Voor het Katholiek Onderwijs is het niet haalbaar om al in september te starten met de nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs. Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) stelt haar plannen daarrond straks voor, inclusief een ambitieuze timing. Maar het Katholiek Onderwijs roept nu op om iets geleidelijker te hervormen.
In september al nieuwe minimumdoelen in kleuterklas? Katholiek Onderwijs: "Op twee maanden schrijf je geen leerplannen"
Straks komt de rest van de Vlaamse regering te weten hoe de minimumdoelen voor het basisonderwijs er volgens Vlaams minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA) moeten uitzien. Met de minimumdoelen is het duidelijk wat kleuters op het einde van de derde kleuterklas moeten kennen, om een goeie start te maken in het eerste leerjaar. Demir wil ze gebruiken om de kwaliteit van het onderwijs al vanaf de kleuterklas op te krikken.
En als het aan haar ligt, gaat het vooruit. Vlaams minister Demir wil een deel van die minimumdoelen, zeker voor wiskunde en Nederlands, al klaar hebben voor de start van volgend schooljaar, zo zei ze in De Afspraak op VRT Canvas. Maar daarover maken ze zich nu zorgen bij het Katholiek Onderwijs.
Niet dat ze daar geen nieuwe minimumdoelen willen of er niet aan willen werken, klinkt het. Maar het is niet haalbaar om ze al in september van dit jaar in de klas te kunnen gebruiken, zegt Bruno Vanobbergen, topman van het Katholiek Onderwijs Vlaanderen.
"Na een parlementaire goedkeuring vlak voor de zomervakantie kan je niet op twee maanden leerplannen schrijven - dat doen we liefst in nauwe samenwerking met leerkrachten zelf - handboeken maken én de implementatie starten."
Voor ons is het realistisch om tegen 1 september 2026 met een nieuw leerplan Nederlands en wiskunde te komen en tegen 1 september 2027 met een volledig nieuw leerplan
Bruno Vanobbergen, directeur-generaal van Katholiek Onderwijs Vlaanderen
Katholiek Onderwijs Vlaanderen stelt daarom voor om bijvoorbeeld vanaf september 2025 wel al te starten met het aanbieden van vormingen en nascholingen, "om zo geen tijd te verliezen". "Wij zeggen: laat ons dit stap voor stap opbouwen. Voor ons is het realistisch om tegen 1 september 2026 met een nieuw leerplan Nederlands en wiskunde te komen en tegen 1 september 2027 met een volledig nieuw leerplan", aldus Vanobbergen.
"Willen geen harde knip"
De onderwijstopman waarschuwt daarnaast ook voor ongewenste neveneffecten van strengere minimumdoelen. "Wij zijn er zeker voorstander van om meer aandacht te hebben voor kennis in het kleuteronderwijs en dus ook voor hoge verwachtingen ten aanzien van alle kleuters. Maar tegelijkertijd zijn we er ons zeer goed van bewust dat alle kleuters anders groeien, sommigen sneller, sommigen trager. We willen vermijden dat er een soort harde knip komt tussen de derde kleuterklas en het eerste leerjaar."
"Als je hoge doelen formuleert, weet je dat bepaalde kinderen die niet zullen halen. De vraag is: wat doe je dan op het einde van die kleuterklas. Wij zijn absoluut geen vragende partij voor meer zittenblijvers in het kleuteronderwijs en ook niet voor meer kinderen in het buitengewoon onderwijs. Het is dus heel belangrijk na te denken over hoe je de overgang tussen de derde kleuterklas en het eerste leerjaar organiseert."
Brits niveau
De eindtermen worden voorbereid onder leiding van Vlaams onderwijsprofessor Daniël Muijs. Hij stond enkele jaren aan het hoofd van de studiedienst van de Britse onderwijsinspectie en moet het Vlaams onderwijs naar Brits niveau tillen.
De focus van de nieuwe eindtermen moet opnieuw liggen op een breed curriculum, kennisoverdracht en op duidelijke afspraken. De nieuwe eindtermen worden scherper en de interpretatieruimte van de koepels kleiner, aldus Muijs.
De nieuwe eindtermen in het basisonderwijs werden al voorbereid door Demirs partijgenoot en voorganger Ben Weyts. Maar Weyts voerde de hervorming uiteindelijk nog niet door, omdat hij de lat hoger wilde leggen. De huidige eindtermen zijn van 1997.
Zelfde geluid bij OVSG: "Scholen moeten voldoende tijd krijgen"
Ook in de koepel van het stedelijk en gemeentelijk onderwijs (OVSG) zijn ze het eens met nieuwe minimumdoelen voor het basisonderwijs. "Onze directies en teams verwachten dit, als handvat om kwaliteitsvol onderwijs te kunnen bieden aan al hun leerlingen."
Maar ook bij OVSG willen ze meer zekerheid voor scholen en leerkrachten. "We rekenen erop dat onze scholen voldoende tijd krijgen om dit te implementeren", stelt algemeen directeur Walentina Cools, "want die tijd is nodig voor kwaliteit."
Net zoals in het Katholiek Onderwijs heerst er bezorgdheid over de impact op kleuters die zich niet op eenzelfde tempo ontwikkelen. "Het kan niet de bedoeling zijn een golf van zittenblijven te doen ontstaan want dat helpt de leerling niet vooruit, zo blijkt uit onderzoek. Daarom blijven we tegenstander van individueel te bereiken minimumdoelen op kleuterleeftijd."
Ook vraagt de koepel meer zekerheid voor scholen. "Directies en leerkrachten moeten zekerheid hebben over de minimumdoelen tegen eind april."
