Bij zware Israëlische aanvallen op de Gazastrook zijn al meer dan 400 doden geteld. Dat zegt het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid. Israël wil met de nieuwe aanvallen Hamas onder druk zetten om de overige gijzelaars vrij te laten. Volgens Hamas offert de Israëlische regering de gijzelaars net op. Het staakt-het-vuren, dat alsmaar brozer werd, lijkt nu definitief voorbij.
Zwaarste Israëlische aanval sinds begin staakt-het-vuren: "Het lijkt erop dat Gaza opnieuw in oorlogsmodus is"
Het Israëlische leger voerde de aanvallen verspreid over de hele Gazastrook uit. Het zette daarbij gevechtsvliegtuigen, helikopters en ook tanks met artillerievuur in.
Er zijn doden gevallen in Khan Younis in het zuiden van de Gazastrook, in vluchtelingenkamp Nuseirat in het centrum, in Gaza-stad en in de rest van het noorden. Het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid, dat gecontroleerd wordt door Hamas, heeft het over meer dan 400 doden. Onder hen zouden veel kinderen zijn. Volgens bronnen binnen Hamas zou ook het hoofd van het ministerie van Binnenlandse Zaken gedood zijn.
Op de berichtendienst Telegram schrijft het Israëlische leger dat het "uitgebreide aanvallen" uitgevoerd heeft op "terroristische doelwitten" van Hamas in de Gazastrook. Israël zegt ook dat het vanaf nu met toenemende militaire kracht tegen Hamas zal optreden. Intussen is ook een evacuatiebevel uitgevaardigd voor verschillende delen in het oosten van de Gazastrook.
Bekijk: Israël voert nachtelijke aanvallen uit op de Gazastrook
Staakt-het-vuren definitief voorbij?
Het gaat om de zwaarste aanvallen sinds het begin van het staakt-het-vuren, op 19 januari. De eerste fase van dat bestand liep begin maart af. Een tweede fase van opnieuw 6 weken, waarin meer gijzelaars vrijgelaten zouden worden en een permanent staakt-het-vuren van kracht zou worden, is er nooit gekomen.
Israël en Hamas hadden daar tijdens de eerste fase over moeten onderhandelen, maar raakten het nog niet eens. Israël wil een verlenging van de eerste fase, waarbij alle overige gijzelaars in één keer worden vrijgelaten. Hamas wil de vrijlating van de gijzelaars koppelen aan een permanent staakt-het-vuren, zoals oorspronkelijk voorzien was in een tweede fase van het bestand.
De aanvallen van vannacht zijn zeker niet de eerste sinds het begin van het staakt-het-vuren. "Hiervoor waren al 150 doden gevallen bij eerdere aanvallen", geeft Inge Vrancken aan, Midden-Oostenexpert bij VRT NWS. Israël voerde daarnaast de druk ook op door onder meer de humanitaire hulp aan de Gazastrook weer te blokkeren en ook de elektriciteit af te sluiten.
Nu lijkt het erop dat Israël zijn aanvallen weer op volle kracht zal voortzetten. "Het lijkt erop dat Gaza weer in oorlogsmodus is", zegt Vrancken.
De Israëlische regering zegt dat ze met de aanvallen Hamas onder druk wil zetten om de Israëlische gijzelaars die nog worden vastgehouden, vrij te laten. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wijt de aanvallen aan een gebrek aan vooruitgang bij de onderhandelingen over een verlenging van het bestand.
Hamas van zijn kant zegt dat Israël niet bereid is om over een permanent staakt-het-vuren te praten en het staakt-het-vuren nu eenzijdig heeft beëindigd. "Netanyahu's beslissing om de oorlog weer te starten is een opoffering van en een doodvonnis voor de Israëlische gijzelaars." Hamas roept bemiddelaars van de Verenigde Naties op om tussenbeide te komen.
Hoe het conflict nu verder zal verlopen, zal grotendeels afhangen van eventuele internationale druk, zegt Vrancken. "Het is heel lastig om daar nu al uitspraken over te doen", zegt ook correspondente Nasrah Habiballa. "Het kan 2 kanten op: ofwel klapt het bestand volledig ofwel wordt er toch nog voortgepraat. Maar het is de vraag of de partijen hiermee dichter tot elkaar gaan komen."
De Amerikaanse regering steunt de nieuwe aanvallen en zegt dat Hamas daarvoor verantwoordelijk is, omdat het voor een verlenging van het bestand had kunnen kiezen. Israël heeft de Amerikaanse regering op de hoogte gebracht, zegt Karoline Leavitt, woordvoerder van het Witte Huis, op de televisiezender Fox News. "Zoals president Trump duidelijk heeft gemaakt: Hamas, de Houthi's, Iran, iedereen die erop uit is om Israël en de Verenigde Staten te terroriseren, zullen daarvoor een prijs moeten betalen."
Nog 59 gijzelaars vast
Hamas houdt momenteel nog 59 gijzelaars vast in de Gazastrook. Volgens het Israëlische leger zouden 35 van hen intussen dood zijn. 22 anderen zouden nog in leven zijn. Van de overige 2 weet het leger niet of ze nog leven of dood zijn.
De aanvallen van vannacht zijn "bijzonder slecht nieuws" voor de gijzelaars, zegt Vrancken. "De vraag is ook hoe de publieke opinie in Israël zal reageren. Een hele groep mensen daar vindt al lang dat premier Netanyahu het belang van de gijzelaars niet vooropzet en hen opgeeft. En dat zou vandaag nog eens veel sterker zo voor hen kunnen aanvoelen."
Hamas nam de gijzelaars gevangen op 7 oktober 2023, tijdens een grootschalige terreuraanval in het zuiden van Israël. Bij die terreuraanval werden ook 1.200 Israëli's gedood. Het Israëlische leger startte daarop met een grootschalige oorlog in de Gazastrook, waarbij al zeker 48.000 Palestijnen zijn gedood. Nog eens 14.000 Palestijnen zijn als vermist opgegeven. Het Palestijnse ministerie van Volksgezondheid gaat ervan uit dat ook zij dood zijn.
Laaien ook andere conflicten op?
Nu Israël de oorlogsinspanningen in de Gazastrook weer opvoert, is het ook uitkijken wat dit betekent voor de rest van het Midden-Oosten. Te beginnen bij de Westelijke Jordaanoever. "Israël treedt daar ook stevig militair op", zegt Vrancken. Mogelijk wordt het offensief ook daar verder opgedreven.
"Daarnaast moeten we nog zien of er bondgenoten zijn van de Palestijnen die gaan reageren", zegt Vrancken, zoals de Libanese militie Hezbollah of de Houthi-rebellen in Jemen, die deze week zijn aangevallen door de Verenigde Staten. Die laatste hebben de nieuwe Israëlische aanvallen al veroordeeld en verzekeren dat ze "de escalatie zullen voortzetten".
Beluister:
