Sunita 'Suni' Williams (59) en Barry 'Butch' Wilmore (62), de astronauten die noodgedwongen 9 maanden in het ISS hebben verbleven, zijn eindelijk onderweg naar huis. Toen ze in juni vorig jaar vertrokken naar de ruimte gingen ze er nog van uit dat ze een goede week later opnieuw thuis zouden zijn. Technische problemen gooiden roet in het eten. Ze werden bekend als de 'gestrande' astronauten, maar hebben zelf nooit het gevoel gehad dat ze vast zaten.
'Gestrande' astronauten eindelijk onderweg naar huis: hoe 8 dagen in het ISS 9 maanden werden
Nils Schillewaert
Gepubliceerd:
Om 6.05 uur Belgische tijd is de Crew Dragon-capsule van SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, succesvol losgekoppeld van het ISS. Aan boord van het ruimtetuig niet alleen Butch Wilmore en Suni Williams, maar ook NASA-astronaut Nick Hague en de Russische kosmonaut Aleksandr Gorboenov. Ze worden vanavond rond 23 uur terug op aarde verwacht.
Williams en Wilmore vertrokken op 5 juni 2024 naar het ruimtestation ISS. Ze zouden er een goede week verblijven, maar dat werd uiteindelijk meer dan 9 maanden.
Bekijk: het ISS wenst de Crew 9-bemanningsleden een veilige terugvlucht
Technische problemen met Boeing-ruimtecapsule
Door technische problemen aan de ruimtecapsule waarmee ze de ruimtereis gemaakt hadden, werd het verblijf van de 2 NASA-astronauten in het ISS verlengd. De Starliner-capsule van Boeing lekte helium tijdens de heenreis en er waren problemen met 5 van de 28 stuwmotoren.
De NASA nam geen risico's en stuurde de capsule begin september 2024 leeg terug naar huis. Wilmore en Williams, die beiden al ervaring hadden in het ISS, werden volwaardige bemanningsleden van het ruimtestation.
Inmiddels had de NASA samen met SpaceX, het ruimtevaartbedrijf van Elon Musk, een plan uitgedokterd om de 'gestrande astronauten' weer thuis te krijgen. Ze zouden kunnen meereizen met de Crew-9-missie van SpaceX die eind september arriveerde in het ISS.
SpaceX stuurde slechts 2 in plaats van 4 astronauten naar de ruimte waardoor er 2 zitjes zouden vrij blijven op de terugreis. Er werden ook SpaceX-ruimtepakken meegestuurd voor Williams en Wilmore die begin oktober getest werden in het ISS.
Nog meer vertraging
De terugreis van de Crew 9-bemanningsleden, Nick Hague en Aleksandr Gorboenov, zou normaal gezien plaatsvinden in februari 2025, maar ook dat plan viel in duigen.
De Crew 10-missie, die voor de aflossing van de wacht zou zorgen in het ISS, werd in december 2024 uitgesteld. SpaceX had meer tijd nodig om de capsule voor te bereiden op de lancering. Die zou nu ten vroegste in maart plaatsvinden.
Vorige week liep het opnieuw mis. De Crew 10-missie zou gelanceerd worden in de nacht van 12 op 13 maart, maar werd op het allerlaatste moment afgeblazen. Technische problemen en hevige wind gooiden roet in het eten. De 4 bemanningsleden aan boord zaten al vastgegespt, maar moesten een 40-tal minuten voor vertrek uitstappen.
In de nacht van vrijdag op zaterdag liep alles wel gesmeerd. Iets na middernacht (Belgische tijd) werd de Falcon 9-raket die de Crew Dragon-capsule richting het ISS zou brengen succesvol gelanceerd van op Cape Canaveral in de Amerikaanse staat Florida. Zondagochtend bereikte het viertal dat onder meer Williams en Wilmore zou aflossen het internationaal ruimtestation.
Bekijk: aflossing van de wacht in het ISS
Nooit echt 'gestrand'
Hoewel ze de 'gestrande astronauten' in het ISS worden genoemd, zaten Williams en Wilmore nooit echt vast in het ruimtestation. Ze keren op dit moment terug met de Crew Dragon-ruimtecapsule die al sinds september vorig jaar aan het ISS is gekoppeld.
Het is ook niet de eerste keer dat de ervaren astronauten in het ISS verbleven en een missie van 9 maanden is ook niet ongezien. Vooral de onzekerheid over de terugreis maakt hun verhaal bijzonder. Het duo zelf heeft zich nooit negatief uitgelaten over de situatie.
Toen de Amerikaanse president Donald Trump eind januari beweerde dat de regering-Biden de astronauten opzettelijk had achtergelaten in de ruimte en aan Elon Musk vroeg om hen zo snel mogelijk te gaan halen, herhaalden ze dat ze elke beslissing van de NASA vanaf het begin hebben gesteund.
Het moet voor hen een rollercoaster zijn geweest, misschien zelfs meer dan voor ons
Sunita 'Suni' Williams zit vooral in met haar familie
Het duo heeft eerder al aangegeven dat ze het heelal zeker zullen missen, maar de astronauten kijken er ook naar uit om hun familie terug te zien.
Volgens Sunita Williams was het verlengde verblijf in de ruimte voor de familie waarschijnlijk zwaarder dan voor de astronauten zelf. "Het moet voor hen een rollercoaster zijn geweest, misschien zelfs meer dan voor ons. Wij zijn hier. We hebben een missie. We doen gewoon wat we elke dag doen, en elke dag is interessant omdat we in de ruimte zijn. Het is echt een geweldige ervaring."
Wilmore kijkt ernaar uit om zijn dochters terug te zien. Zijn jongste dochter zit in het laatste jaar van het middelbaar, zijn oudste dochter studeert aan de universiteit.
Geen recordverblijf, maar wel een ander record
Wilmore en Williams verbleven uiteindelijk meer dan 280 dagen in het ISS, maar dat is geen record. In de jaren 90 verbleef de Russische kosmonaut Valeri Polyakov meer dan 400 dagen aan boord van het Russische ruimtestation Mir. En recenter (2022-2023) verbleef de Amerikaanse astronaut Frank Rubio 371 dagen in het ISS, ook door technische problemen.
Sunita Williams, die de afgelopen maanden (voor de 2e keer in haar carrière) commandant van het ISS was, heeft tijdens dit verblijf wel een ander ruimterecord gevestigd. Met 62 uur verdeeld over 9 ruimtewandelingen is ze nu de vrouw die de meeste tijd in de ruimte heeft doorgebracht tijdens ruimtewandelingen.
