Ook besparingen nodig om defensie-uitgaven te compenseren, Bouchez (MR): "Moet gezin met meer dan 4 kinderen nog kinderbijslag krijgen?"

"We moeten op alle politieke niveaus budgetten verschuiven." Georges-Louis Bouchez weigerde op de radio bij Rtbf vanochtend het woord 'besparingen' in de mond te nemen om uit te leggen hoe ons land de hogere defensie-uitgaven moet financieren de komende jaren. 

Dat deed minister van Begroting Vincent Van Peteghem (CD&V) gisteren wel. Bij VTM Nieuws had hij het over "een extra besparingsinspanning" als één van de manieren om geld te vinden voor het leger. Met een duidelijk doel voor ogen: "We moeten het volledige bedrag compenseren tegen 2029, zodat het niet doorweegt op onze schuld." 

Zonder het woord te gebruiken maakte ook Bouchez vanochtend heel duidelijk dat er wel degelijk via besparingen extra geld moet gezocht worden. Hij zegt dat de miljarden niet enkel kunnen komen uit de verkoop van overheidsparticipaties voor een zogenoemd Defensiefonds, zoals in het regeerakkoord staat beschreven. 

"We kunnen niet structureel 4,5 miljard euro extra uitgeven met 'one-shots' elk jaar", aldus Bouchez. Die 4,5 miljard euro per jaar is nodig om ons defensiebudget te verhogen tot 2 procent van het bruto binnenlands product  (bbp), zoals de NAVO van ons verwacht. 

"Er zijn budgetten die we vroeger gebruikten voor bepaalde beleidskeuzes die we zullen moeten herschikken om onze veiligheid te vrijwaren. Veiligheid is de basis van ons welzijn", aldus Bouchez. 

Hij geeft het voorbeeld van de kinderslag. "Moeten gezinnen met meer dan 4 kinderen nog kinderbijslag krijgen?", vraagt de liberaal zich af. "De kinderbijslag is echt een hulp voor gezinnen, maar als je beslist om meer dan 4 kinderen te hebben is dat een persoonlijke keuze."

Achter het voorbeeld schuilt een fundamentele vraag, legt Bouchez uit. "De staat komt vandaag tussen in elke fase van je leven. Moet de staat systematisch verantwoordelijkheid nemen voor onze persoonlijke keuzes?"

Bouchez verwijst daarbij naar wat ze in het Frans 'effets d’aubaine' noemen. Dat is financiële steun voor gezinnen of bedrijven om ze te sturen richting een keuze die ze ook zonder die hulp zouden maken. "We doen dat op het federale, regionale en gemeentelijke niveau. Daar moet minder geld naartoe gaan." 

De kinderbijslag – in Vlaanderen bekend als het Groeipakket – is een regionale bevoegdheid en maakt geen deel uit van de federale begroting. In Wallonië geldt het systeem dat vroeger ook in Vlaanderen van kracht was: per kind geldt een ander bedrag. Hoe meer kinderen, hoe hoger dat bedrag.  

Of het dus echt realistisch is om een regionale besparing aan te wenden om federaal extra te investeren in defensie, is nog maar de vraag. Maar ook bij Van Peteghem klinkt het dat "aan de deelstaten gevraagd wordt om ook hun steentje bij te dragen aan onze gezamenlijke veiligheidsuitdaging."

Het voorstel van Bouchez is alleszins een openingszet voor de ongetwijfeld stevige begrotingsgesprekken die deze week beginnen. De regering staat voor een periode waarin ze zowel het budgettair meerjarenplan aan de Europese Commissie moet voorleggen als een concrete volwaardige begroting voor dit jaar opstellen.

Gezien de focus van de regering op een gezonde(re) begroting, beloofde dat al een stevige klus te worden. De geopolitieke spanningen doen daar nog een schepje bovenop. De regering moet op zoek naar geld om enerzijds tegen de zomer al de 2 procent-norm te halen en anderzijds die inspanning ook de komende jaren te kunnen volhouden.