Macron: "Frankrijk en Verenigd Koninkrijk willen beperkt staakt-het-vuren van een maand in Oekraïne"

Na afloop van de speciale top over Oekraïne, gisteren in Londen, zei de Britse premier Keir Starmer dat het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en andere landen samen met Oekraïne een plan zullen opstellen om de oorlog in Oekraïne te beëindigen.

Kennelijk denken Starmer en Macron in de eerste plaats aan een tijdelijke en beperkte wapenstilstand van een maand. Op zee en in de lucht, maar niet aan de frontlijn. Want die is veel te lang en daardoor is een volledig staakt-het-vuren moeilijk te handhaven, zegt Macron. Hij vergelijkt de frontlijn met de afstand tussen Parijs en Boedapest.

Het tijdelijke staakt-het-vuren zou dan gebruikt worden om verder te onderhandelen en een akkoord tot in de details uit te werken. Pas als er een echt vredesakkoord is, zouden Europese landen militairen naar Oekraïne kunnen sturen om de naleving van het akkoord te controleren, zegt Macron.

De Franse president herhaalt ook dat Europa en Oekraïne vrede willen, "maar niet tegen elke prijs en zonder garanties". De Franse minister van Buitenlandse Zaken Jean-Noël Barrot voegt er op de Franse radio aan toe dat het tijdelijke staakt-het-vuren onder meer bedoeld is om te achterhalen of Rusland echt bereid is om een einde aan de oorlog te maken en ernstige gesprekken over een langdurig vredesakkoord te voeren.

De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft alvast gezegd "op de hoogte te zijn" van het idee van Starmer en Macron. Bronnen binnen de Britse regering zeggen echter dat het VK en Frankrijk daar nog geen echt akkoord over hebben. Het is een van de opties die op tafel liggen, klinkt het.

Of hun plan kans op slagen heeft, is een andere vraag. Daarvoor hebben ze al zeker de steun nodig van de Verenigde Staten en die onderhandelen momenteel enkel met Rusland. Europa en Oekraïne zijn daar voorlopig niet bij betrokken. Bovendien is de relatie tussen de Amerikaanse president Donald Trump en Zelensky de voorbije week fel bekoeld. Afwachten dus of Trump hiervoor te vinden is.

Zelensky liet na de top weten dat hij gelooft dat hij de banden met Trump kan herstellen. Hij denkt ook niet dat de VS zijn steun aan Oekraïne zal stopzetten. Daarnaast verklaarde hij dat hij bereid blijft om het mineralenakkoord met de VS te ondertekenen en dat hij ervan overtuigd is dat de VS daar ook klaar voor is.

Op de speciale top gisteren, waar naast meerdere Europese landen ook de EU, de NAVO en NAVO-lidstaten Canada en Turkije vertegenwoordigd waren, is ook bevestigd dat Europa Oekraïne militair zal blijven steunen zolang de oorlog aan de gang is. Ook de economische druk op Rusland, via allerhande sancties, zal aangehouden en opgevoerd worden.

De top was georganiseerd door de Britse premier Starmer, als antwoord op de Amerikaans-Russische onderhandelingen over Oekraïne. Die zijn nog niet echt opgestart, maar de 2 grootmachten zijn dat wel van plan en zochten in afwachting daarvan ook al meer toenadering. De Amerikaanse regering maakte de voorbije weken ook een opvallende verschuiving en lijkt meer en meer de standpunten van Rusland over te nemen als het over Oekraïne gaat.

Verschillende leiders die aan de top deelnamen, reageerden achteraf tevreden over het overleg. NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte wees erop dat Europese landen duidelijk "een tandje bijsteken" zodat Oekraïne zich kan blijven verdedigen in de oorlog met Rusland. Hij stelde ook vast dat verschillende Europese landen veiligheidsgaranties aan Oekraïne willen bieden zodra er een vredesakkoord is.

Ook over het verhogen van de defensie-uitgaven is gepraat. "Europa moet zich dringend herbewapenen en de lidstaten moeten de financiële ruimte krijgen om een toename van de defensie-uitgaven door te voeren", zei Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, na afloop van de top. "Na een lange periode van onderinvesteringen is het nu van groot belang om de investeringen in defensie voor een langere periode op te voeren."

Eind deze week is er in Brussel ook een extra top van de Europese Unie over Oekraïne.