dan weer wel een invoertarief van 10 procent op zijn bord.



