Kerstmis vieren in het ISS en stemmen voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen vanuit de ruimte: het stond niet op het lijstje van NASA-astronauten Sunita 'Suni' Williams en Barry 'Butch' Wilmore, maar ze hebben het noodgedwongen toch gedaan. Het duo vertrok vorige zomer voor een ruimtemissie van 8 dagen, maar die missie werd noodgedwongen met maanden verlengd. Hoe hebben ze die tijd doorgebracht?
Eindelijk onderweg naar huis: hoe hebben 'gestrande NASA-astronauten' die tijd doorgebracht in het ISS?
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
"We waren voorbereid om lang te blijven, ook al waren we van plan om kort te blijven", aldus NASA-astronaut Butch Wilmore tijdens een persconferentie vanuit het International Space Station (ISS) 2 weken geleden. "Dat is waar het bij ruimtevluchten om gaat, plannen maken voor onverwachte gebeurtenissen. En dat hebben we gedaan."
Onverwacht is het juiste woord: Wilmore vertrok op 5 juni 2024 samen met Suni Williams naar het internationaal ruimtestation om er 8 dagen lang te verblijven, maar door technische problemen moest het duo noodgedwongen 9 maanden blijven.
Van gasten tot volwaardige bemanningsleden
Williams en Wilmore zijn ex-piloten en hadden eerder al tijd doorgebracht in het ISS. Ze kennen dus het klappen van de zweep. Toen duidelijk werd dat ze langer dan een paar dagen zouden blijven, werden ze meteen gebombardeerd tot volwaardige bemanningsleden van het internationaal ruimtestation.
Ze deelden het ISS de afgelopen maanden met Aleksej Ovtsjinin, Ivan Vagner, Don Pettit, Aleksandr Gorboenov en Nick Hague. Die laatste 2 maakten deel uit van de Crew 9-missie van SpaceX die in september vorig jaar aankwam in het ISS. Ze hielden een plekje vrij op hun terugvlucht zodat Williams en Wilmore ook naar huis konden gaan.
Suni Williams was de afgelopen maanden commandant van het ISS, een rol die ze in 2012 ook al eens had vervuld. Ze was toen pas de 2e vrouw ooit in die functie. Vorige week gaf ze de rol van commandant door aan de Russische kosmonaut Aleksej Ovtsjinin.
Ook België had trouwens ooit een commandant van het ISS. Frank De Winne was bij zijn 2e bezoek aan het ruimtestation bijna 2 maanden lang (9 oktober tot 1 december 2009) gezagvoerder in het ISS. Hij verbleef toen in totaal 6 maanden lang in de ruimte.
Wetenschappelijke experimenten
Het internationale ruimtestation is een wetenschappelijk laboratorium. Astronauten voeren er dagelijks wetenschappelijke experimenten uit en onderzoeken er de nieuwste technologieën.
Williams en Wilmore voerden samen met Nick Hague (die enkele maanden later arriveerde) meer dan 150 experimenten uit voor de NASA. Nu hun ruimtemissie erop zit, deelt het Amerikaanse ruimte-agentschap beelden van enkele hoogtepunten uit dat wetenschappelijk en technologisch onderzoek.
Bekijk: Suni Williams en Nick Hague geven tekst en uitleg bij de experimenten in het ISS
Ruimtewandelingen
Een deel van het takenpakket van een astronaut bestaat ook uit ruimtewandelingen maken. Die uitstapjes buiten het ISS dienen onder meer voor wetenschappelijk onderzoek, maar soms moeten er ook herstellingswerken uitgevoerd worden aan het ruimtestation.
Het ISS is al meer dan 25 jaar in dienst en wordt normaal gezien in 2031 uit haar baan om de aarde gehaald. Elon Musk, topman bij SpaceX, pleit er zelfs voor om dat nog vroeger te doen. Een vervanger is er nog niet.
Op 30 januari maakten Williams en Wilmore samen een ruimtewandeling om een defect communicatietoestel te verwijderen en om stalen te verzamelen.
Voor Wilmore was het zijn 5e ruimtewandeling. Williams zit aan 9 en is daarmee een van de meest ervaren astronauten ooit op dat vlak. Met meer dan 62 uren aan ruimtewandelingen is ze bij de vrouwen zelfs de recordhouder qua tijd. De Amerikaanse Peggy Whitson doet wel beter in aantal ruimtewandelingen, zij zit aan 10.
Stemmen en Kerst vieren vanuit de ruimte
Net als de 2 andere Amerikanen aan boord van het ISS kregen Williams en Wilmore de mogelijkheid om te stemmen tijdens de Amerikaanse presidentsverkiezingen van oktober vorig jaar. Dat deden ze ook. "Dit is een belangrijke taak die we hebben als Amerikaanse burgers", verklaarde Williams daarover.
Wilmore dankte de NASA om het stemmen vanuit de ruimte "zeer eenvoudig" te maken. De NASA stuurde de stembrieven van de astronauten versleuteld door via e-mail naar het ISS. Daar konden zij hun stem elektronisch uitbrengen.
Williams en Wilmore brachten de afgelopen feestdagen noodgedwongen door in het ISS. Samen met Nick Hague en Don Pettit namen ze een videoboodschap op voor het thuisfront. Kerstmis 2025 zullen ze opnieuw met familie kunnen vieren. Het duo is na 9 maanden eindelijk terug onderweg naar huis.
Bekijk: de kerstboodschap van de NASA-astronauten in het ISS
