Oppositie én meerderheid stellen vragen bij hervorming kinderopvang van minister Gennez: "Dit is aankondigingspolitiek"

De Vlaamse regering wil op kruissnelheid de kinderopvangsector hervormen. De komende 3 jaar wordt daar 100 miljoen euro extra voor vrijgemaakt, tegen 2029 zelfs 200 miljoen euro. Daarmee wil minister Gennez de komende 5 jaar "vele duizenden extra plaatsen creëren". 

Maar de hervormingsplannen kunnen voorlopig op weinig enthousiasme rekenen in het Vlaams Parlement. "Volgens de partijen is het niet duidelijk wat het plan juist inhoudt", zegt politiek journalist Lonne Van Erp, vanuit het Parlement. "Ze hebben voorlopig nog geen plan gezien van Gennez. De oppositiepartijen wilden zelfs de zitting laten opschorten."

Gennez krijgt dan ook heel wat kritiek te verwerken, onder meer dat ze aan "aankondigingspolitiek" zou doen. En niet alleen de oppositiepartijen zijn streng, ook coalitiepartners N-VA en CD&V zijn niet te spreken over deze aankondiging.

N-VA is in de war dat de regering het plan nog niet heeft kunnen inkijken. "Ik stel vast dat dit plan niet langs de regering is gepasseerd. Waar zijn de plannen? Wij zouden ze heel graag willen zien", zegt Vlaams Parlementslid, Freya Perdaens.

Caroline Gennez benadrukt dat het voorlopig gaat over krijtlijnen van een plan, "zoals afgesproken in het regeerakkoord". Ze zal de komende maanden het plan uitwerken en voorleggen aan de regering.

Ook CD&V is niet gediend met de aankondiging van Gennez. Vlaams Parlementslid Katrien Schryvers is wel tevreden dat er nu een plan is. "Maar ik zou nog meer tevreden zijn als we dit plan ook zouden kunnen zien", zegt ze. 

"Op basis van wat we lezen in de pers bouwt het plan sterk verder op de krachtlijnen die door minister Crevits in de vorige legislatuur werden uitgezet." De CD&V-politica vindt het "spijtig" dat Gennez haar oorspronkelijke ambitie van 10.000 extra plaatsen niet wil herhalen. 

Verder blijft CD&V op haar honger zitten. "Voor wat betreft een perspectief naar een verdere verlaging van de kind-begeleiderratio en een volwaardig werknemersstatuut voor alle onthaalouders. De minister heeft het steeds over de 3 P's (plaats - personeel - prijs), maar voor ons hoort daar onmiskenbaar ook de K van kind-begeleiderratio bij."

Oppositiepartij Open VLD is dan weer niet te spreken over de de plannen van minister Gennez. Specifiek over het sleutelen aan de ouderbijdrage in de inkomensgerelateerde kinderopvang. Dat de minister bij die hervorming het "verruimd inkomensbegrip" wil hanteren en dus ook rekening wil houden met de roerende inkomsten zoals dividenden, kan voor Vlaams Parlementslid Egbert Lachaert niet door de beugel.

Lachaert vergelijkt de hervorming van de ouderbijdrage op X met de invoering van een "vermogenskadaster". "Werkenden en ondernemers worden zo in Vlaanderen opnieuw gestraft. Bepaalt de bakker binnenkort ook je broodprijs na inzage in je belastingbrief?", vraagt hij zich af.

Oppositiepartij Groen is ook erg kritisch. Vlaams Parlementslid Jeremie Vaneeckhout vindt de plannen "ontgoochelend" en "ver onder de verwachtingen". Volgens Vaneeckhout pakt het plan de "fundamentele uitdagingen" van de sector niet aan en blijft het "mijlenver van de eerdere beloftes van Vooruit". "Dit groots aangekondigde plan is vooral een grote teleurstelling", dixit Vaneeckhout.

Vaneeckhout ziet een lichtpuntje in de oprichting van de graduaatsopleiding en het versterken van de pedagogische ondersteuning, maar verder is het plan grotendeels een voortzetting van het vorige beleid. "Zes maanden heeft de minister hieraan gewerkt, een echte hervorming werd beloofd. In de feiten is daar weinig van terug te vinden."

Een enorme financiële inspanning, maar volgens Gezinsbond is er meer nodig om de kinderopvang te hervormen. "Idealiter heb je nog een veelvoud nodig van die 200 miljoen, maar politiek is de kunst van het haalbare", aldus een realistische directeur Jeroen Sleurs.

De Gezinsbond is blij dat Gennez vooral wil investeren in inkomensgerelateerde plaatsen. Dat is goed voor de ouders, want zij betalen dan naargelang hun inkomen. Maar het is ook interessant om personeel aan te trekken, door de betere loon- en arbeidsvoorwaarden. "Wij pleiten ervoor dat alle gesubsidieerde opvang inkomensgerelateerd is, dat is heel normaal."

Gennez wil ook het "verruimd inkomensbegrip" hanteren, waarmee roerende inkomsten als dividenden in rekening worden gebracht. Die hervorming van de ouderbijdrage, vindt Sleurs positief. "Zo wordt niet alleen het inkomen uit arbeid bekeken, maar ook dat uit vermogen. Het zorgt voor een eerlijke verdeling van de lasten, al is het afhankelijk van hoe het concreet wordt uitgewerkt."

De Gezinsbond is dus positief over de hervorming, maar herhaalt wel de kritiek op nieuwe voorrangsregels voor inkomensgerelateerde kinderopvang, die in april 2024 in werking zijn getreden. Ouders die samen gemiddeld voor 80 procent tewerkgesteld zijn, krijgen sindsdien voorrang op diegenen die minder werken. "Dat is rampzalig voor de mensen die zelf in de zorg of opvang werken, want zij werken vaak deeltijds, en voor mensen die werk zoeken."