Aangehouden burgemeester van Istanbul is nu ook officieel door zijn partij verkozen als uitdager van president Erdoğan

Ekrem İmamoğlu is de populaire burgemeester van de stad Istanbul. Bij de lokale verkiezingen in Turkije vorig jaar werd hij verkozen voor een tweede ambtstermijn. Die verkiezingen waren een afstraffing voor de AKP, de partij van president Recep Tayyip Erdoğan. In bijna het hele land was de seculiere oppositiepartij CHP, waar İmamoğlu toe behoort, de grootste.

Woensdag werd burgemeester İmamoğlu samen met tientallen anderen opgepakt op verdenking van corruptie, witwaspraktijken en terrorisme. De CHP zegt dat daar politieke motieven achter zitten.

İmamoğlu is vandaag door zijn partij verkozen als kandidaat-president. Zowat 1,6 miljoen van de 1,7 miljoen CHP-leden hebben zich achter de kandidatuur van de 53-jarige İmamoğlu geschaard. En dat maakt van hem de belangrijkste rivaal van Erdoğan bij de presidentsverkiezingen in 2028. 

İmamoğlu stelde in een reactie vanuit de gevangenis "heel gelukkig" te zijn. "Tientallen miljoenen personen in dit land dat lijdt onder de onderdrukking van de regering, een ge­ruï­neerde economie, incompetentie en anarchie, zijn naar de stembus getrokken om te zeggen aan Erdoğan: Dit volstaat", klinkt het. "De verkiezingen komen. De natie zal deze regering een onvergetelijke klap in het gezicht geven."

Gisteren werden İmamoğlu en de andere verdachten urenlang ondervraagd door de rechter in Istanbul. In een schriftelijke verklaring noemt hij de beschuldigingen "immoreel en ongegrond."

De aanklagers hadden gevraagd om zijn formele aanhouding en wilden dat hij in de gevangenis blijft tot er een proces is. De rechtbank van Istanbul heeft die eisen vanmorgen ingewilligd.

İmamoğlu is aangehouden in verband met het onderzoek naar corruptie. De rechter vond een aanhouding in het onderzoek naar terrorisme niet nodig omdat hij al naar de cel moet voor corruptie, zeggen medewerkers van İmamoğlu. Minstens 20 andere mensen die samen met İmamoğlu werden opgepakt, moeten ook in de cel blijven.

Vanmiddag raakte bekend dat İmamoğlu ook tijdelijk uit zijn functie is gezet. Volgende week zal de gemeenteraad van Istanbul, waarin de partij van İmamoğlu de meerderheid heeft, wellicht een waarnemend burgemeester aanduiden. 

Sinds woensdag komen in verschillende Turkse steden elke avond tienduizenden mensen op straat om te protesteren. Ze vinden dat er in Turkije al lang geen ruimte meer is voor democratie en rechtvaardigheid.

De overheid heeft tot minstens volgende week woensdag manifestaties verboden, maar dat lijkt weinig effect te hebben. Het is de grootste golf van protesten in Turkije in meer dan 10 jaar.

Op meerdere plaatsen draaien de protesten uit op confrontaties met de oproerpolitie. Die zet waterkanonnen en pepperspray in om de betogers uit elkaar te drijven. Honderden mensen zijn al opgepakt.

Ook van buiten Turkije komt er protest. De Raad van Europa, die toeziet op het bevorderen van mensenrechten en democratie, heeft kritiek op de beslissing om İmamoğlu op te pakken en eist zijn onmiddellijke vrijlating. Ook Frankrijk en Duitsland hebben de arrestatie veroordeeld.

Volgens Soner Cagaptay, directeur van het Turkse onderzoeksprogramma bij het Washington Institute for Near East Policy en auteur van een biografie van president Erdoğan, heeft Erdoğan een extreme maatregel genomen tegen zijn belangrijkste tegenstander.

"Erdoğan is vastbesloten om alles te doen wat nodig is om İmamoğlu's carrière te beëindigen", zei hij aan het persagentschap AP. "İmamoğlu verslaat Erdoğan in elke denkbare presidentsverkiezing."

Erdoğan is al 22 jaar aan de macht in Turkije als premier en als president. In principe is hij in 2028 niet meer herverkiesbaar, tenzij hij de grondwet aanpast.