Hoeveel overstroomde woningen in jouw gemeente? Nieuwe website van verzekeringssector brengt klimaatschade in kaart 

De informatie op de website  put uit de schadegegevens van de verzekeraars. De site gaat terug tot 2015 en geeft het aantal schadegevallen én de opgetelde kostprijs weer. Het gaat om schade door overstromingen en stormen aan woningen, voertuigen en ondernemingen. Je kan de informatie bekijken per provincie en per gemeente.

In het overzicht steekt het jaar 2021 er met kop en schouders bovenuit. De kostprijs van alle klimaatschade liep toen op tot 2,54 miljard euro. Dat is natuurlijk te wijten aan de overstroming van de Vesdervallei in de zomer van 2021. Die veroorzaakte 2,3 miljard euro aan schade, goed voor 73.789 schadegevallen.

Maar ook het stormjaar 2022, met storm Franklin, valt op. Die veroorzaakte 208.213 schadegevallen, goed voor 572,9 miljoen euro aan schade.

Overstromingen veroorzaakten de voorbije 10 jaar het meest schade in de provincies Luik, Henegouwen en Namen. De stormschade liep dan weer het hoogst op in Antwerpen, West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen.

Een belangrijke kanttekening: het gaat om absolute aantallen, en dat leidt tot een zekere vertekening. Dichtbevolkte provincies eindigen daardoor sneller bovenaan de rangschikking. Een dichtbebouwde regio met veel inwoners zal nu eenmaal sneller meer schadegevallen opleveren dan een dunbevolkte provincie.

Assuralia hoopt dat de informatie burgers en lokale besturen kan aanzetten om voorzorgsmaatregelen te nemen tegen overstromings- of stormschade. Dat zegt Hein Lannoy, CEO van Assuralia.

"In de eerste plaats vinden we het belangrijk dat iedereen in ons land, inwoners en overheden, kan nakijken wat de impact is van klimaatschade in zijn omgeving. Gemeentebesturen kunnen op deze manier bepalen hoe sterk hun inwoners worden getroffen, op zichzelf en in vergelijking met andere gemeenten. Dat kan helpen om weloverwogen keuzes te maken in hun preventiebeleid."

"Voor inwoners kan het een wake-up-call betekenen om maatregelen te overwegen om hun woning weerbaarder te maken. Tot slot gaan organisaties die aan de slag zijn met specifieke maatregelen voor het beperken van klimaatschade, jaar na jaar kunnen meten welke impact ze hebben in een welbepaalde regio."

Het is geen toeval dat net Assuralia zo'n tool heeft ontwikkeld. Verzekeraars maken zich steeds meer zorgen om de stijgende kosten door weersextremen en klimaatrampen. In januari lanceerde Assuralia een oproep aan de nieuwe federale regering om de kosten van een volgende klimaatramp duidelijk te verdelen. Als er zich nu een nieuwe waterbom zou voordoen zoals in 2021, dreigen slachtoffers in de kou te blijven staan.

Het grootste klimaatrisico in ons land zijn overstromingen. Momenteel loopt 4,5 procent van de gebouwen in Vlaanderen risico op wateroverlast . Tegen 2050 kan dat aantal bijna verdubbelen tot 7,8 procent, en in sommige gemeenten zelfs tot 30 procent. Vooral in de Denderstreek, Deinze, de regio Diest, Gent en de Westhoek zal het overstromingsrisico het sterkst toenemen.

Ook het Belgisch Klimaatrisicocentrum CERAC ziet brood in de nieuwe tool. Het noemt die "absoluut een meerwaarde", zeker omdat die een historisch perspectief biedt.

"Het maakt inzichtelijk waar mensen best niet gaan bouwen", zegt Steven Vermeulen van CERAC. "Als je elk jaar opnieuw op dezelfde plek dezelfde problemen ziet opduiken, zullen verzekeraars zich op een bepaald moment gaan afvragen of ze daar nog wel  woningen willen verzekeren."

Vermeulen ziet wel nog een paar puntjes voor verbetering. Zo wordt momenteel enkel rechtstreekse klimaatschade door overstromingen of stormen meegeteld. "Maar complexere risico's zoals droogteschade aan je huis, vind je er niet in terug. De gevolgen zijn daar misschien niet meteen zichtbaar van, maar ze kunnen evengoed leiden tot, bijvoorbeeld, scheuren in muren."

"Maar hoe langer zo'n model verfijnd wordt, hoe beter het wordt", besluit Vermeulen.

Ook Rozemien De Troch van het Belgisch Klimaatcentrum, dat de wetenschappelijke kennis in ons land bundelt, verwelkomt de klimaatschademonitor. "Zo'n tool bevordert het gebruik en de verspreiding van betrouwbare gegevens die bijdragen tot wetenschappelijk onderzoek naar de trends, gevolgen en risico’s gelinkt aan klimaatextremen, het ondersteunen van beleidskeuzes en het verhogen van het bewustzijn van het publiek die nodig zijn om antwoord te bieden op de klimaatuitdagingen van vandaag én in de toekomst."