Welke impact heeft ontmanteling van Amerikaans ministerie van Onderwijs? "Zal kwetsbaarste groepen treffen"

De Amerikaanse president Donald Trump heeft een presidentieel besluit ondertekend om het ministerie van Onderwijs te ontmantelen, een van zijn campagnebeloftes en een langgekoesterde wens van conservatief Amerika. Op die manier wil hij de macht over onderwijs teruggeven aan de staten.

Concreet geeft Trump met het decreet aan zijn minister van Onderwijs Linda McMahon de opdracht om het federale ministerie van Onderwijs sterk in te krimpen. Het ministerie moet zich in de toekomst alleen nog focussen op de 'essentiële kerntaken'.

"Het ministerie echt afschaffen kan hij niet zonder toestemming van het Amerikaans Congres", zegt Hilde Van den Bulck, professor communicatie aan Drexel University in de Amerikaanse stad Philadelphia. 

"Hij weet dat hij die toestemming waarschijnlijk niet zou krijgen. Hij wil daar ook niet op wachten, dus wil hij het ministerie zoveel mogelijk uithollen. En die ontmanteling is eigenlijk al weken bezig. Er werkten zo'n 4.400 mensen voor dat ministerie. Ongeveer de helft daarvan is al ontslagen of heeft ontslag genomen."

Trump wil de macht "teruggeven aan de staten", wat past binnen de algemene ideologie van de Republikeinen dat de overheid minder macht moet hebben. Staten en schooldistricten voelen beter aan wat de leerlingen nodig hebben, klinkt het.

"Eigenlijk zit een heel groot deel van de bevoegdheden over onderwijs, zoals curricula en een groot deel van de financiering, al bij de staten", zegt Van den Bulck. "De federale overheid steekt bijvoorbeeld vooral veel geld in steunprogramma's voor kinderen en jongeren met bijzondere noden, onderzoek naar onderwijs, onderwijsvernieuwing."

Trump zegt dat hij die programma's zal blijven respecteren, maar dat lijkt heel onwaarschijnlijk, zegt Van den Bulck. "De kwetsbaarste groepen - scholieren met bijzondere noden, maar ook mensen die het financieel niet zo breed hebben - zullen hier de gevolgen van voelen."

"De public schools, lagere scholen die gefinancierd worden door de overheid, gaan het onder andere moeilijk krijgen. De mensen die het kunnen betalen, zullen hun kinderen meer naar private scholen sturen. De kloof tussen welgestelde en minderbedeelde mensen zal dus weer groter worden."

Ook de uitkeringen, de leningen en beurzen voor studenten zullen zwaar onder druk komen te staan, zegt Van den Bulck. "Het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs ligt hier enorm veel hoger dan in België. Meer dan 40 miljoen mensen hebben een lopende studentenlening."

"Die leningen worden gecoördineerd door het ministerie. Het is niet duidelijk wat daarmee zal gebeuren. Het lijkt er alleszins op dat het veel moeilijker zal worden om zo'n lening aan te gaan of uitstel van betaling aan te vragen."

"De impact van Trumps beslissing zal morgen wellicht niet voelbaar zijn, maar zal op termijn duidelijk zijn op alle niveaus van het onderwijs."