"NAVO-landen moeten overschakelen op oorlogsmentaliteit": Rutte en Hegseth dringen aan op hogere uitgaven voor defensie

Het topoverleg tussen de ministers van Defensie van de NAVO-lidstaten is afgelopen. Dat vond plaats in het NAVO-hoofdkwartier in Brussel. Op de agenda stonden onder meer de oorlog in Oekraïne, het telefoongesprek tussen Vladimir Poetin en Donald Trump en de defensiecapaciteiten van Europa.

Na afloop van het overleg stond de secretaris-generaal van de NAVO Mark Rutte de aanwezige pers te woord.

Hij benadrukt dat de Amerikanen hun toewijding aan de alliantie niet in twijfel trekken, maar dat ze tegelijk benadrukken dat alle lidstaten "eerlijk hun deel moeten bijdragen". De ministers zullen volgens hem dan ook terugkeren met een sterker gevoel van urgentie. 

Rutte benadrukt ook zelf hoe belangrijk het is om de NAVO sterk te houden, als buffer tegen Rusland. De lidstaten moeten dan ook dringend overschakelen op een "oorlogsmentaliteit".

Volgens Rutte hebben de NAVO-landen vorig jaar al 20 procent meer uitgegeven aan defensie, maar dat is nog niet genoeg. In principe zouden landen best 3 procent van het BBP uitgeven aan defensie, wat volgens Rutte een "noodzakelijke aanpassing" is. De NAVO wil ook een nieuw steunpakket aan Oekraïne leveren, wat de "toewijding van Europa en Canada aan Oekraïne moet tonen".

Over de onderhandelingen die Amerika en Rusland hebben aangekondigd, is Rutte duidelijk: Oekraïne moet een plaats krijgen aan de tafel. De NAVO zal er dan ook alles aan doen om de Oekraïners de best mogelijke uitgangspositie te bieden tijdens de gesprekken. Bij de vraag of het NAVO-lidmaatschap bij die gesprekken ook een voorwaarde voor vrede kan zijn, zegt Rutte dat daar geen vastgelegde afspraken over zijn.

Ondertussen heeft Rusland laten weten dat een deelname van Oekraïne aan de onderhandelingen evident is. "Natuurlijk zal Oekraïne op een of andere manier betrokken zijn bij de gesprekken", zei de woordvoerder van het Kremlin Dmitry Peskov. De woordvoerder zegt dat er bilaterale gesprekken zullen zijn tussen Rusland en Amerika en bijkomende gesprekken waar Oekraïne deel van zal uitmaken.

Na afloop van het overleg heeft ook de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth het woord genomen. Ook hij benadrukt dat de NAVO-staten meer moeten bijdragen aan de verdediging van Europa. Hij wil "vrede door middel van kracht", waarna hij aangeeft dat de NAVO een van de "meest succesvolle verdedigingsallianties in de geschiedenis is". 

Volgens Hegseth wil Trump de NAVO 'great again' maken, als verwijzing naar de slogan 'Make America Great Again' van Donald Trump. Dat gaat volgens de Amerikaan alleen als alle landen meer uitgeven aan defensie. "Vergis jullie niet: president Trump zal niet toestaan dat jullie van Uncle Sam Uncle Sucker maken."

Over de oorlog in Oekraïne is Hegseth eveneens duidelijk: Amerika wil "zo snel mogelijk een diplomatiek en vreedzaam einde aan deze oorlog", dat op lange termijn vrede moet bieden. Zijn eerdere uitspraken - dat het onrealistisch is dat Oekraïne zijn grenzen van voor 2014 zou terugkrijgen en lid zou worden van de NAVO - ziet Hegseth niet als toegevingen aan Rusland. Volgens de minister is het slechts een vaststelling van de realiteit. 

Ook Hegseth bevestigt dat Oekraïne niet zal worden uitgesloten van de onderhandelingen. "Elke onderhandeling die wordt gevoerd, wordt gevoerd met beide partijen", klinkt het bij de Amerikaanse minister. Toch zullen alle partijen volgens Hegseth toegevingen moeten doen die ze niet willen.

De Oekraïense president Zelenski dringt er toch bij zijn bondgenoten op aan om de "schijnbare vredesbereidheid" van Vladimir Poetin niet te vertrouwen. Op X laat hij weten dat hij heeft gesproken met de Poolse premier Donald Tusk. Daarbij zou hij benadrukt hebben dat zijn land "vanuit een positie van kracht" aan de onderhandelingstafel moet kunnen gaan zitten.