Ruslandexperte Ria Laenen: "Trump rolt een rode loper uit voor Poetin"

Hoe de onderhandelingen exact zullen verlopen, is nog niet helemaal duidelijk. Maar af te leiden uit de communicatie van de Amerikaanse president Donald Trump heeft het er alle schijn van dat het om rechtstreekse onderhandelingen tussen de Verenigde Staten en Rusland zal gaan.

"Dit is de bevestiging van de vrees die al een tijd lang aan de Oekraïense zijde leeft, dat het op deze manier zou uitdraaien", zegt Ruslandexperte Ria Laenen in De Ochtend. "Met heel rechtstreekse onderhandelingen tussen Poetin en Trump en Oekraïne zelf daarbij grotendeels buiten beschouwing latend."

Laenen merkt ook op dat Trump "een rode loper lijkt uit te rollen om Poetin naar de onderhandelingstafel te begeleiden". Maar aan Russische zijde zijn de voorwaarden om aan zulke onderhandelingen te beginnen, niet veranderd. Zo wil Rusland dat Oekraïne het door Rusland veroverde grondgebied afstaat en geen lid van de NAVO kan worden. Ook de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth stuurde daar gisteren op aan.

Dat de VS daar zo open over is, nog voor de onderhandelingen zijn begonnen, is opvallend. "Dit is ongetwijfeld iets wat men in het Kremlin zeer graag ziet gebeuren", zegt ook Ria Laenen.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski waarschuwde onlangs nog op het Wereld Economisch Forum in Davos voor zulke rechtstreekse onderhandelingen. Niet alleen Oekraïne dreigt daarbij niet uitgenodigd te worden, maar ook Europa.

Verschillende Europese landen zeggen daarom in een gemeenschappelijke verklaring dat zowel Oekraïne als Europa bij de onderhandelingen betrokken moet worden. Maar het heeft er alle schijn van dat Trump en Poetin niet naar Europa zullen luisteren, stelt Laenen.

"Die brief is ondertekend door een aantal Europese lidstaten, nog niet eens door allemaal samen. Ik vrees dat dat soort zaken bitter weinig indruk maakt op mensen als Trump of Poetin, want zij pakken dat op een radicaal andere manier aan. De Europese stijl van diplomatie tot nog toe lijkt haaks te staan op de aanpak van Poetin en Trump. Europa zal eigenlijk een tikkeltje brutaler moeten worden om een plaats af te dwingen."

Dat Europa betrokken wordt, is nochtans belangrijk, zegt Laenen. "Het is niet alleen het belang van Oekraïne dat zij in die onderhandelingen zouden kunnen vertegenwoordigen, maar ook het eigenbelang van Europa zelf natuurlijk."

Dat Europa over het hoofd wordt gezien, of zo lijkt het toch, is echter geen verrassing voor Laenen. "Men kan aan de Europese zijde niet zeggen dat dit plots uit de lucht komt vallen. Het is een patroon dat zich al vele malen heeft herhaald. We wisten aan Europese zijde dat dit er mogelijk zat aan te komen en toch blijft men dezelfde werkwijze hanteren als ervoor en op die manier vallen we helemaal uit de boot. Dat is een zeer nefaste ontwikkeling voor alle Europeanen."

Laenen betwijfelt ook of een akkoord tussen de Verenigde Staten en Rusland de ultieme oplossing zal zijn voor de veiligheid van Oekraïne én Europa. "Het is niet als Trump en Poetin morgen kunnen uitpakken met een of andere wapenstilstand en Trump dan hoog van de toren kan blazen dat hij vrede heeft gebracht, dat dat het einde van de Russische dreiging naar Oekraïne is, maar ook naar Europa en andere landen van de wereld."

"Vrede tussen aanhalingstekens zoals Trump die definieert, is helemaal geen echte veiligheidsgarantie, noch voor Oekraïne, noch voor Europa."