De arrestatie van de burgemeester van Istanbul, Ekrem İmamoğlu, gebeurt op een opvallend moment: volgende week zou hij worden aangeduid als voorzitter van de Republikeinse Volkspartij (CHP). Dat zou İmamoğlu recht tegenover huidig president Recep Tayyip Erdoğan plaatsen tijdens de presidentsverkiezingen van 2028. De oppositie beschuldigt Erdoğan van een coup en portretteert hem als een autocraat, maar volgens de president voert de oppositie een lastercampagne.
Waarom het wellicht geen toeval is dat Ekrem İmamoğlu net nu wordt opgepakt, als politiek rivaal van Recep Tayyip Erdoğan
De rivaliteit tussen Erdoğan en İmamoğlu is al enkele jaren aan de gang. In 2019 won İmamoğlu voor het eerst het burgemeesterschap in Istanbul. Dat was een pijnlijke nederlaag voor de Partij voor Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP) van de Turkse president. Erdoğan is opgegroeid in de stad en is er zelf nog burgemeester geweest.
Vorig jaar is İmamoğlu herverkozen en mocht hij aan een tweede termijn in Istanbul beginnen. Ook in andere Turkse steden, zoals Izmir, Bursa en Antalya, haalde İmamoğlu's partij mooie resultaten. In Ankara haalde de Republikeinse Volkspartij (CHP) zelfs zo'n overtuigende meerderheid dat de kandidaat voor het burgemeesterschap, Mansur Yavas, de overwinning al uitriep voor de helft van de stemmen was geteld.
Over het hele land haalde CHP 15,2 miljoen stemmen, tegenover 13,8 miljoen stemmen voor de AKP van Erdoğan. Het was de eerste landelijke nederlaag voor de AKP in zijn 21 jaar presidentschap.
Op weg naar voorzitterschap
Dat İmamoğlu nu is opgepakt, lijkt geen toeval te zijn. Volgende week zou hij hoogstwaarschijnlijk worden aangeduid om de volgende voorzitter van de CHP te worden. Dat zou hem op het pad zetten naar een presidentskandidatuur, wat betekent dat İmamoğlu het in 2028 tegen Erdoğan zou opnemen.
Nu wordt İmamoğlu beschuldigd van betrokkenheid bij corruptie, witwassen, fraude en machtsmisbruik. Volgens een verklaring van de nieuwszender CNN Türk İstanbul zijn de aantijgingen gebaseerd op een onderzoek dat door het Openbaar Ministerie is gestart na een rapport van overheidsinspecteurs.
İmamoğlu zou illegale donaties hebben ontvangen, aanbestedingen hebben gemanipuleerd en vertrouwelingen in hoge posities binnen de gemeente hebben geplaatst om financieel gewin te behalen. Daarnaast wordt hij verdacht van omkoping en afpersing van ondernemers. Op basis van die financiële en juridische onderzoeken zijn er arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen 100 verdachten, onder wie ook İmamoğlu.
"Coup tegen toekomstige president"
De arrestatie past echter in een rij van beschuldigingen aan İmamoğlu's adres. Als gevolg van zijn succes werd İmamoğlu de afgelopen jaren geconfronteerd met verschillende juridische processen. In december 2022 werd hij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 2 jaar en 7 maanden, samen met een politiek verbod, voor de vermeende belediging van verkiezingsfunctionarissen in een toespraak na zijn verkiezing in 2019. De veroordeling moet wel nog worden bevestigd door een hof van beroep.
Daarnaast heeft de universiteit van Istanbul onlangs zijn diploma ongeldig verklaard vanwege "onregelmatigheden". Die beslissing kan mogelijk een grote impact hebben op zijn gooi naar het presidentschap. In Turkije is een geldig universitair diploma immers een wettelijke vereiste voor het presidentschap. İmamoğlu noemde deze beslissing al illegaal en is van plan om in beroep te gaan.
De CHP is alvast niet te spreken over de arrestatie van İmamoğlu. Bij de oppositie klinkt de beschuldiging dat de staat een "coup pleegt tegen de volgende president". Op sociale media gaan stemmen op om de volgende verkiezingen te boycotten, aangezien die "toch niet meer vrij en democratisch kunnen verlopen". De toegang tot sociale media is alvast tijdelijk geblokkeerd in het land.
De regering ontkent alvast dat de arrestatie iets te maken heeft met de Turkse president Erdoğan. De minister van Justitie Yılmaz Tunç noemt die beschuldigingen zelfs "extreem gevaarlijk en fout", aangezien volgens de minister niemand boven de wet staat. Het kantoor van de president laat ook weten dat alles in het werk wordt gesteld om de lastercampagne tegen Erdoğan een halt toe te roepen.
