"Denemarken heeft decennialang te weinig geïnvesteerd in de veiligheid van Groenland en het Groenlandse volk." Dat heeft de Amerikaanse vicepresident JD Vance gezegd tijdens een persconferentie, in het kader van zijn bezoek aan een Amerikaanse ruimtebasis op het eiland. Hij zei ook dat militair ingrijpen niet aan de orde is. De Amerikaanse regering geeft al langer aan dat ze Groenland wil overkopen en inlijven, wat in Groenland en Denemarken tot heel wat frustraties leidt.
Vicepresident JD Vance kritisch voor Denemarken: "Onze boodschap is duidelijk, jullie hebben te weinig gedaan voor Groenland"
Maarten Bockstaele
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Amerikaanse vicepresident heeft zich tijdens zijn bezoek aan Groenland scherp uitgelaten over het beleid dat Denemarken de laatste decennia in Groenland heeft gevoerd.
"Onze boodschap is heel eenvoudig", zei Vance. "Jullie hebben geen goed werk verricht voor de mensen in Groenland, te weinig geïnvesteerd in Groenland en te weinig geïnvesteerd in de veiligheidsarchitectuur van dit eiland. Dat moet veranderen en omdat dat niet is gebeurd, is het standpunt van de president zoals het is."
Bekijk: "Groenland is belangrijk voor de veiligheid van de VS, maar denken niet dat militair ingrijpen nodig zal zijn", zegt Vance
Volgens Vance is Denemarken er niet in geslaagd om de veiligheidsuitdagingen van het moment te counteren. "We weten dat deze plek en het omringende gebied minder veilig zijn dan pakweg 30 of 40 jaar geleden. Dat komt omdat sommige van onze bondgenoten de situatie niet hebben bijgehouden."
"Rusland en China hebben meer belangstelling gekregen voor Groenland en deze basis." Daarvoor verwijst Vance naar de strategische scheepvaartroutes. "We weten dat onze bondgenoten in Europa te vaak hun militaire uitgaven hebben afgebouwd. Denemarken heeft het nagelaten deze plek, onze troepen en de bevolking van Groenland te beschermen tegen andere naties."
De Amerikaanse vicepresident benadrukt dan ook dat de militairen in de basis een belangrijke taak hebben: de plek waar ze werken ook beschermen en behouden voor de volgende generatie Amerikanen. Vance zegt evenwel dat het niet de bedoeling is om de Amerikaanse aanwezigheid op Groenland te verhogen. Wel zijn er plannen om extra te investeren in ijsbrekers en marineschepen, die kunnen worden ingezet in Groenlandse wateren.
Trump post propagandafilmpje over banden VS en Groenland, Bert De Vroey: "Lijkt op hybride oorlog"
Bezoek aan Amerikaanse ruimtebasis
Het vliegtuig van Amerikaans vicepresident JD Vance en zijn vrouw en Second Lady Usha Vance is enkele uren geleden aangekomen op de ruimtebasis Pituffik, aan de noordwestkust van Groenland. Zij worden vergezeld door Nationaal Veiligheidsadviseur Mike Waltz en minister van Energie Chris Wright.
De familie Vance heeft een bezoek gebracht aan de Amerikaanse ruimtebasis, die al sinds de jaren 50 actief is en missies op het gebied van raketwaarschuwing, raketverdediging en ruimtetoezicht ondersteunt. 9 maanden van het jaar is de basis omgeven door ijs, maar de landingsbaan is het hele jaar door bereikbaar.
Bekijk: Usha en JD Vance komen aan in Groenland
De delegatie had een drukke agenda: eerst hadden ze een lunch met de militairen die zich in de basis bevinden. Daarna kregen ze een militaire briefing, onder meer over de plaatselijke haven. Het volledige bezoek duurde zo'n 3 uur.
Ingekort bezoek, maar toch wantrouwen
Het bezoek van het vicepresidentenpaar aan Groenland veroorzaakt al langere tijd enige spanning op het wereldtoneel. Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de Amerikaanse delegatie ook een bezoek zou brengen aan de Groenlandse hoofdstad Nuuk, maar dat onderdeel van de reis is geschrapt. Op de planning stond ook dat enkel Second Lady Usha op bezoek zou komen, zonder haar man JD.
Denemarken en de Groenlandse regering zijn dan ook niet te spreken over het Amerikaanse bezoek. Toen JD Vance aankondigde dat hij zijn vrouw zou vergezellen tijdens het bezoek, reageerde de Deense premier Mette Frederiksen dat de Amerikanen "onacceptabele druk" uitoefenden. In een bericht heeft de Deense koning Frederik X laten weten "dat we in een veranderde realiteit leven".
Toch was ook enig positief geluid te horen binnen de Deense regering. "Ik vind het positief dat de Amerikanen hun bezoek aan de Groenlandse samenleving hebben afgezegd", zei Lars Lokke Rasmussen, de minister van Buitenlandse Zaken, aan lokale media. "In plaats daarvan zullen ze hun eigen basis bezoeken en daar hebben we niks op tegen."
De regering-Trump heeft de laatste weken meermaals aangegeven dat ze Groenland wil overkopen of inlijven, omdat dat "cruciaal is voor de nationale en internationale veiligheid".
Dat zowel Groenland als Denemarken stellig "neen" als antwoord bieden, lijkt de Amerikaanse president niet te deren. "Ik denk dat de Europese Unie mij wel begrijpt, en als dat niet het geval is, zullen we ze het wel eens goed uitleggen", klonk het vandaag nog tijdens een persmoment.
Trump wil Groenland gebruiken als uitvalsbasis tegen Rusland en China, maar ook om de vele zeldzame grondstoffen te ontginnen. Hoe ver Trump wil gaan in zijn plannen, is niet duidelijk: in januari weigerde Trump nog te zeggen dat hij geen militaire actie zou ondernemen om het eiland aan de Verenigde Staten toe te voegen.
