Zegt Poetin nu ja of nee tegen staakt-het-vuren in Oekraïne? "Hij is tijd aan het kopen"

Onderhandelaars van Oekraïne en de Verenigde Staten hebben dinsdag een akkoord bereikt over een mogelijk staakt-het-vuren van 30 dagen in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne. Na ruim 3 jaar zou daarmee een pauze kunnen komen in de oorlog. Áls Rusland ermee instemt.

"Eerst en vooral zou ik mijn dankbaarheid willen uitdrukken aan de Amerikaanse president Trump omdat hij zoveel aandacht besteedt aan het zoeken naar een oplossing voor dit conflict", reageerde de Russische president Vladimir Poetin gisteren uiteindelijk tijdens een persconferentie.

"Het idee op zich is correct en we steunen het absoluut, maar een staakt-het-vuren moet leiden tot langdurige vrede. De grondoorzaken van deze crisis moeten opgelost worden."

"Daarnaast zijn er nog onbeantwoorde vragen. Hoe gaan ze die 30 dagen in Oekraïne gebruiken? Om de gedwongen mobilisatie in Oekraïne voort te zetten? Om nog meer wapens daarheen te voeren? Ik denk dat we nog eens met president Trump moeten bellen om dit te bespreken."

Wat betekent dit nu? Is dit een 'ja, maar' of een 'neen' van Poetin? "Eigenlijk is dit een 'neen, maar', maar hij verkoopt het aan Trump als een 'ja, maar'." Dat zegt Laurien Crump, buitenland- en defensie-expert aan de Radboud Universiteit in Nijmegen in De Ochtend. 

"Poetin zegt eerst dat hij het eens is met een staakt-het-vuren, maar komt dan meteen met voorwaarden. Oekraïne mag in die 30 dagen bijvoorbeeld geen militaire steun ontvangen en geen militairen trainen. Dat zijn al behoorlijk grote haken en ogen."

"Hij zegt dan ook nog eens dat de grondoorzaken voor de oorlog moeten worden weggenomen. En die oorzaken zijn vanuit Russische optiek niet alleen dat Oekraïne geen lid mag worden van de NAVO, maar ook dat de Oekraïense president Zelensky moet worden vervangen en Oekraïne een kleiner leger moet hebben."

"Poetin probeert dus te doen alsof hij het volledig eens is met het idee, maar legt dusdanige voorwaarden op tafel dat het staakt-het-vuren op deze manier niet geïmplementeerd kan worden. Hij is tijd aan het kopen om een nieuw plan te bedenken en om Trump weer aan zijn zijde te krijgen." 

Volgens Crump probeert de Russische president te vermijden dat hij dezelfde behandeling krijgt als Zelensky. Na een ruzie in het Witte Huis tussen de Amerikaanse en Oekraïense president 2 weken geleden besloot de VS de militaire hulp aan Oekraïne voorlopig stop te zetten en geen inlichtingen meer te delen. Pas nadat Zelensky een (dankbare) hand had uitgereikt, kwam Trump terug op zijn beslissingen.

We hebben de afgelopen weken gezien hoe belangrijk Trump die dankbaarheid voor zichzelf en de Verenigde Staten vindt, zegt Crump. En dat heeft Poetin goed begrepen. Nog voor hij gisteren zijn voorwaarden uiteenzette, bedankte hij de Amerikaanse president voor zijn inzet. 

"Poetin hoopt natuurlijk dat het hem door die vleierij en die dankbaarheid lukt om Trump dusdanig te masseren dat hij voorwaarden aan dat staakt-het-vuren kan knopen waardoor Rusland, en niet Oekraïne, er beter uitkomt."

"Tegelijkertijd worden er niet gewoon complimentjes heen en weer gegooid. Er is duidelijk een machtsspel aan de gang. Zelensky had geen keuze behalve dansen naar de pijpen van Trump. Maar Rusland staat sterker. Trump heeft zelf al verschillende keren gezegd dat Rusland de beste kaarten heeft. Het land is terrein aan het winnen. De situatie is dus veel ingewikkelder."

"Trump heeft al gedreigd met sancties, maar daarop reageren de Russen dat er al zoveel sancties zijn en dat ze zo weinig handel hebben met de VS dat sancties hen eigenlijk niet raken."

"Trump heeft dan weer zijn gezant Steve Witkoff naar Moskou gestuurd. Dat is dezelfde man die een staakt-het-vuren in Gaza door de strot heeft geduwd van de Israëlische premier Netanyahu. Wie weet welke kaarten de Amerikanen nog hebben."

"Het lijkt alleszins waarschijnlijk dat Poetin en Trump binnenkort, misschien vandaag nog, met elkaar zullen bellen. Ik ben benieuwd wat hier allemaal uit zal komen."