Verenigde Staten belasten import aluminium en staal met 25 procent

De Amerikaanse president Donald Trump verklaarde gisteren dat hij een importtaks wil opleggen van 25 procent op staal en aluminium "aan iedereen". Trump wil met deze tarieven de handelsrelatie van de VS met de wereld herzien. 

Deze tarieven dreigen ook een impact te hebben op de EU. Trump zei eerder al dat hij tarieven aan de EU wil opleggen, omdat "zij bijna niets afnemen van de VS en de VS alles van hen". Het feit dat de VS vorig jaar een handelstekort van 213 miljard dollar had met de EU vindt hij "gruwelijk". 

De Commissie meldde eerder vandaag dat ze nog geen officiële melding had gekregen over extra tarieven op goederen uit de EU. "We zullen niet reageren op brede uitspraken zonder details of verduidelijking op papier." Bovendien valt het volgens de Commissie niet te rechtvaardigen dat er tarieven worden opgelegd op de export van EU-producten. "We zullen reageren om de belangen van de Europese bedrijven, werknemers en consumenten te beschermen tegen ongerechtvaardigde maatregelen", klonk het nog. 

"De Europese Unie is een van de meest open economieën ter wereld", zei de woordvoerder van de Commissie tijdens de dagelijkse persbriefing vandaag. "Meer dan 70 procent van import komt de EU binnen zonder tarieven." De woordvoerder benadrukte voorts dat de EU de nodige stappen zal nemen om haar belangen te verdedigen, maar dat ze "toegewijd blijft om een constructieve dialoog te bewaren met de VS en andere handelspartners". 

De Franse minister van Buitenlandse Zaken, Jean-Noël Barrot, zei deze ochtend op de Franse zender TF1 dat de EU zou reageren op de Amerikaanse tarieven, net zoals ze in 2018 had gedaan tijdens Trumps eerste termijn. Volgens hem heeft de Commissie de lidstaten "verzekerd" dat ze zonder aarzelen tegenmaatregelen zou nemen. Barrot wilde niet zeggen over welke maatregelen het zou gaan. Nadat Trump in 2018 tarieven had opgelegd aan de EU, reageerde de Commissie met maatregelen op een totale waarde van 2,8 miljard aan Amerikaanse producten. Het ging om goederen zoals Amerikaanse jeans, bourbon en motorfietsen van Harley-Davidson.

Europees Parlementslid Kathleen Van Brempt (Vooruit) schreef eerder in een persbericht dat Trumps tarieven "dubbel slecht nieuws zijn voor de Europese metaalindustrie, die vandaag al zwaar onder druk staat".  "De Europese Commissie moet dan ook vaart maken met de nodige maatregelen om Europese staalbedrijven te beschermen en hun concurrentiekracht te stutten", klinkt het. "De maatregelen moeten breder zijn dan enkel handel beschermen." Zo blijven de hoge energieprijzen "een zware handicap" voor de sector en moet de Commissie het gebruik van duurzaam geproduceerd staal in Europa versterken.

Volgens professor politieke economie aan de Johns Hopkins University in Washington, Matthias Matthijs, zullen deze tarieven voor Europa geen goed nieuws vormen. "Europa zal daardoor een aantrekkelijkere markt worden voor staal- en aluminiumuitvoer. De concurrentie in Europa vanuit bijvoorbeeld China of Brazilië zal groter worden."

De vraag blijft hoe Europa zal antwoorden. "Zal Europa reageren zoals in 2018, toen werd er een "targeted response" uitgevoerd, waarbij bepaalde producten werden getroffen die vooral Republikeinse staten pijn deden", duidt Matthijs. Volgens de professor kan er ook een andere aanpak volgen. "Ze kunnen zoals China ook de grote sociale-mediabedrijven, zoals Google en Meta, onderzoeken of anders belasten." 

Toch is de import van staal en aluminium vanuit Europa beperkt. "De grote invoer in de VS komt vooral uit China, Canada en Mexico", vertelt Matthijs. 

Tijdens Trumps eerste ambtstermijn voerde hij importtaksen in van 25 procent op de staalimport en van 10 procent op de aluminiumimport. Hij deed dat op de import vanuit de Europese Unie, Canada en Mexico.

Met Canada en Mexico werd na 1 jaar een akkoord gesloten om een einde te maken aan deze tarieven. Maar de tarieven tegen de EU werden behouden tot het einde van Trumps presidentschap in 2021. In 2022, toen de Amerikaanse president Joe Biden aan de macht was, besliste de VS om de tarieven grotendeels op te heffen, ook Europa schortte de vergeldingsmaatregelen op. 

"Trump zal deze nieuwe heffingen niet zo snel uitstellen of aanpassen", stelt Matthijs. "Dit tarief heeft hij in 2018 al eens ingevoerd, bovendien is het een algemeen tarief dat geldt voor alle landen. Dus op korte termijn kan er weinig onderhandeld worden." 

Toch zal Europees Commissievoorzitter Ursula Von der Leyen morgen een ontmoeting hebben met de Amerikaanse vicepresident JD Vance in Frankrijk. Een woordvoerder van de Commissie wilde niet vooruitlopen op wat tijdens die ontmoeting wordt besproken. Von der Leyen zal ook samen met Europees Raadsvoorzitter Antonio Costa overmorgen de Canadese premier Justin Trudeau ontmoeten.

Eind vorige maand kondigde Trump ook importtarieven af op goederen uit Canada, Mexico en China. Maar de tarieven voor Canada en Mexico werden met een maand uitgesteld. Op producten die China invoert in de VS gelden wel extra importheffingen van 10 procent. China reageerde boos en voerde tegenmaatregelen in. 

Trump meent dat het invoeren van deze extra importtarieven een positieve zaak is voor de VS. Zo zal de Amerikaanse productie een impuls krijgen door deze tarieven, zegt hij.

Voorts meent hij dat ze extra jobs zullen genereren en bovendien de jobs van de Amerikanen zullen beschermen. De president is er daarnaast van overtuigd dat deze maatregelen de economie een extra impuls zullen geven en dat ze een bron zijn van extra belastinginkomsten.   

"Het is een beginsalvo van nog veel meer andere tarieven", stelt Matthijs. "Ik denk dat de Trump-administratie een algemeen tarief wil invoeren van minstens 10 procent, waarschijnlijk tegen de zomer." Volgens de professor wil de VS een nieuwe bron van inkomsten genereren door middel van deze importtarieven. "Uiteindelijk wil Trump de belastingen voor de Amerikanen kunnen verlagen."

Maar economen waarschuwen dat deze tarieven waarschijnlijk ook tot hogere prijzen voor Amerikaanse consumenten zullen leiden.