De Amerikaanse president Trump en de Franse president Macron hebben in het Witte Huis overleg gepleegd over de Amerikaans-Russische onderhandelingen over de oorlog in Oekraïne. Ook Macron wil zo snel mogelijk vrede, "maar het mag geen zwak akkoord zijn".
"We delen het verlangen om vrede te brengen": Trump en Macron bespreken mogelijk vredesakkoord in Oekraïne
Freek Willems
Gepubliceerd:
Een virtuele G7-top vanuit het Oval Office, een persmoment in een voornamelijk vriendelijke sfeer, een bilateraal gesprek van een uur of 2 en een afsluitende persconferentie. Zo zag het bezoek van de Franse president Emmanuel Macron aan de Amerikaanse president Donald Trump eruit.
Het belangrijkste doel van het bezoek was enige overeenstemming vinden over hoe het nu verder moet in Oekraïne. Trump wil zo snel mogelijk een einde aan de oorlog en wil daarover vredesgesprekken opstarten met de Russische president Vladimir Poetin. Een eerste ontmoeting tussen een Amerikaanse en Russische delegatie vond plaats zonder Oekraïense of Europese vertegenwoordigers.
Geen herhaling van Minsk-akkoorden
Ook de Europese landen willen zo snel mogelijk vrede, verzekerde Macron. "We delen dat verlangen." Maar Europa wil een duurzame vrede, met veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Macron wil naar eigen zeggen geen herhaling van Minsk I en II. De Minsk-akkoorden moesten een einde maken aan de gevechten in het oosten van Oekraïne in 2014-2015, maar werden al gauw geschonden. Oekraïne kreeg ook nooit echte veiligheidsgaranties, wat 8 jaar later leidde tot de grootschalige Russische invasie.
Trump gelooft erin dat de VS en Rusland "binnen enkele weken" tot een akkoord kunnen komen. "Het is er de juiste tijd voor." Of zo'n akkoord ook Amerikaanse veiligheidsgaranties voor Oekraïne zal inhouden, kon hij niet met zoveel woorden zeggen. "Europa zal ervoor zorgen dat er niets gebeurt", klonk het.
Trump verwees daarmee naar het idee om een Europese vredesmacht te installeren in Oekraïne. Macron wees erop dat "de Europeanen klaar zijn om troepen naar Oekraïne te sturen". Dat is een beetje te kort door de bocht, aangezien daarover zeker nog geen eensgezindheid is binnen de Europese Unie. Maar Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk (geen lid van de EU) lieten eerder wel al verstaan dat zij daar alvast toe bereid zijn. Macron herhaalde wel dat hij daarvoor nog altijd op Amerikaanse ruggensteun rekent.
Poetin zal Europese vredesmacht aanvaarden
Donald Trump, president VS
Opvallend: Trump is er kennelijk van overtuigd dat ook Rusland uiteindelijk zal instemmen met zo'n Europese vredesmacht op Oekraïens grondgebied. De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov maakte vorige week duidelijk dat dat voor Rusland onaanvaardbaar is. Maar Trump gelooft dat hij Poetin zal kunnen overtuigen.
Trump wees er ook op dat Europa niet alleen de veiligheid in Oekraïne zal moeten dragen, maar ook de kosten van de oorlog (de wederopbouw dus) deels op zich zal moeten nemen. "De VS kan dat niet alleen doen." Trump gaf aan dat Macron het daarover eens is met hem, wat hem "verheugt".
Dicht bij grondstoffenakkoord
Volgens Trump staan de VS en Oekraïne ook dicht bij een grondstoffenakkoord. De 2 landen onderhandelen daar al een tijdje over. De voorbije dagen was er heel wat over te doen, omdat Oekraïne de Amerikaanse eisen te vergaand vond, maar nu zou een akkoord dus toch in de maak zijn. Volgens Trump zou Zelenski zelfs "deze of volgende week" naar het Witte Huis kunnen komen om het akkoord te ondertekenen.
Macron van zijn kant prees de onderhandelingen over een grondstoffenakkoord en noemde het akkoord belangrijk voor Oekraïne. Volgens Macron zal het helpen om de soevereiniteit van Oekraïne te garanderen.
Bert De Vroey in Washington: "Er groeit eensgezindheid over 2 dingen"
Wat moeten we nu onthouden van de ontmoeting tussen Trump en Macron?
"Er groeit eensgezindheid over twee dingen", zegt Bert De Vroey, die voor VRT NWS in Washington is. "Enerzijds over de mogelijke ontplooiing van Europese troepen in Oekraïne wanneer er een akkoord zou bereikt zijn over een staakt-het-vuren of zelfs een echt vredesbestand. Ook president Trump is daar nu voor te vinden en hij maakt zich zelfs sterk dat ook de Russische president Poetin daar geen bezwaar meer tegen zal maken."
"Ten tweede is er groeiende eensgezindheid, tenminste wat Trump en Macron betreft, over een deal die de VS met Oekraïne zou kunnen sluiten over een bevoorrechte toegang tot de grondstoffenvoorraden van Oekraïne. Want, zegt Macron, die betrokkenheid van Amerika bij de grondstoffen van Oekraïne biedt een soort veiligheidsgarantie, ook voor Europese troepen die daar zijn en voor Oekraïne zelf, dat de VS geen nieuwe agressie van Rusland zal dulden."
"Macron heeft een voet tussen de deur gekregen en ik denk dat dat ook zijn eerste bedoeling was: ervoor zorgen dat Trump toch een beetje naar Frankrijk, naar Europa en ook naar Oekraïne zou kijken wanneer hij verder gaat met die onderhandelingen over een deal voor Oekraïne."
Maar het is de vraag of deze ontmoeting vrede in Oekraïne dichterbij heeft gebracht. "Welke deal Trump met Poetin zal sluiten, daarover is weinig gezegd. En eigenlijk is er ook geen duidelijk engagement gekomen van Trump dat Oekraïne daarin zal mogen meepraten."
"Uiteindelijk zullen de Amerikanen het akkoord dat zíj willen met Rusland bedisselen. Als Oekraïne en Europa dat dan niet aanvaarden, kan Trump zeggen dat Oekraïne en Europa tegenwerken. Dan kan de scheur die er al zat in de trans-Atlantische alliantie een breuk worden."
