Er moet meer ingezet worden op het aanbrengen van kennis bij kleuters om de kwaliteit van het kleuteronderwijs te verbeteren. Dat zegt expert onderwijsbeleid Machteld Verbruggen. Uit een recent rapport blijkt dat Vlaamse leerlingen slecht scoren op wiskunde en wetenschappen. "Die cijfers tonen dat de manier waarop we ons kleuteronderwijs aanpakken anders moet."
Onderwijsexpert steunt minimumdoelen kleuteronderwijs: "Zorgwekkende cijfers tonen dat aanpak moet veranderen"
Het zorgwekkende rapport over de prestaties van Vlaamse leerlingen op wiskunde en wetenschappen zet het debat over onderwijs, en de kwaliteit ervan, nog eens op scherp. Vlaams minister van Onderwijs, Zuhal Demir (N-VA) vindt dat er in het kleuteronderwijs meer ingezet moet worden op kennis en heeft daarom minimumdoelen aangekondigd, iets wat haar voorganger Ben Weyts (N-VA) ook al probeerde.
"De kleuterklas moet weer meer een klas worden, en minder een crèche", aldus Demir, die vooral wil inzetten op woordenschat en luistervaardigheid. Maar dat lokt verdeelde reacties uit: De ene sluit zich aan bij de minister, de andere vindt dat kleuters vooral voldoende ruimte moeten hebben om te spelen, zonder prestatiedruk te moeten voelen.
Machteld Verbruggen, expert onderwijsbeleid aan hogeschool Thomas More, vindt ook dat de aanpak van het kleuteronderwijs aan verandering toe is. "Nu is de aanpak vooral gericht op ervaringsgericht leren, dat vertrekt vanuit de interesse van kleuters. Maar dat werkt alleen als je kinderen hebt die thuis al veel aangereikt krijgen."
Jong geleerd, oud gedaan
Niet alle ouders stimuleren hun kinderen evenveel, anderen hebben de middelen niet. "Wat vaststaat is dat sommige kinderen thuis nu eenmaal minder leren. Er wordt bijvoorbeeld minder voorgelezen, of er worden minder interessante uitstappen zoals een bezoek aan de dierentuin gedaan."
"Hoe meer je op jonge leeftijd weet, hoe meer je op termijn ook kan leren. Dat geldt ook voor kleuters. Daarom moet er meer aangeleerd worden in de kleuterschool, zodat ze in een later stadium ook makkelijker andere dingen kunnen oppikken." Dat kan volgens Verbruggen op termijn ook de verschillen tussen schoolprestaties van leerlingen op latere leeftijd verkleinen.
Te veel druk?
Sommige mensen maken zich zorgen dat we op die manier al te veel druk op kleuters gaan leggen en vinden dat de kleuterschool vooral een plek moet zijn om te spelen, creatief bezig te zijn en sociale vaardigheden te leren.
Moet er meer nadruk komen op leren in het kleuteronderwijs? En kan dat voor betere wiskunderesultaten zorgen?
Verbruggen benadrukt dat spelen wel degelijk belangrijk is voor kleuters. Volgens haar bestaat er echter een misverstand rond wat leren is.
"Kennis opdoen kan ook al spelenderwijs. Je kan bijvoorbeeld over de Romeinen leren, en vervolgens via blokken een Romeinse tempel nabouwen en tegelijk het concept van een driehoek of een vierkant leren. Op die manier combineer je de 2. Daarbovenop zijn kleuters vaak ook heel trots als ze iets bijleren en daarover kunnen vertellen."
Natuurlijk zijn er leerkrachten die nu al op die manier lesgeven, maar op systeemniveau doen we het niet goed
Machteld Verbruggen, onderwijsexpert
"Ik wil uiteraard niet de indruk wekken dat dat nu nog niet gebeurt", zegt Verbruggen. "Natuurlijk zijn er leerkrachten die nu al op die manier lesgeven, maar op systeemniveau doen we het nog niet zo goed. Dat bewijzen de cijfers uit het rapport. Daarom denk ik dat het op veel plaatsen doelgerichter moet."
Minister Demir heeft alvast aangekondigd dat ze ook de lerarenopleiding wil hervormen. "De focus moet liggen op lesinhoud, de juiste manier van lesgeven, en de beste manier om de klas goed in de hand te houden", aldus de minister.


