VRT NWS in Oost-Congo: "Luchthaven van Kavumu nu hét doel van M23, leven in Bukavu lijkt zich te hernemen"

Na de Afrikaanse top van afgelopen weekend in Tanzania, waar verschillende leiders van zuidelijk en oostelijk Afrika tot een staakt-het-vuren hadden opgeroepen, was het enkele dagen relatief rustig in Oost-Congo. Maar gisteren braken er opnieuw zware gevechten uit.

De strijd lijkt zich nu vooral te focussen op de luchthaven van Kavumu, zo'n 35 kilometer ten noorden van Bukavu, de hoofdstad van de provincie Zuid-Kivu. "Dat lijkt nu hét doel te zijn van de M23-rebellen", zegt VRT NWS-journalist Stijn Vercruysse in De Ochtend. Hij is op dit moment in Bukavu.

"Als ze die luchthaven in handen hebben, dan hebben ze 2 luchthavens, die van Goma en die van Kavumu. Het is in die luchthaven dat de militairen van het Congolese regeringsleger en de Burundezen die hen bijstaan, bevoorraad worden. Dus als ze die bevoorradingslijn kunnen stoppen, dan kunnen ze eigenlijk ook Bukavu in handen nemen."

Het Congolese leger wil dat uiteraard voorkomen en krijgt daarbij de steun van Burundi. Dat ziet ook Vercruysse. "We hebben onderweg heel wat Burundese militairen gezien. Er zouden nu al 10.000 Burundese militairen in Congo zijn, die vast van plan zijn om Bukavu en die luchthaven te verdedigen."

Daardoor bestaat de kans dat het tot een groot conflict komt tussen Rwandese troepen en de M23 aan de ene kant en de Burundese troepen en het Congolese regeringsleger aan de andere kant. "Het zou dus op een regionaal conflict kunnen uitdraaien en die spanning merkte ik ook wel in Burundi."

De M23-rebellen namen een dikke 2 weken geleden de miljoenenstad Goma in, aan de noordelijke oever van het Kivumeer. Ze hadden daarvoor ook al een aanzienlijk deel van de provincie Noord-Kivu in handen en maakten duidelijk dat ze verder zouden oprukken in Zuid-Kivu, met als eerste doel Bukavu.

Maar of ze effectief Bukavu zullen willen innemen, is niet duidelijk. "Veel mensen die ik hier sprak, denken dat ze dat niet zullen doen", zegt Vercruysse. "Men weet het niet, men heeft er geen idee van, de angst is er wel, maar wellicht zal het niet nodig zijn en is het voldoende als ze die luchthaven in handen hebben."

Bukavu zelf lijkt intussen wat te herleven, na de initiële angst daar dat de M23-rebellen heel snel van Goma naar Bukavu zouden oprukken. Die angst is er nog altijd, maar de stad ligt er allerminst doods en verlaten, stelt Vercruysse vast.

"Het leven lijkt zich hier te hernemen, althans dat ene uur dat ik gisteravond in de stad ben geweest. Er waren winkels open, er waren marktjes, mensen waren op straat. Het is hier heel druk. Het is een stad van 2 miljoen mensen. Na een week van in angst leven, moet er weer gewerkt worden. Mensen die gevlucht waren, zijn nu mondjesmaat aan het terugkeren om hun werk weer op te nemen." 

"Tegelijkertijd staat iedereen wel klaar om te vertrekken", voegt Vercruysse toe. "De mensen die het kunnen betalen, zijn al naar Burundi vertrokken en blijven daar tot de kalmte hier helemaal terugkeert en ze zeker zijn dat Bukavu niet zal worden ingenomen."

Naast de angst is er ook boosheid, stelt Vercruysse vast. "Boosheid op de internationale gemeenschap, omdat ze niet ingrijpt. En dan bedoelen ze vooral de Rwandese overheid sanctioneren. Ze begrijpen bijvoorbeeld niet waarom de Europese Unie dat ene verdrag dat ze met Rwanda sloot over de toegang tot grondstoffen niet opschort. Gisteren heeft de Europese Commissie dat verdrag nog verdedigd. Dat weten ze hier en ze zijn dus boos op de internationale gemeenschap."