De socialistische en christelijke vakbond roepen op tot een algemene staking maandag in zowel de privésector als de openbare sector. De staking komt er na heel wat andere protestacties. Het is wel duidelijk de grootste actie tot nu toe.
Grootste actie tot nog toe tegen regering-De Wever: wie staakt er en waarom?
Lien De Cooman
Gepubliceerd:
1. Wat is het verschil met de vorige acties?
De voorbije maanden waren er al acties, maar dit is de eerste algemene 24 urenstaking tegen de regering-De Wever, waarbij werknemers uit zowel de privésector als de openbare sector gelijktijdig het werk neerleggen. De impact zal in heel het land voelbaar zijn. Het is dus een veel bredere actie dan de eerdere, meer gerichte protesten.
Die eerdere acties waren vooral al te voelen in de scholen en bij het openbaar vervoer. Het verzet begon in januari met een betoging van leerkrachten tegen de pensioenplannen van de onderhandelaars die later de regering-De Wever zouden vormen. Heel wat scholen bleven toen gesloten. Verder werden vooral de treinreizigers al zwaar getroffen door een reeks stakingsacties van verschillende vakbonden bij het spoor.
Met deze algemene staking breidt het protest tegen de besparingen van de regering-De Wever dus uit. De vakbonden strijden voor degelijke pensioenen en werkbare loopbanen, meer koopkracht, sterke openbare diensten en een grotere bijdrage van de sterkste schouders.
2. Zal de staking het hele land lam leggen?
Deze algemene staking verenigt een heleboel sectoren in één grootschalig protest, maar dat betekent niet dat het hele land tot stilstand komt.
Zo wordt er traditioneel veel meer gestaakt bij grote bedrijven en organisaties dan bij kleinere, omdat de vakbonden daar sterker staan. Er wordt ook meer hinder verwacht bij het openbaar vervoer, in de havens en luchthavens, het onderwijs en de industrie dan in andere sectoren.
3. Wie organiseert de staking en wie kan meedoen?
De actie is georganiseerd door de 2 grootste vakbonden: de socialistische bond (ABVV) en de christelijke bond (ACV) roepen actief op om te staken. De kleinere liberale bond (ACLVB) doet dat niet. Het ACLVB deelt wel de bezorgdheden van het ABVV en ACV, maar zegt volop te willen inzetten op sociaal overleg om tot oplossingen te komen.
Het stakingsrecht staat iedereen toe om mee te doen aan een algemene staking, of je nu lid bent van een vakbond of niet. Het zijn wel alleen leden van een vakbond die recht hebben op een stakingsvergoeding om het loonverlies te compenseren.
Ook leden van de liberale vakbond kunnen zo’n stakingsvergoeding krijgen. Ook al roept het ACLVB niet op om te staken, de bond heeft wel een stakingsaanzegging ingediend. Leden die mee staken hebben daardoor toch recht op zo’n vergoeding.
4. Wat als je door de actie niet op je werk geraakt?
Aangezien de staking ruim op voorhand aangekondigd is, kan ze niet als onvoorziene omstandigheid worden ingeroepen. Ze is dus geen excuus om niet te werken. Wie wil werken, moet zijn voorzorgen nemen om er te geraken. Als je afwezig bent door de staking heb je dus in principe geen recht op loon. Als je geen oplossing vindt, kan je vooraf een dag vakantie of telewerk vragen aan je werkgever.
Het gebeurt ook dat de vakbonden de toegang tot bedrijven verhinderen door stakersposten op te zetten bij de ingang. Dat is in principe verboden. Werkwilligen en toeleveranciers moeten naar binnen kunnen. Als die regel overtreden wordt, kan de werkgever een kortgedingprocedure opstarten. Er kan dan een deurwaarder gestuurd worden om het piket te laten opbreken.
